İNFERTİL KADINLARIN İNFERTİLİTEDEN ETKİLENME DURUMLARI İLE STRESLE BAŞA ÇIKMA VE ALGILADIKLARI SOSYAL DESTEK ARASINDAKİ İLİŞKİ

Öz

Amaç: Bu araştırma; infertil kadınların infertiliteden etkilenme durumları ile stresle başa çıkma ve algıladıkları sosyal destek arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla planlanmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı araştırmanın örneklemini; bir üniversite hastanesinin Üremeye Yardımcı Tedavi Merkezine 15 Kasım 2016-15 Mayıs 2017 tarihleri arasında başvuran, primer infertilite tanısı alarak tedaviye başlamış, tanılanmış psikiyatrik sorunu olmayan 202 infertil kadın oluşturmuştur. Veriler; kadınların tanıtıcı özelliklerini içeren bir anket formu, İnfertilite Etkilenme Ölçeği, Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği kullanılarak ve kadınlarla yüz yüze görüşülerek toplanmıştır. Elde edilen veriler t testi, varyans analizi ve pearson korelasyon analizi yapılarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Kadınların İnfertilite Etkilenme Ölçeği puan ortalaması 38.20±9.66 olup, infertiliteden etkilenimlerinin düşük düzeyde olduğu, stresle işlevsel başa çıkma stratejileri alt ölçek puan ortalamalarının, stresle işlevsel olmayan başa çıkma stratejileri alt ölçek puan ortalamalarından daha yüksek olduğu, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği toplam puan ortalaması 65.45±15.83 olup kadınlar tarafından algılanan sosyal desteğin iyi düzeyde olduğu saptanmıştır. Kadınların İnfertilite Etkilenme Ölçeği ve Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeğinin stresle işlevsel başa çıkma stratejileri alt ölçek puanları arasında negatif; stresle işlevsel olmayan başa çıkma stratejileri alt ölçek puanları arasında anlamlı pozitif; İnfertilite Etkilenme Ölçeği ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve aile alt ölçek puanları arasında anlamlı negatif bir korelasyon olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Stresle etkin baş edemeyen ve sosyal destekleri yetersiz olan kadınların infertiliteden daha fazla etkilendikleri bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Başa çıkma
• hemşirelik
• infertilite
• infertiliteden etkilenme
• sosyal destek

The Relationship Between Infertile Women’s Distress From Infertility, Coping With Stress, and Perceived Social Support

Öz

Kaynakça

1. Akyüz, A., Gürhan, N., Bakir, B. (2008). Development and validation of an infertility distress scale for Turkish women. TAF Preventive Medicine Bulletin, 7(6), 469-476.
2. Akyüz, A., Gürhan, N., Bakir, B. (2008). Development and validation of an infertility distress scale for Turkish women. TAF Preventive Medicine Bulletin, 7(6), 469-476.
3. Alhassan, A., Ziblim, A.R., Muntaka, S. (2014). A survey on depression among infertile women in Ghana. BMC Women‘s Health, 14, 42.
4. Alhassan, A., Ziblim, A.R., Muntaka, S. (2014). A survey on depression among infertile women in Ghana. BMC Women‘s Health, 14, 42.
