The Restriction Of Freedom In Anatolia During The Assyrian Trading Colonies Period: Imprisonment Practices And Social Order

Öz

This article examines imprisonment and detention practices based on archival documents from the Old Assyrian period, revealing that the restriction of merchants’ freedoms was not merely an individual injustice, but also a decisive factor in maintaining social order and controlling economic relations. The documents reveal that merchants were imprisoned, particularly as a result of debt disputes, commercial conflicts and arbitrary interventions by local authorities; that this situation highlighted the delicate balance between individual security and economic interests; and that imprisonment was not merely an individual sanction but a control mechanism applied to ensure the continuity of the commercial order. The seizure of assets during imprisonment and practices such as release on bail reflect the intertwining of economic interests with the functioning of the legal system. Furthermore, the direct involvement of family members in the process through suretyship, witnessing or legal action highlights the central role of the family institution in economic and legal proceedings. The study argues that imprisonment and detention are not merely punitive measures, but should also be considered as multifaceted practices that shape socio-economic-political relations, thereby offering a unique contribution to the literature.

Anahtar Kelimeler

• The Old Assyrian Period
• Imprisonment
• Restriction of Freedom
• Social Order
• Punishment

ASUR TİCARET KOLONİLERİ ÇAĞI’NDA ANADOLU’DA ÖZGÜRLÜĞÜN KISITLANMASI: HAPİS UYGULAMALARI VE TOPLUMSAL DÜZEN

Öz

Bu makalede, Eski Asur dönemine ait arşiv belgeleri üzerinden hapis ve tutuklama uygulamaları incelenmiş, tüccarların özgürlüklerinin kısıtlanmasının yalnızca bireysel bir mağduriyet olmadığı, aynı zamanda toplumsal düzenin korunmasında ve ekonomik ilişkilerin kontrolü açısından belirleyici bir unsur olduğu ortaya konulmuştur. Belgelerde, özellikle borç anlaşmazlıkları, ticari ihtilaflar ve yerel otoritelerin keyfî müdahaleleri sonucu tüccarların hapsedildiği; bu durumun bireysel güvenlik ile ekonomik çıkarlar arasındaki hassas dengeyi görünür kıldığı; hapsedilmenin yalnızca bireysel bir yaptırım değil, ticari düzenin devamlılığını sağlamak amacıyla uygulanan bir denetim aracı olduğu görülmektedir. Hapis sırasında mal varlıklarına el konulması, kefaletle serbest bırakılma gibi uygulamalar, ekonomik çıkarların hukuk düzeninin işleyişiyle iç içe geçmesinin yansımasıdır. Ayrıca, aile üyelerinin kefalet, şahitlik veya hukuki girişimler yoluyla sürece doğrudan dâhil olması, aile kurumunun ekonomik ve hukuki işleyişteki merkezi rolünü ortaya koymaktadır. Çalışma, hapis ve tutuklamanın salt bir cezalandırma uygulaması olmadığını, aynı zamanda sosyal-ekonomik-politik ilişkileri şekillendiren çok yönlü bir uygulama olarak değerlendirilmesi gerektiğini savunarak literatüre özgün bir katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Eski Asur Dönemi
• Hapis Cezası
• Özgürlüğün Kısıtlanması
• Toplumsal Düzen
• Cezalandırma

Etik Beyan

Bu çalışma, insan veya hayvan denekler üzerinde yapılan herhangi bir deneysel araştırma içermemektedir. Dolayısıyla etik kurul onayı gerektirmemektedir. Çalışmada herhangi bir çıkar çatışması bulunmamaktadır. Yazar, araştırma ve yayın etiğine uyulduğunu beyan eder.

