Yıl 2020, Cilt 20 , Sayı 1, Sayfalar 207 - 218 2020-06-22

Uşak’ın Hacı Kadem Köyü’nde Hacı Ali Türbesi

Türkan ACAR [1]


Türbe, İslam dünyasında sultanlar, saraya mensup kişiler, komutanlar, din liderleri ve ünlü kişiler için yapılan mezar anıtlarıdır. Türklerin İslamiyeti kabul edişinden sonra, ilk örnekleri Karahanlılar döneminde, X. yüzyılda görülen türbeler, diğer İslam uygarlıklarına örnek olmuş, farklı bölgelerde, farklı tiplerde mezar anıtları ortaya çıkmıştır. Anadolu’daki ilk örnekler ise, XII. yüzyılın ikinci yarısına tarihlenmektedir.

Hacı Ali Türbesi, Uşak’ın merkez köylerinden Hacı Kadem Köyü’ndedir. Türbe, sekizgen planlı gövde ve örtüden meydana gelmektedir. Köşe taşları olarak kesme taşların kullanıldığı yapının beden duvarları sıvalı ve boyalıdır. Türbenin kubbesi dıştan çimento içerikli sıva ile sıvanmıştır. Cenazelik katı ve kaidesi olmayan yapı da herhangi bir bezeme öğesi de yoktur. Kitabesi olmayan yapı, mimari özellikleri ile Osmanlının son döneminde inşa edilmiş olmalıdır. Yöre halkı tarafından çocuk sahibi olmak, ev almak ya da evlenmek gibi dilek ve adaklar için ziyaret edilen yapı, yörenin inanç kültürünü yansıtmakta, bu kültür çevresinde oluşan inanç ve ritüeller hakkında da bilgi sunmaktadır. 

Uşak, Hacı Kadem köyü, Hacı Ali Türbesi, Türbe
  • Acun, Hakkı. Manisa’daki Türk Devri Yapıları. Ankara: Türk Tarih Kurumu, 1999.
  • Aday, Erdal. Kütahya İli Türbe ve Yatırları Etrafında Oluşan İnanç ve Uygulamalar. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı ABD, Doktora Tezi, Balıkesir, 2013.
  • Arel, Ayla. “Batı Anadolu’dan Birkaç Yapının Tarihlendirilmesi ve XV. Yüzyıl Osmanlı Mimarisi Hakkında”. Anadolu Sanatı Araştırmaları 2. (1970): 82-96.
  • Arık, M. Oluş. “Erken Devir Anadolu Türk Mimarisinde Türbe Biçimleri”. Anadolu (Anatolia) XI. Ankara, (1969): 57-119.
  • Aslanapa, Oktay. Anadolu’da İlk Türk Mimarisi. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi, 1991.
  • Batur, Afife. “Osmanlı Camilerinde Almaşık Duvar Üzerine”. Anadolu Sanatı Araştırmaları II. İstanbul, (1970): 135-208.
  • Çiftçioğlu, İsmail. “438 Numaralı Tahrir Defterine Göre XVI. Yüzyılın İlk Yarısında Uşak Kazası’ndaki Vakıflar”. 21. Yüzyılın Eşiğinde Uşak Sempozyumu (25-27 Ekim 2001) 1, İstanbul: Umut, (2001): 413-419.
  • Daş, Ertan. “Aydınoğlu Mehmet Bey Türbesi”. Birgi Tarihi, Tarihi Coğrafyası ve Türk Dönemi Anıtları. Ankara, (2001): 115-123.
  • ---. Erken Dönem Osmanlı Türbeleri. İstanbul: Gökkubbe, 2007.
  • Demiralp, Yekta. “Orhan Camii”, Erken Osmanlı Sanatı Beylikler Mirası, Madrid: Arkeoloji ve Sanat, (1999): 107-108.
  • ---. “Bursa Yıldırım Camii”. Erken Osmanlı Sanatı Beylikler Mirası, Madrid: Arkeoloji ve Sanat, (1999): 105-106.
  • Doğru, Deniz. “XIX. Yüzyılda Uşak’ın İdari Taksimatı”. 21. Yüzyılın Eşiğinde Uşak Sempozyumu (25-27 Ekim 2001) 1. İstanbul: Umut, (2001): 225-230.
  • Erdoğru, M. Akif. “Onaltıncı Yüzyıl Ortalarında Uşak Şehri”. 21. Yüzyılın Eşiğinde Uşak Sempozyumu (25-27 Ekim 2001) 1. İstanbul: Umut, (2001): 187-200.
  • Erginer, Gürbüz. Kurban, Kurbanın Kökenleri ve Anadolu’da Kanlı Kurban Ritüelleri. İstanbul: Yapı Kredi, 1997.
  • Eröz, Mehmet. “Türk Boylarında ‘Kansız Kurban’ Geleneği”. Türk Kültürü 211-214. (1980): 17-22.
  • ---. Eski Türk Dini (Gök Tanrı İnancı) ve Alevilik Bektaşilik. İstanbul: Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı, 1992.
  • Gömeç, Saadettin. “Şamanizm ve Eski Türk Dini”. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 4. (1998): 38-50.
  • Hançerlioğlu, Orhan. İslam İnançları Sözlüğü. Ankara: Remzi, 2000.
  • İnan, Abdülkadir Eski Türk Dini Tarihi. İstanbul: Kültür Bakanlığı, 1976.
  • Önkal, Hakkı. Anadolu Selçuklu Türbeleri, Ankara: TTK, 1992.
  • Özdeğer, Mehtap. 15-16. Yüzyıl Arşiv Kaynaklarına Göre Uşak Kazasının Sosyal ve Ekonomik Tarihi. İstanbul: Filiz, 2001.
  • Roux, Jean Paul. Altay Türklerinde Ölüm. İstanbul: Kabalcı, 1999.
  • ---. Türklerin ve Moğolların Eski Dini. İstanbul: Kabalcı, 2002.
  • Tümer, Haşim. Uşak Tarihi. İstanbul: Gün, 1971.
  • Uşak Valiliği. Uşak Kültürel Değerler Yapı Envanteri. İzmir: T.C. Uşak Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, 2007.
  • Ünal, Rahmi Hüseyin. “İznik Nilüfer Hatun Camii”. Erken Osmanlı Sanatı Beylikler Mirası. Madrid: Arkeoloji ve Sanat, (1999): 130-31.
  • ---. “Firuz Bey Camii”. Erken Osmanlı Sanatı Beylikler Mirası. Madrid: Arkeoloji ve Sanat, (1999): 39-41.
  • Yetkin, Suut Kemal. İslam Ülkelerinde Sanat.İstanbul: Başaş, 1984.
Birincil Dil tr
Konular Beşeri Bilimler, Ortak Disiplinler
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Orcid: 0000-0003-4357-8411
Yazar: Türkan ACAR
Kurum: UŞAK ÜNİVERSİTESİ, FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Başvuru Tarihi : 21 Kasım 2019
Kabul Tarihi : 17 Mart 2020
Yayımlanma Tarihi : 22 Haziran 2020