5. Alosaimi, F.D., Bukhari, M., Altuwirqi, M., Habous, M., Madbouly, K., Abotalib, Z., Binsaleh, S. (2017). Gender differences in perception of psychosocial distress and coping mechanisms among infertile men and women in Saudi Arabia. Human Fertility, 20,1, 55-63, Doi: 10.1080/14647273.2016.1245448
6. Alosaimi, F.D., Bukhari, M., Altuwirqi, M., Habous, M., Madbouly, K., Abotalib, Z., Binsaleh, S. (2017). Gender differences in perception of psychosocial distress and coping mechanisms among infertile men and women in Saudi Arabia. Human Fertility, 20,1, 55-63, Doi: 10.1080/14647273.2016.1245448
7. Anokye, R., Acheampong, E., Mprah, W.K., Ope, J.O., Barivure, T.N. (2017). Psychosocial effects of infertility among couples attending St. Michael’s Hospital, Jachie‑Pramso in the Ashanti Region of Ghana. BMC Res Notes, 10, 690. Doi:10.1186/s13104-017-3008-8
8. Anokye, R., Acheampong, E., Mprah, W.K., Ope, J.O., Barivure, T.N. (2017). Psychosocial effects of infertility among couples attending St. Michael’s Hospital, Jachie‑Pramso in the Ashanti Region of Ghana. BMC Res Notes, 10, 690. Doi:10.1186/s13104-017-3008-8

9. Busari, A.O., Agokei, S.P. (2018). Psychosocial factors as predictors of infertility-related stress among female secondary school teachers in Ibadan, North Local Government Area, Oyo State, Nigeria. EC Psychology and Psychiatry, 7(4), 169-178.
10. Busari, A.O., Agokei, S.P. (2018). Psychosocial factors as predictors of infertility-related stress among female secondary school teachers in Ibadan, North Local Government Area, Oyo State, Nigeria. EC Psychology and Psychiatry, 7(4), 169-178.
11. Carter, J., Applegarth, L., Josephs, L., Grill, E., Baser, R.E., Rosenwaks, Z. (2011). A cross-sectional cohort study of infertile women awaiting oocyte donation: The emotional, sexual, and quality-of-life impact. Fertility and Sterility, 95(2), 711-716. Doi:10.1016/j.fertnstert.2010.10.004
12. Carter, J., Applegarth, L., Josephs, L., Grill, E., Baser, R.E., Rosenwaks, Z. (2011). A cross-sectional cohort study of infertile women awaiting oocyte donation: The emotional, sexual, and quality-of-life impact. Fertility and Sterility, 95(2), 711-716. Doi:10.1016/j.fertnstert.2010.10.004
13. Çağlar, M., Satılmış, İ.G. (2019). İnfertilite ve yaşam kalitesi: Sistematik derleme. Androl Bul, 21, 170-176. Doi:10.24898/tandro.2019.79836
14. Çağlar, M., Satılmış, İ.G. (2019). İnfertilite ve yaşam kalitesi: Sistematik derleme. Androl Bul, 21, 170-176. Doi:10.24898/tandro.2019.79836
15. Dag, H., Yigitoglu, S., Aksakal, B.I., Kavlak, O. (2015). The association between coping method and distress in infertile woman: A cross-sectional study from Turkey . Pak J Med Sci, 31(6),1457-1462. doi: Doi: 10.12669/pjms.316.8605
16. Dag, H., Yigitoglu, S., Aksakal, B.I., Kavlak, O. (2015). The association between coping method and distress in infertile woman: A cross-sectional study from Turkey . Pak J Med Sci, 31(6),1457-1462. doi: Doi: 10.12669/pjms.316.8605
17. Daibes, M.A., Safadi, R.R., Athamneh, T., Anees, I.F., Constantino, R.E. (2018). ‘Half a woman, half a man; that is how they make me feel’: A qualitative study of Rural Jordanian women’s experience of infertility. Culture, Health & Sexuality, 20(5), 516-530. Doi:10.1080/13691058.2017.1359672
18. Daibes, M.A., Safadi, R.R., Athamneh, T., Anees, I.F., Constantino, R.E. (2018). ‘Half a woman, half a man; that is how they make me feel’: A qualitative study of Rural Jordanian women’s experience of infertility. Culture, Health & Sexuality, 20(5), 516-530. Doi:10.1080/13691058.2017.1359672
19. Donkor, E.S., Sandall, J. (2007). The impact of perceived stigma and mediating social factors on infertility-related stress among women seeking infertility treatment in Southern Ghana. Social Science & Medicine, 65(2007):1683-1694. Doi:10.1016/j.socscimed.2007.06.003
20. Donkor, E.S., Sandall, J. (2007). The impact of perceived stigma and mediating social factors on infertility-related stress among women seeking infertility treatment in Southern Ghana. Social Science & Medicine, 65(2007):1683-1694. Doi:10.1016/j.socscimed.2007.06.003
21. Eker, D., Arkar, H. (1995). Perceived social support: Psychometric properties of them SPSS in normal and pathological groups in a developing country. Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology, 30, 121-126.
