-

Öz

Early Medieval Sources on Historical Geography of Southeast Anatolia in the 3rd-7th CenturiesThe struggle of Byzantine-Sassanid Empires in Anatolia was occur a huge zone which from Caucassia to Syria desert. But main center of these wars was southeast Anatolia that lands watered by the Tigris and Euphrates rivers. The influence of geography on the course of the struggle is another subject matter. In this study we will identify that early medieval sources on the forts, garrisons and fortified cities in that region

Anahtar Kelimeler

• Southeast Anatolia, Historical Geography, Byzantine, Sasanian, Early Medieaval Age

Güneydoğu Anadolu Bölgesinin III-VII. Yüzyıllardaki Tarihi Coğrafyasına İlişkin Erken Ortaçağ Kaynakları

Öz

III. yüzyıldan VII. yüzyıl ortalarına kadar devam eden ve Anadolu tarihinin en büyük mücadelelerinden biri olan Bizans-Sâsâni çekişmeleri, kuzeyde Kafkaslardan güneyde Suriye çöllerine kadar geniş bir sahada cereyan etmiştir. Fakat söz konusu mücadelelerin ana merkezi Fırat ve Dicle nehirlerinin suladığı bereketli toprakları ile her iki devlet için büyük önem arz eden Güneydoğu Anadolu bölgesidir. Coğrafyanın mücadelenin seyrine tesiri ile mücadelenin coğrafya üzerindeki etkileri ayrı bir araştırma konusu iken biz bu çalışmamızda amacımız söz konusu mücadeleler süresince yörede inşa edilip adeta mantar gibi çoğalan kaleler, garnizonlar ve müstahkem şehirler hakkında bilgi veren erken dönem kaynakları tespit etmektir

Anahtar Kelimeler

• Güneydoğu Anadolu, Tarihi Coğrafya, Bizans, Sâsâni, Erken Ortaçağ

Kaynakça

1. Abu’l Farac 1932 Gregory bar Hebraeus Abu’l Faraj, The Chronography of Gregory
2. Abu’l Faraj, 2 vols. (ed. E. A. W. Budge), London 1932.
3. N. H. Baynes, “The Emperor Heraclius and the Military Theme System”, The English Historical Review, Vol.67 No: 264, s.380- 3
4. R. C. Blockley, The History of Menander the Guardsman, Liverpool. W. Bright, St. Athanesius’s Historical Writings, Oxford. E. W. Brooks, The Chronological Canon of James of Edessa, ZDMG Cameron 1969-70a Averil Cameron, “Agathias on the Sassanians”, Dumbarton Oak Papers, Vol.23, s.67-183.
5. Averil Cameron, Agathias, Oxford. P. Canivet, Therapeutique des maladies helleniques, 2 vols. Paris. Canivet 1958
6. Chabot 1899-1924 J. B. Chabot, Chronique de Michel le Syrien, patriarche jacobite d’Antioche (1166-1199), 4 vols. Paris.
7. Adnan Çevik, XI-XIII. Yüzyıllarda Diyâr-ı Bekr Bölgesi Tarihi, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), İstanbul. A. Çevik, “İlkçağlardan Ortaçağın Sonuna Kadar Midyat ve Yöresinin (Tur Abdin) Tarihi Coğrafyası”, Makalelerle Mardin, C. I, İstanbul, s.105–140. George T. Dennis, Strategikon, Philadelphia. George T. Dennis, Strategikon (trc. Volkan Atmaca), İstanbul. Dennis 2011 Dignas ve Winter 2007
8. B. Dignas-E. Winter., Rome and Persia in Late Antiquity, Cambridge. Dindorf 1932 Dodgeon ve Lieu 1991

9. G. Greatrex-S. Lieu, The Roman Eastern Frontier and The Persian Wars, I-II, London&New York. Chronicon Anonymum, (ed. I. Guidi), CSCO Scr. Syr. 1-2 Leipzig. Chronicon Edessanicum, (ed. I. Guidi), CSCO Scr. Syr. 1-2, Paris. Untersuchungen über die Edessenische Chronik, (ed. L. Hallier), Leipzig. Hamilton ve Brooks 1899
10. J. F. Hamilton, E. W. Brooks, The Syriac Chronicle known as that of Zachariah Mytilene, London. John of Ephesus 1860
11. John of Ephesus, The Third Part of the Ecclasiastical History of John of Ephesus, (ed. R. Payne Smith), Oxford. John of Ephesus 1923-24-25 Kaegi 2003
12. John of Ephesus, Lives of the Eastern Saints, ed. E. W. Brooks. W. Emil Kaegi, Heraclius: Emperor of Byzantium, Cambridge University Press. P. Kawerau, CSCO Scr. Syr. 199-200, Louvain. Alexander Khazdan, The Oxford Dictionary of Byzantium, I-II-III, Oxford. Konuk 2012
13. S. Konuk, VI. Yüzyıl Bizans-Sâsâni Mücadelesinde Yukarı Dicle Havzası, (Yayınlanmamış Y. L. Tezi) Muğla. Mar Yeşua, Vakaayi’name, (trc. Mualla Yanmaz), İstanbul. Mar Yeşua 1958
14. Marcellinus 1940 Ammianus Marcellinus, History (ed. John C. Rolfe) I-II-III, Loeb Classical Library.
15. Theodoret of Cyrrhus 1998
16. Theodoret of Cyrrhus, Historia Ecclesiastica, (ed. L. Parmentier), Berlin. R. W. Thomson, Moses Khorenats’i: History of Armenians, Cambridge. R. W. Thomson, The History of Lazar P’arpec’i, Atlanta. R. W. Thomson, Armenian History Attributed to Sebeos, Liverpool. Trombley ve Watt 2001
17. Frank R. Trombley, J. W. Watt, Chronicle of Pseudo-Joshua the Stylite, Liverpool University Press. Evagrius Scholasticus, Ecclesiastical History (AD 431-594), (ed. E. Walford), London. Whitby 1986
18. Mary-Michael Whitby, The History of Theophylact Simocatta, Oxford. M. Whitby, The Emperor Maurice And His Historian, Oxford 19 Mary-Michael Whitby, Chronicon Pashale 284-628, Liverpool. M. Whitby, The Ecclesiastical History of Evagrius Scholasticus, Liverpool. W.Witakowski, Pseudo-Dionysius of Tel-Mahre, Chronicle, known also as the Chronicle of Zuqnin, Liverpool. Suat Konuk