Saruhan Sancağı’nın Son Mutasarrıfı: Hüseyin Aziz Akyürek

Öz

Saruhan sancağının başında Yunan işgali döneminde Türkler için hiç de olumlu olmayan tutumuyla bilinen Hüsnü Bey bulunuyordu. Kurtuluştan sonra Ankara hükümeti tarafından göreve getirilen Hüseyin Aziz Bey ise, II. Meşrutiyet döneminde hem kaymakamlık ve mutasarrıflık gibi görevlerde, hem de emniyet teşkilatının en üst kademelerinde bulunmuş birisi idi. Saruhan sancağı, harabeye dönmüş şehirleri ve savaş sonrasının sosyal ve ekonomik sorunlarıyla karşı karşıya idi. Aziz Bey bu sorunların çözümüne yönelik ilk adımları atan ve ilk uygulamaları başlatan bir idareci olmuştur. Saruhan mutasarrıflığındaki başarısı, İzmir’e vali ve ardından da belediye başkanı olmasının yolunu açmıştır. Mülki ve yerel idaredeki başarıları, parlamento üyeliğine yükselmesini sağlamıştır

Anahtar Kelimeler

• Hüseyin Aziz Bey, H .Aziz Akyürek, Saruhan, Manisa, Biyografi

Kaynakça

1. Arşivler _ Başbakanlık Osmanlı Arşivi, Dahiliye Nezareti Sicill-i Ahval Defteri (BOA, DH. SAID), nr. 1 13. İçişleri Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü Sicil Arşivi (İBSA), Sicil Dosya No: 1157. Gazeteler
2. Anadolu, 21 Eylül 1924; 25 Teşrin-i evvel 1926.
3. Sada-yı Hak 12, 31 Kânun—ı evvel 1338; 9 Kânun—ı sani 1923.
4. Türk Sesi, 19 Haziran; 19, 22 Temmuz 1923. Ulus, 16 Ağustos 1951. Kitap ve Makaleler
5. Akıncı 1978 İbrahim Ethem Akıncı, Demirci Akıncıları, Ankara: TTK.
6. Arı 2000 Kemal Arı, Büyük Mübadele Tiiı kiye' ye Zol imla Göç (19231925)
7. İstanbul: Tarih Vakfı. Baltacıoğlu 1998 ismayil Hakkı Baltacıoğlu, Hayatını, (Haz. Ali Y. Baltacıoğlu) Istanbul: Dünya Yay.
8. Baltaoğlu 1998 Ali Galip Baltaoğlu, Atatürk Dönemi Valileri (29 Ekim 1923—10 Kasım 1938), Ankara: Ocak. Baran 1993 Bayar 1967 Bilgi 2003 Çankaya 1969 çelebi 1997 Çelebi 2002 Çoker 1996 Dursun 1994 Erdeha 1975 Ergül 1991 Güneş 2001 İskit 1943 laeschke 1970 Keskin 1989 Kocahanoğlu 1998 Köklü 1993 , Köklü 1998

9. Osmanlı BelgelerindeErmeniler (1915—1920), Ankara: Başbakanlık Devlet Arşivleri Öztürk 1995
10. Kâzım Öztürk, Türk Parlamento Tarihi TBMM III. Dönem 1927— , C. III, Ankara: TBMM Vakfı.
11. Saruhan Sancağı Meclisi-i Umümisi Birinci Devre—i Ictimaiyesine Mahsus Zabıt Serçe 1998
12. Erkan Serçe, Tanzimat'tan Cumhuriyet'e İzmir'de Belediye (1868— ), Izmir: Dokuz Eylül. Sorgun 1998 Tunaya 1989 Yörükoğlu 2002
13. M. Nuri Yörükoğlu, Manisa Yangını Triumvira, Vahdet—i Müşellese yahut Üç Günlük Tahrip, Altı Asırlık Bir İmar, Manisa: CBU. Nejdet Bilgi