22. Eker, D., Arkar, H. (1995). Perceived social support: Psychometric properties of them SPSS in normal and pathological groups in a developing country. Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology, 30, 121-126.
23. Eker, D., Arkar, H., Yaldız, H. (2001). Çok boyutlu algılanan sosyal destek ölçeğinin gözden geçirilmiş formunun faktör yapısı, geçerlik ve güvenirliği. Türk Psikoloji Dergisi, 12, 17-25.
24. Eker, D., Arkar, H., Yaldız, H. (2001). Çok boyutlu algılanan sosyal destek ölçeğinin gözden geçirilmiş formunun faktör yapısı, geçerlik ve güvenirliği. Türk Psikoloji Dergisi, 12, 17-25.
25. Erdem, K., Ejder Apay, S. (2014). A sectional study: The relationship between perceived social support and depression in Turkish infertile women. Int J Fertil Steril, 8(3), 303-314.
26. Erdem, K., Ejder Apay, S. (2014). A sectional study: The relationship between perceived social support and depression in Turkish infertile women. Int J Fertil Steril, 8(3), 303-314.
27. Eren Bodur, N., Çoşar, B, Erdem, M. (2013). İnfertil çiftlerde evlilik uyumunun demografik ve klinik değişkenlerle ilişkisi. Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 38(1), 51-62.
28. Eren Bodur, N., Çoşar, B, Erdem, M. (2013). İnfertil çiftlerde evlilik uyumunun demografik ve klinik değişkenlerle ilişkisi. Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 38(1), 51-62.
29. Fahami, F., Hosseini-Quchani, S., Ehsanpour, S., Zargham-Boroujeni, A. (2010). Lived experience of infertile men with male infertility cause. Iran J Nurs Midwifery Res IJNMR, 15(Supp/1), 265-271.
30. Fahami, F., Hosseini-Quchani, S., Ehsanpour, S., Zargham-Boroujeni, A. (2010). Lived experience of infertile men with male infertility cause. Iran J Nurs Midwifery Res IJNMR, 15(Supp/1), 265-271.
31. Folkman, S., Lazarus, R.S. (1980). An analysis of coping in a middle aged community sample. Journal of Health and Social Behavior, 21, 219-239.
32. Folkman, S., Lazarus, R.S. (1980). An analysis of coping in a middle aged community sample. Journal of Health and Social Behavior, 21, 219-239.
33. Hasanpoor-Azghdy, S.B., Simbar, M., Vedadhir, A. (2015). The social consequences of infertility among Iranian women: A qualitative study. International Journal of Fertility and Sterility, 8(4), 409-420.
34. Hasanpoor-Azghdy, S.B., Simbar, M., Vedadhir, A. (2015). The social consequences of infertility among Iranian women: A qualitative study. International Journal of Fertility and Sterility, 8(4), 409-420.
