Tıva ve Sor Kahramanlık Destanlarında Mitolojik Motifler

Öz

Bu çalışma, Tıva ve Şor kahramanlık destanlarındaki mitoloji motiflerinin ince- lenmesinin Türk Dünya Modeli’nin oluşumuna olan etkisini, destanlardaki şamani öğelerin farklı biçimlerde görülmesini ele almaktadır. Bu çalışmada, des- tanlarda simge haline dönüşmüş mitoloji elementlerinin çeşitleri ve Tanrıcılık sistemindeki ilk kavramların rolüne ait örnekler de tahlil edilmektedir. Türk inanç sisteminde düzenli bir şekilde oluşmuş göğe tapınma motiflerindeki kural- lar, destan metinlerinde Türk etnik-medeni ananesinin yasaları olarak görülmek- tedir. Çalışmada, kadim Türklerin tasavvurunda göğün maddi anlamının, rengi- nin belli bir süreç dâhilinde kutsallaşmasının nedenleri, mit metinlerinde gökle yerin bir olması, insanın bu bütünlükte düşünülmesi ve bu vahdetin semantik açıdan açıklanmasına da olanak sağlanmaktadır

Anahtar Kelimeler

• Tıva, Şor, Türkler, Mitoloji, Erlik, Kozmoloji Şamanizm

Öz

This study deals with different considerations of shamanist items in epics and the effect of investigation of mythology motives in Tıva and Shorian heroic epics on the formation of Turkish World Model. In this study, kinds of mythology elements which have become symbol in epics and examples belonging to the roles of early concepts in Theism system are analyzed. The rules of astrolatry motives formed in an orderly manner in Turkish belief system are seen as laws of Turkish ethnic civilized tradition in epic texts. In the study, the fact that heaven and earth are the same in myth texts and human being is considered in this unity is the reason of shrining of heaven’s material meaning and colour at a given time in the consideration of ancient Turks. This also provides an opportunity for unity to be explained semantically

Anahtar Kelimeler

• Tıva, Shorian, Turks, Mythology, Manliness, Key words: Cosmology, Shamanism.