Gaius Sallustius Crispus’un Bellum Iugurthinum Adlı Eseri Üzerine Değerlendirmeler

Öz

MÖ I. yüzyılda yaşamış olan C. Sallustius Crispus bilimsel tarihçiliği ve eserlerinin felsefi derinlik taşıması bakımından önemli bir tarih yazarıdır. Bu çalışmanın amacı Sallustius’un Bellum Iugurthinum adlı eserini ele almak ve tarih yazıcılığına sağladığı katkıları incelemektir. Çalışmamızda öncelikle yazarın kamu görevlerini belirlemeye çalıştık. Daha sonra Sallustius’un yetiştiği ortamı, yaşadığı dönemin siyasi, ahlaki, ekonomik ve kültürel yönlerini ele almaya çalıştık. Eserin konusu MÖ 111-105 yılları arasında Romalılar ile Afrika’nın kuzeyinde yer alan Numidia kralı Iugurtha arasında yapılan savaştır. Monografi türünde yazılmış olan bu eserde Sallustius’un yaşadığı çekişmeli ortamın eserine nasıl şekil verdiğini incelemeye çalıştık. Sallustius, Bellum Iugurthinum adlı eserinde Roma’da ahlak seviyesinin nasıl bozulduğunu, Roma’nın eski değerlerinin nasıl kaybolduğunu anlatmıştır. Özellikle Roma’daki yöneticilerin para ve yetki için her şeyi yapabileceklerini gözler önüne sermiştir. Eser ahlaki açıdan derin bir ciddiyetle olayları yansıtmaktadır ve yazar bunu asla yapmacık bir tavırla ortaya koymamıştır. C. Sallustius Crispus Bellum Iugurthinum’da Roma’daki siyasi gelişmelerin iç yüzünün anlaşılmasını sağlamıştır.

Anahtar Kelimeler

• Bellum Iugurthinum,Iugurtha,Marius,Sulla,Adherbal

Assessments on Gaius Sallustius Crispus’ Work Titled Bellum Iugurthinum

Öz

G.Sallustius Crispus, who lived in BC 1st century, is an important writer of history considering his academic historiographership and that his works have philosophical depth. The aim of this study is to tackle Sallustius’ work titled Bellum Iugurthinum and investigate his contribution to written history. In our study firstly we tried to identify Author’s public functions. Following we tried to take on the environment where Sallustius was raised, and the political, moral, economic and cultural aspects of his lifetime period. The subject of the work is the war during the period BC 111 and 105 between the Roman and Iugurtha, the king of Numidia that is located in north of Africa. In this monographic type work we investigated how this contentious environment affected Author’s works. Sallustius, in his work Bellum Iugurthinum narrated the moral crash in Rome, and how Rome lost its old values. Particularly he brought out that the rulers in Rome could manage everything for money and power. The work reflects the events with a deep seriousness in terms of moral, and the Author didn’t reveal this with an artificial attitude. C.Sallustius Crispus facilitated in Bellum Iugurthinum the understanding of the inside stories of political and moral developments in Rome.

Anahtar Kelimeler

• Bellum Iugurthinum,Iugurtha,Marius,Sulla,Adherbal

Kaynakça

1. KAYNAKLAR Albrecht 1997 M. von Albrecht, A History of Roman Literature, Leiden- New York- Köln. Appian. bell.civ Appianus, Bella civilia. (Çevirimiçi) http://www.perseus.tufts.edu/hopper. Arslan 2011 Derya Arslan, Sallustius ve Tarih Eserlerinde Konu Dışı Anlatımlar, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul. Ascon. Pedianus Asconius Pedianus. Orationum Ciceronis quinque enorratio, in Milanianum. Barr 2012 J.Barr, “Sallust: Corrupt Politician and Historian”, Crossroads, vol. VI,, s. 58-63.. Boyana 2018 Hülya Boyana, “Gaius Sallustius Crispus’un De Coniuratione Catilinae Adlı Eserinde Beliren Tarihçi Kişiliği”, Çanakkale Araştırmaları Türk Yıllığı, Yıl 16 Sayı 25, s. 209-225. Caes. Bell.Afr. Caesar, Bellum Africanum, http://www.archive.org/details/bellumafricanum00caesgoog Cic. Catil. Cicero, In L. Catilinam. Sallustium Crispum Invectiva. (Çevirimiçi) http://www.perseus.tufts.edu/hopper. Demiriş 2006 Bedia Demiriş, Roma Yazınında Tarih Yazıcılığı, İstanbul. Did. Didius. (Çevirimiçi) http://www.perseus.tufts.edu/hopper. Dio Cass. Dio Cassius, Rhomaika, Roman History. With an English Translation by E. Carry I-IX. London,1914-1927. (The Loeb Classical Library) Funiaioli 1920 Funiaioli, “Sallustius”, RE II, Stuttgart, s.1910-1955. Hier, Olymp. Hieronymos. TLG COROM, California 2000. Howatson 2013 M. C. Howatson, “Marius”, Oxford Antikçağ Sözlüğü, çev. Faruk Ersöz, İstanbul, s. 583-584. Jacobs 1922 Rudolf Jacobs, C.Sallusti Crispi De Coniuratione Catilinae, Berlin. Laistner 1977 M. L. W. Laistner, The Greater Roman Historians, California. Lofstedt 1958 E. Loftstedt, Roman Literary Portraits, Oxford: Clarendon Press. Mellor, 1997 R. Mellor, The Roman Historians, London-New York Mommsen 1904 Theodor Mommsen, Römische Geschichte III, München. Öner 1971 Güngör Öner, Sallustius’un Monografilerinde İnsan Anlayışı: Roma Toplumu Kişilikler, Yayımlanmamış Doçentlik Tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara. Paul 1966 G.M. Paul, “Sallust”, in Latin Historians, ed. T. A. Dorey, London: Routledge.