35. Hess, R.F., Ross, R., GilillandJr, J.L. (2018). Infertility, psychological distress, and coping strategies among women in Mali, West Africa: A mixed-methods study. African Journal of Reproductive Health (Afr J Reprod Health), 22(1), 60-72. Doi: 10.29063/ajrh2018/v22i1.6
36. Hess, R.F., Ross, R., GilillandJr, J.L. (2018). Infertility, psychological distress, and coping strategies among women in Mali, West Africa: A mixed-methods study. African Journal of Reproductive Health (Afr J Reprod Health), 22(1), 60-72. Doi: 10.29063/ajrh2018/v22i1.6
37. High, A.C., Steuber, K.R. (2014). An examination of support (in) adequacy: Types, sources, and consequences of social support among infertile women. Communication Monographs Commun. Monogr, 81(2), 157-178. Doi: 10.1080/03637751.2013.878868
38. High, A.C., Steuber, K.R. (2014). An examination of support (in) adequacy: Types, sources, and consequences of social support among infertile women. Communication Monographs Commun. Monogr, 81(2), 157-178. Doi: 10.1080/03637751.2013.878868
39. Höbek Akarsu, R., Kızılkaya Beji, N. (2019). Spiritual and religious issues of stigmatization women with infertility: A qualitative study. Journal of Religion and Health, Doi:10.1007/s10943-019-00884-w
40. Höbek Akarsu, R., Kızılkaya Beji, N. (2019). Spiritual and religious issues of stigmatization women with infertility: A qualitative study. Journal of Religion and Health, Doi:10.1007/s10943-019-00884-w
41. Jafarzadeh-Kenarsari, F., Ghahiri, A., Habibi, M., Zargham-Boroujeni, A. (2015). Exploration of infertile couples’ support requirements: A qualitative study. Int J Fertil Steril, 9(1), 81-92.
42. Jafarzadeh-Kenarsari, F., Ghahiri, A., Habibi, M., Zargham-Boroujeni, A. (2015). Exploration of infertile couples’ support requirements: A qualitative study. Int J Fertil Steril, 9(1), 81-92.
43. Kaplan, E. (2018). İnfertil bireylerde stres ve stresle başa çıkma yaklaşımları. Androloji Bülteni, 20, 61-64. Doi:10.24898/tandro.2018.24993
44. Kaplan, E. (2018). İnfertil bireylerde stres ve stresle başa çıkma yaklaşımları. Androloji Bülteni, 20, 61-64. Doi:10.24898/tandro.2018.24993
45. Karaca, A., Unsal, G. (2015). Psychosocial problems and coping strategies among Turkish women with infertility. Asian Nursing Research, 9(3), 243-250. Doi: 10.1016/j.anr.2015.04.007
46. Karaca, A., Unsal, G. (2015). Psychosocial problems and coping strategies among Turkish women with infertility. Asian Nursing Research, 9(3), 243-250. Doi: 10.1016/j.anr.2015.04.007
47. Kavak, F., Kavak, M. (2018). The relationship between perceived social support and depression in infertile women. Annals of Medical Research, 25(4), 559-563. Doi: 10.5455/annalsmedres.2018.07.143
48. Kavak, F., Kavak, M. (2018). The relationship between perceived social support and depression in infertile women. Annals of Medical Research, 25(4), 559-563. Doi: 10.5455/annalsmedres.2018.07.143
49. Kaya, Z., Oskay, U. (2019). Stigma, hopelessness and coping experiences of Turkish women with infertility. Journal of Reproductive and Infant Psychology, Doi: 10.1080/02646838.2019.1650904
50. Kaya, Z., Oskay, U. (2019). Stigma, hopelessness and coping experiences of Turkish women with infertility. Journal of Reproductive and Infant Psychology, Doi: 10.1080/02646838.2019.1650904
51. Lakatos, E., Szigeti, J.F., P Ujma, P.P., Sexty, R., Balog, P. (2017). Anxiety and depression among infertile women: A cross-sectional survey from Hungary. BMC Women’s Health 17(48). doi: 10.1186/s12905-017-0410-2
52. Lakatos, E., Szigeti, J.F., P Ujma, P.P., Sexty, R., Balog, P. (2017). Anxiety and depression among infertile women: A cross-sectional survey from Hungary. BMC Women’s Health 17(48). doi: 10.1186/s12905-017-0410-2
53. Mahadeen, A., Mounsour, A.M., Al-Halabi, J., Al Habashneh, S., Kenana, A. (2018). Psychosocial wellbeing of infertile couples in Jordan. East Mediterr Health J, 24(2),169-176. Doi: 10.26719/2018.24.2.169.
