THE ACTIVITIES DELEGATION OF THE ALBANIAN COLONY OF TURKEY IN THE PARIS PEACE CONFERENCE 1919

Öz

Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda, 1919'de Paris'te bir barış konferansının taoplanması műmkűn kılındı. Barış Konferansı nihayet uluslararası ilişkiler tarihinde yeni bir sayfa açtı. Arnavut halkı, en başından beri, ulusal soruna ilişkin sorunlarına ve endişelererine orada çözűm bulacaklarını umarak, tamamen ve doğrudan Paeris Konferansı’nın işleyişine odaklanmıştı. Bu çabalar çerçevesinde ve űlkeyi tehdit eden tehlikenin tamamen farkında olan Arnavutlar, o sirada Arnavut devlet topraklarının işgal edildiğini ve göz önünde bulundurarak Konferans toplantılarında seslerini yükseltmek ve ulusal davayı açıklamak duyurmak zorunda kaldılar. Arnavutlar, műzaffer savaş sonrası devletlerin hiçbirinin desteğine gűvenemezlerdi. Dünya barışını tesis etmek için toplanan Konferansta taleplerini ortaya koymanın, haklarını ve kendilerine yapılan haksızlıkları savunmak için iyi bir fırsat olacağına inanıyorlardı. Bu nedenle, amacı, Konferansta Arnavut halkını temsil etmek olan Durres Kongresi'nden Ulusal Hükümet delegasyonuna ek olarak, Arnavut diasporasından başka temsilciler de vardı. Bunlarından biri de Tűrkiye’nin Arnavut Kolonisi heyetiydi. Bu Arnavut temsilciliğinin faaliyetinin amac, Arnavutluk'un bağımsızlığının korunması, Arnavutluk devletinin toprak bütünlüğünün yeni bir parçalanma tehlikesinden korunması ve ülkenin toparlanması için çaba gösterilmesiydi. Arnavut söműrgelerinin delegeleri, basın yoluyla, çeşitli şahsiyetlerle yapılan toplantılar veya büyük devletlere gönderilen muhtıralar aracılığıyla bu ulusun var olma hakkını yaymanın yanı sıra, ulusal davaya yardımcı birçok faaliyet yűrűterek birlikte çalıştılar. Zor şartlara rağmen, Tűrkiye’nin Arnavutluk kolonisi temsilcileri, Arnavutluk devletinin yeniden yűkselleceğine inanıyorlardı. Faaaliyetleri, Arnavut halkının tarihi dönemine damgasını vurdu.

Anahtar Kelimeler

• Paris Barış Konferansı
• Türkiye Arnavut kolonisi temsilceleri
• Muhtıra
• Avrupa

THE ACTIVITIES DELEGATION OF THE ALBANIAN COLONY OF TURKEY IN THE PARIS PEACE CONFERENCE 1919

Öz

It was at the end of the First World War, in 1919, that a Peace Conference in Paris was made possible to be convened. The Peace Conference finally opened a new page in the history of international relations. Albanian people were wholly and directly focused on the proceedings of the Paris Conference from the very beginning, hoping that there they would find solutions to their problems and concerns regarding the national question. In the framework of these efforts and fully aware of the danger that threatened the country, the Albanians had to raise their voice and make known the national cause at the Conference meetings considering that, at the time, the territory of the Albanian state was occupied and the Albanians could not depend on the support of any of the triumphant post-war States. They believed that displaying their demands at the Conference convened to establish world peace would be a good opportunity to defend their rights and the injustices inflicted to them. Therefore, in addition to the delegation of the National Government from the Congress of Durres, whose purpose was to represent the Albanian people in the Conference, there were other representatives from the Albanian diaspora. One of them was the delegation of the Albanian Colony of Turkey. The purpose of the activity of this Albanian representation was the protection of the independence of Albania, the protection of the territorial integrity of the Albanian state from the danger of a new fragmentation and the efforts for the recovery of the country. The delegates of the Albanian colonies worked together carrying out many activities in aid of the national cause, as well as propagating the right of existence of this nation through the press, meetings with various personalities or through memoranda sent to major states. The article dwells on the diplomatic and political activity of the representatives of the Albanian Colony of Turkey at this conference. Despite the difficult circumstances, the representatives of the Albanian Colony of Turkey believed in the idea that the Albanian state would rise again. Their activity marked the historical period of the Albanian people.

