İmge ve Göstergeler Uzamı: Dede Korkut Hikâyeleri

Öz

Bireysel, yerel ve evrensel göndergelere sahip yüksek değerler manzumesi olan Dede Korkut Kitabı, insana ve insan gerçeğine ayna tutan kavrayışın sistemleşmesidir. Kimliksiz toplumu millet yapmaya yetecek etki ve güce sahip olan eser, yüksek seviyeli bir edebî metindir. Dile öznel değerler ve evrensel mesajlar yüklenerek düzenlenmiş olan Dede Korkut Hikâyeleri, Türk töresinin, Türk yaratıcılığının, Türk değerbilirliğinin, Türk insan severliğinin, Türk anlayışının ve Türk duyuşunun döngüsel nitelik kazanarak evrensel bir simge değer hâline dönüşmesidir. Türk toplumunun zihin haritalarından olan hikâyelerde insan ile evren arasındaki çok yönlü ilişki çözümlenir. Tarihî ve mitolojik kültür kodları, Türk ruhunun haykırışları ile bütünleşir. Eser, ebedi varlığın ve buyruk yaşamanın ülküsel sembolüdür. Türklük ağacının köklerini oluşturan Oğuzların var olma mücadelesinin ve Türk İslam ruhunun oluşum öyküsüdür. Ferdî kaygılardan uzak, ruhsal gücün maddi güçle bütünleşmesinden doğmuş kahramanca yaşayışın toplum yaşamı üzerinde şekillenmesidir. Bu bildiride imge ve gösterge uzamı niteliğindeki hikâyelerin eksenini oluşturan insani öz ve her kahramanın insani tükenişlerin ebedi bekleyişlere dönüşmesini sağlayan tipe dönüşüm süreci tahlil edilecektir. A. J. Greimas’ın göstergebilim anlayışının kuramsal düzlem olarak seçildiği çalışmada, kendini ararken insana ait değerler dizgesine doğru yolculuk yapan Dede Korkut kişilerinin, öznel ve nesnel anlamda kendilik prototipi olduğuna dikkat çekilecektir

Anahtar Kelimeler

• Dede Korkut, kendilik, karakter, tip, imge, gösterge

Location of Image and Indicator: Stories of Dede Korkut

Öz

Dede Korkut Kitabı which has individual, domestic and universal reference and which is paradigm of moral, reflects to human and human’s reality. Then arrative that has power to make society that has no identity do nation, is a quality literary text. Dede Korkut Stories which by organized with subjective values and universal messages, is form of Turkish morals, cretaivity, grateful, philanthrophy, understanding and perception. Versatile relation between human and universe is analysised in the stories one of Turkish consciousness map. There are historical and mythological culturel codesrelated to Turkish spirit. Then arrative is an idealistic symbol of literaryand life. Remote from in dividual worry, there is spiritual power and material power of a life of heroic. In this work humanistic essence which contains stories’ linet hat image and indicator place, and process of trans form to type which all heroes comes from humanistic death to eternal waiting will be analysised. The work which A. J. Greimas’s semiotic persuade has chosen of theoritic platform, it will be remarked that Dede Korkut people whose archonesel fand travel to values paradigmare self of prototype subjective and objective

Anahtar Kelimeler

• Dede Korkut, entity, character, type, image, indicator