54. Mahadeen, A., Mounsour, A.M., Al-Halabi, J., Al Habashneh, S., Kenana, A. (2018). Psychosocial wellbeing of infertile couples in Jordan. East Mediterr Health J, 24(2),169-176. Doi: 10.26719/2018.24.2.169.
55. Naab, F., Brown, R., Heidrich, S.M. (2013). Psychosocial health of infertile Ghanaian women and their infertility beliefs. J Nurs Scholarsh, 45(2), 132-140. Doi: 10.1111/jnu.12013 PMID: 23731032
56. Naab, F., Brown, R., Heidrich, S.M. (2013). Psychosocial health of infertile Ghanaian women and their infertility beliefs. J Nurs Scholarsh, 45(2), 132-140. Doi: 10.1111/jnu.12013 PMID: 23731032
57. Naab, F., Lawali, Y., Donkor, E.S. (2019). “My mother in-law forced my husband to divorce me”: experiences of women with infertility in Zamfara State of Nigeria. PLoS ONE, 14(12), e0225149. Doi: 10.1371/journal.pone.0225149
58. Naab, F., Lawali, Y., Donkor, E.S. (2019). “My mother in-law forced my husband to divorce me”: experiences of women with infertility in Zamfara State of Nigeria. PLoS ONE, 14(12), e0225149. Doi: 10.1371/journal.pone.0225149
59. Namdar, A., Naghizadeh, M.M., Zamani, M., Yaghmaei, F., Sameni, M.H. (2017). Quality of life and general health of infertile women. Health and Quality of Life Outcomes, 15(1), 139. Doi: 10.1186/s12955-017-0712-y
60. Namdar, A., Naghizadeh, M.M., Zamani, M., Yaghmaei, F., Sameni, M.H. (2017). Quality of life and general health of infertile women. Health and Quality of Life Outcomes, 15(1), 139. Doi: 10.1186/s12955-017-0712-y
61. Nuri Turhal, G, Sis Çelik, A. (2019). Primer infertil kadınların algıladıkları sosyal destek ile infertiliteden etkilenme düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi, 6(1), 91-104. Doi: 10.17681/hsp.410980
62. Nuri Turhal, G, Sis Çelik, A. (2019). Primer infertil kadınların algıladıkları sosyal destek ile infertiliteden etkilenme düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi, 6(1), 91-104. Doi: 10.17681/hsp.410980
63. Olarinoye, A.O, Ajiboye, P.O. (2019). Psychosocial characteristics of infertile women in a Nigerian Tertiary Hospital. Trop J Obstet Gynaecol, 36, 252-257. Doi: 10.4103/TJOG.TJOG_54_18
64. Olarinoye, A.O, Ajiboye, P.O. (2019). Psychosocial characteristics of infertile women in a Nigerian Tertiary Hospital. Trop J Obstet Gynaecol, 36, 252-257. Doi: 10.4103/TJOG.TJOG_54_18
65. Patel, A., Sharma, P.S., Kumar, P., Binu, V.S. (2018). Sociocultural determinants of infertility stress in patients undergoing fertility treatments. J Hum Reprod Sci, 11, 172-179. Doi: 10.4103/jhrs.JHRS_134_17
66. Patel, A., Sharma, P.S., Kumar, P., Binu, V.S. (2018). Sociocultural determinants of infertility stress in patients undergoing fertility treatments. J Hum Reprod Sci, 11, 172-179. Doi: 10.4103/jhrs.JHRS_134_17
67. Ramezanzadeh, F., Noorbala, A.A., Abedinia, N., Rahimi Forooshani, A., Naghizadeh, M.M. (2011). Psychiatric intervention improved pregnancy rates in infertile couples. Malaysian Journal of Medical Sciences Malays J Med Sci, 18(1), 16-24.