Bibtex @araştırma makalesi { egetdid649422, journal = {Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi}, issn = {1301-2045}, address = {egetdid@gmail.com}, publisher = {Ege Üniversitesi}, year = {2020}, volume = {20}, pages = {207 - 218}, doi = {10.32449/egetdid.649422}, title = {Uşak’ın Hacı Kadem Köyü’nde Hacı Ali Türbesi}, key = {cite}, author = {Acar, Türkan} }
APA Acar, T . (2020). Uşak’ın Hacı Kadem Köyü’nde Hacı Ali Türbesi . Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi , 20 (1) , 207-218 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/egetdid/issue/55120/649422
MLA Acar, T . "Uşak’ın Hacı Kadem Köyü’nde Hacı Ali Türbesi" . Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi 20 (2020 ): 207-218 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/egetdid/issue/55120/649422>
Chicago Acar, T . "Uşak’ın Hacı Kadem Köyü’nde Hacı Ali Türbesi". Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi 20 (2020 ): 207-218
RIS TY - JOUR T1 - Uşak’ın Hacı Kadem Köyü’nde Hacı Ali Türbesi AU - Türkan Acar Y1 - 2020 PY - 2020 N1 - DO - T2 - Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 207 EP - 218 VL - 20 IS - 1 SN - 1301-2045- M3 - UR - Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi Uşak’ın Hacı Kadem Köyü’nde Hacı Ali Türbesi %A Türkan Acar %T Uşak’ın Hacı Kadem Köyü’nde Hacı Ali Türbesi %D 2020 %J Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi %P 1301-2045- %V 20 %N 1 %R %U
ISNAD Acar, Türkan . "Uşak’ın Hacı Kadem Köyü’nde Hacı Ali Türbesi". Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi 20 / 1 (Haziran 2020): 207-218 .
AMA Acar T . Uşak’ın Hacı Kadem Köyü’nde Hacı Ali Türbesi. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi. 2020; 20(1): 207-218.
Vancouver Acar T . Uşak’ın Hacı Kadem Köyü’nde Hacı Ali Türbesi. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi. 2020; 20(1): 207-218.