Anahtar Kelimeler

• Paris
• Memoranda
• Colony

Kaynakça

1. Ahmetaj 2012 Ahmetaj, Lavdosh. Albania Peace Conference in Paris and Albanian delegations (1918-1921), West print: Tiranë.
2. Albania 1919 Albania before the Peace Conference, Vëll I, Tipografia Cooperativa sociale, Romë.
3. Buzhala 2011 Rustem Buzhala,. Shqiptarët në Turqi, IAP, Prishtinë.
4. Çami and Verli 2015 Çami Muin & Verli, Marenglen. Albania at the Peace Conference (1919-1920), Kristalina-KH, Tiranë.
5. Çelebia, 2001 Celebi, Evliya, Seyahatnamesi ( et,al Yücel Dagli), 5.kitap, Yapi Kredi Yayınları, Istanbul.
6. Dűndar, 2001 Dűndar, Fuad. Ittihat ve Terakki’nin Műslűmanlari Iskan Politikasi(1913-1918), Istanbul.
7. Egro 2014 Egro, Dritan. The memoirs of Turhan Pashë Përmeti, Studime Historike, Tiranë (2014), no.1-2, p. 240-244.
8. Faroqhi, 1984 Faroqhi, Suraiya. Towns and Townsmen of Ottoman Anatolia: Trade, Crafts and Food Production in an Urban setting, Cambridge University Press, Cambridge.

9. Fjalori 1985 Fjalori Enciklopedik Shqiptar. Akademia e Shkencave Tiranë 1985.
10. Frashëri 2003 Frashëri, Mehdi. Memories (1913-1933), OMSCA-I, Tiranë.
11. Historia 1984 Historia e Shqipërisë. Vol. III. 8 Nëntori, Tiranë.
12. Historia 2017 Historia e Shqiptarëve gjatë shekullit XX, (ed.by Beqir Meta), Vëllimi I, Botimet Albanologjike, Tiranë.
13. Historia 2007 Historia e popullit shqiptar, Vëll. III (Periudha e Pavarësisë 28 Nëntor 1912-7 prill 1939), Botimet Toena, Tiranë.
14. Kadria 2020 Kadria, Sali. Albanian Nationalism in the Years 1912-1924, ASA, Tiranë.
15. Kuke 2004 Kuke, Gentian. Sulejman Delvina (monografia), Vllamasi, Tiranë.
16. Kruja and Markagjonaj 2006 Kruja & Markagjonaj, Correspondence (1947-1958), Camaj-Pipa, Shkodër
17. Mc Carthy 2017 McCarthy, Justin. Death and ethnic cleansing of Ottoman Muslims (1821-1922), Alsar, Tiranë.
18. Özcan 2011 Özcan, Halil. Atatürk Dönemi Türkiye Arnavut Ilişkileri (1920-1939), AKDTYK, Atatürk Araştırma Merkezi), Ankara.
19. Puto 2010 Puto, Arben. Diplomatic history of the Albanian issue 1878-1926, Dudaj, Tiranë.
20. Qiriazi 1970 Qiriazi, Parashqevi. Delegates to the Paris Peace Conference, published in "Memories and Folk Songs for the liberation war of 1918-1920", Universiteti Shtetëror i Tiranës, Instituti i Historisë dhe i Gjuhësisë, Tiranë.
21. Selnica 1928 Selenica, Teki, Shqipëria më 1927, Shqypshkronja Tirana, Tiranë.
22. Silajdžić, 1999 Silajdžić, Haris. Albania and the USA in the archives of Washington, Dituria, Tiranë.
23. Çami and Luga 2020 The Struggle Of The Albanian People For National Liberation 1918-1920, (Summary Of Documents), Eds. By. Muin Çami Hidajete Luga (Bejtja), Vol I, Botimet Albanologjike, Tiranë.
24. Tunaya, 1986 Tunaya, Tarik Zafer. Türkiye’de Siyasal Partiler: C.III, Mütakere Dönemi 1918-1922, Hürriyet Vakfı Yayınları, Istanbul.
25. Vllamasi, 1995 Vllamasi, Sejfi. Ballafaqime politike në Shqipëri 1897 -1942 (Kujtime dhe vleresime), Tiranë.