68. Ramezanzadeh, F., Noorbala, A.A., Abedinia, N., Rahimi Forooshani, A., Naghizadeh, M.M. (2011). Psychiatric intervention improved pregnancy rates in infertile couples. Malaysian Journal of Medical Sciences Malays J Med Sci, 18(1), 16-24.
69. Sis Çelik, A., Kırca, N. (2018). Primer infertil kadınların infertiliteye bağlı yaşadıkları stres düzeyleri ve etkileyen bazı faktörlerin belirlenmesi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 21(2), 104-114.
70. Sis Çelik, A., Kırca, N. (2018). Primer infertil kadınların infertiliteye bağlı yaşadıkları stres düzeyleri ve etkileyen bazı faktörlerin belirlenmesi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 21(2), 104-114.
71. Şahin, N.H., Durak, A. (1995). “Stresle Başaçıkma Tarzları Ölçeği: Üniversite öğrencileri için uyarlanması”. Türk Psikoloji Dergisi, 10(34), 56-73.
72. Şahin, N.H., Durak, A. (1995). “Stresle Başaçıkma Tarzları Ölçeği: Üniversite öğrencileri için uyarlanması”. Türk Psikoloji Dergisi, 10(34), 56-73.
73. Ünal, S., Kargın, M., Akyüz, A. (2010). İnfertil kadınları psikolojik olarak etkileyen faktörler. TAF Preventive Medicine Bulletin, 9(5), 481-486.
74. Ünal, S., Kargın, M., Akyüz, A. (2010). İnfertil kadınları psikolojik olarak etkileyen faktörler. TAF Preventive Medicine Bulletin, 9(5), 481-486.
75. WHO. (2009). Infertility definitions and terminology. Erişim adresi: http://www.who.int/reproductivehealth/topics/infertility/definitions/en/
76. WHO. (2009). Infertility definitions and terminology. Erişim adresi: http://www.who.int/reproductivehealth/topics/infertility/definitions/en/
77. Yılmaz, B., Şahin, N. (2020). İnfertilite stresi ile bireysel baş etme yöntemleri: Bir sistematik derleme. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi (CBU-SBED), 7(1), 84-95.
78. Yılmaz, B., Şahin, N. (2020). İnfertilite stresi ile bireysel baş etme yöntemleri: Bir sistematik derleme. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi (CBU-SBED), 7(1), 84-95.
79. Yılmaz, T., Yeşiltepe Oskay, Ü. (2015). İnfertilite stresi ile başa çıkma yöntemleri ve hemşirelik yaklaşımları. HSP, 2(1), 100-112.
80. Yılmaz, T., Yeşiltepe Oskay, Ü. (2015). İnfertilite stresi ile başa çıkma yöntemleri ve hemşirelik yaklaşımları. HSP, 2(1), 100-112.
81. Yilmaz, T., Yazici, S., Benli, T. (2020). Factors associated with infertility distress of infertile women: A cross-sectional study. Journal of Psychosomatic Obstetrics & Gynecology, 41(4), 275-281. Doi: 10.1080/0167482X.2019.1708318
82. Yilmaz, T., Yazici, S., Benli, T. (2020). Factors associated with infertility distress of infertile women: A cross-sectional study. Journal of Psychosomatic Obstetrics & Gynecology, 41(4), 275-281. Doi: 10.1080/0167482X.2019.1708318
83. Zimet, G.D., Dahlem, N.W., Zimet, S.G. (1988). The multidimensional scale of perceived social support. Journal of Personality Assessment, 52, 30-41.
84. Zimet, G.D., Dahlem, N.W., Zimet, S.G. (1988). The multidimensional scale of perceived social support. Journal of Personality Assessment, 52, 30-41.