Kaynakça

1. Albayrak 2006 İrfan Albayrak, (Ankara) Kültepe Tabletleri IV (Kt. o/k), Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara.
2. Albayrak 2007 İrfan Albayrak, “Asur Ticaret Kolonileri Devrinde Anadolu’da Yaşanan Siyasi ve Sosyal Olayların Yerel Krallıklar Arası İlişkiler ve Ticari Hayata Etkileri”, E. Ü. Kapadokya Araştırma Merkezi Yayınları, Nevşehir, s. 37-47.
3. Balkan 1967 Kemal Balkan, “Contributions to the Understanding of the Idiom of the Old Assyrian Merchants of Kanish”, Orientalia 27, s. 393-415.
4. Barjamovic 2011 Gojko Barjamovic, A Historical Geography of Anatolia in the Old Assyrian Colony Period, Copenhagen.
5. Bayram 2021 Sebahattin Bayram, “Asurlu Tüccar Baziya’nın Karahna’ya Sürgün Edilmesi”, Anadolu Medeniyetleri Müzesi 100. Yaşında, Anadolu Medeniyetleri Müzesi, Ankara, s. 177-185.
6. Bilgiç ve Bayram 1995 Emin Bilgiç&Sebahattin Bayram, (Ankara) Kültepe Tabletleri II, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara.
7. Bilgiç ve diğerleri 1990 Emin Bilgiç-Hüseyin Sever-Cahit Günbattı-Sebahattin Bayram, (Ankara) Kültepe Tabletleri I, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara.
8. Black vd 2000 Jeremy Black-Andrew George-Nicholas Postgate, A Concise Dictionary of Akkadian, Harrassowitz-Verlag, Wiesbaden.

9. Çayır 2013 Murat Çayır, “Kültepe Tabletlerinde Geçen Yeni Bir Unvan, rabi ṭābātim “Tuzcular Âmiri”, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Dergisi, 53/1, s. 3030-3314.
10. Donbaz 1986 Veysel Donbaz, “Publication of The Kültepe Tablets Housed in Ankara”, Keilschriftliche Literaturen, Compte Rendu de La Rencontre Assyriologique Internationale 32, s. 149-153.
11. Donbaz ve Veenhof 1985 Veysel Donbaz - Klaas R. Veenhof, “New Evidence for Some Old Assyrian Terms”, Anatolica 12, s. 131-155.
12. Gelb ve diğerleri 1971 Ignace Gelb, Erica Reiner, Benno Landsberger, Leo Oppenheim (eds.) Assyrian Dictionary of the Oriental Institute of the University of Chicago, The Oriental Institute, Chicago, Illinois.
13. Gökçek 2017 Lütfi Gürkan Gökçek, “Kültepe’den Kaçakçılıkla İlgili Yeni Bir Belge”, Archivum Anatolicum 11, s. 39-44.
14. Günbattı 2000 Cahit Günbattı, “Eski Anadolu’da “Su Ordali”, Archivum Anatolicum 4, s. 73-88.
15. Günbattı 2017 Cahit Günbattı, Kültepe-Kaniš Anadolu’da İlk Yazı, İlk Belgeler, Kayseri Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayınları, Kayseri.
16. Hecker 1996 Karl Hecker, “Rechtlos in der Fremde?”, Anadolu Medeniyetleri Müzesi Konferansları 1995, Ankara 1996, s. 145-159.
17. Kienast 1960 Burkhart Kienast, Die altassyrischen Texte des orientalischen Seminars der Universität Heidelberg und der Sammlung Erlenmeyer-Basel, Berlin.
18. Kuzuoğlu 2007 Kuzuoğlu Remzi, “Asur Ticaret Kolonileri Çağı’nda Anadolu Kraliçeleri”, Belleten, LXXI/262, s. 795-809.
19. Lewy 1964 Hildegard Lewy, “Notes on the Political Organization of Asia Minor at the Time of the Old Assyrian Texts”, Orientalia-12, s. 181-198.
20. Lewy 1938 Julius Lewy, “Old Assyrian Documents from Asia Minor”, AHDO, s. 111-142.
21. Michel ve Garelli 1996 Cecile Michel&Paul Garelli, “Heurts avec une principauté anatolienne”, Festschrift für Hans Hirsch zum 65. Geburtstag gewidmet von seinen Freunden, s. 277-290.
22. Riemschneider 1977 Kaspar Riemschneider, “Prison and Punishment In Early Anatolia”, Journal of the Economic and Social, s. 114-126.
23. Veenhof 2008 Klaas R. Veenhof, “The Death and Burial of Ishtar-lamassi in Karum Kanish”, R. Spek içinde, Studies in Ancient Near Eastern World View and Society, Bethesda, s. 97-119.
24. Veenhof 2008 Klaas R. Veenhof, “Some displaced Tablets from Kārum Kanesh (Kültepe)”, Altorientalischen Forschungen 35-1, s. 10-27.
25. Veenhof 2014 Klaas R. Veenhof, “Old Assyrian Traders in War and Peace” Krieg und Frieden im Alten Vorderasien, s. 837-849.
26. Yiğit 1991 Turgut Yiğit, “Eski Anadolu’da Hapishane ve Ceza”, Tarih Araştırmaları Dergisi, s. 341-351.