Okul Yöneticilerinin Liyakat İlkesi Hakkındaki Görüşleri

Öz

Bu araştırmanın amacı okul yöneticilerinin seçiminde liyakat ilkesinin uygulanmasına ilişkin okul yöneticilerinin görüşlerini belirlemek, liyakat ilkesinin uygulanmasında karşılaşılan sorunları saptamak ve bu sorunların çözümü için öneriler geliştirmektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji (olgubilim) deseni kullanılmıştır. Araştırmaya katılan okul yöneticileri maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubu 2017-2018 öğretim yılında Eskişehir ili Odunpazarı ilçesinde bulunan ilkokullarda görev yapan yirmi okul yöneticisinden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulardan, okul yöneticilerinin liyakat kavramını bir görevi en iyi şekilde yapabilecek yeterliliğe sahip olma ve göreve layık olma olarak ifade ettiği, sendikal ayrımcılığın, siyasi baskıların ve sübjektif değerlendirmelerin okul yöneticisi seçiminde liyakat ilkesinin uygulanmasında engel teşkil ettiği, okul yöneticilerinin seçiminde yazılı sınav yapılması, liyakat komisyonu kurularak mülakat sınavlarının uygulamalı olarak gerçekleştirilmesi, lisansüstü eğitime gereken öneminin verilmesi gerektiği okul yöneticilerinin ifadelerinden anlaşılmaktadır. Sonuç olarak okul yöneticilerinin liyakat kavramını doğru anlamlandırdığı ancak okullara yönetici seçiminde liyakat ilkesinin uygulanmasında bir takım engellerin olduğu görülmektedir. Yönetici atama sürecinde liyakat ilkesinin uygulanabilmesi için okul yöneticiliğine atamayla ilgili mevzuat düzenlemesinde katılımcı bir yaklaşım sergilenerek mevcut okul yöneticilerinin görüşlerine yer verilmelidir. Atama süreci her türlü dış baskıya ve ayrımcılığa kapalı bir şekilde kurgulanmalı başarılı insanların önünün açılmasını sağlayacak şekilde düzenlenmelidir. Okul yöneticisi seçiminde ve atama sürecinde tutarlı ve objektif politikalar izlenmeli, üzerinde fikir birliğine varılan bir yönetici seçme ve atama yönetmeliği hazırlanmalı, subjektif uygulamalardan vazgeçilerek keyfilik dönemi sonlandırılmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• liyakat,okul yöneticisi,atama

School Managers' Opinions About Competence

Öz

The aim of this research is to identify school managers' opinion about caring competencies of candidates in appointing process of school managers, determine the problems in terms of competencies and develop solution proposals. Phenomenology, one of the qualitative research techniques, is used in the research. The participant school managers are chosen with maximum diversity sampling method. The workgroup of the research consist of 20 school manager work at primary school located in Odunpazarı, a county Eskişehir. Semi-structured interview form, designed by researcher, is used as data collection tool in the research. Content analysis is used for analyzing data. It is understood from the finding of research and statements of school managers; school managers express competence as having capability for doing a duty best and being merit for a job, unionist discrimination and politic pressure and subjective assessment are obstacles in applying the principle of competence at school manager appointment process, written and interview examination have to be done practical by committee, master's degree should be took noticed. As a result school managers give correct meaning to principle of merit but it is seen that there are some problems in practice. As a result, although there are some obstacles in the selection of school administrators, it is necessary to pay attention to the opinions of the school administrators involved in the implementation in order to eliminate these obstacles and establish a merit-based manager selection system.

Anahtar Kelimeler

• Competence,school manager,appointment

Kaynakça

1. Açıkalın, A. (1996). Çağdaş örgütlerde insan kaynağı yönetimi. Ankara: Pegem Yayınları.
2. Altın, F. ve Vatanartıran, S. (2014). Türkiye’de okul yöneticisi yetiştirme, atama ve sürekli geliştirme model önerisi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD) Cilt 15, Sayı 2, 17-35.
3. Aslanargun, E. (2012). Okul müdürlerinin atanmaları sürecinde idari yargı kararları ve öne çıkan değerler. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 18(3), 347-376.
4. Aykaç, B. (1990). Personel yönetiminde yeterlik ilkesi. Amme İdaresi Dergisi, 23 (4): 91-109.
5. Aytaç, T. (2002). Post-modern eğitim yöneticisi. İçinde, 21. Yüzyıl Eğitim Yöneticilerinin Yetiştirilmesi Sempozyumu, 16-17 Mayıs, 59-64.
6. Buluç, B. (1998). Bilgi çağında insan kaynakları yönetiminin temel bileşenleri. Yeni Türkiye Dergisi. Ankara: Yıl, 4, Sayı19.
7. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
8. Canman, D. (1995), Çağdaş personel yönetimi, TODAİE Yayını 260, Ankara.

9. Doğan, S., Demir, B.S. ve Pınar, M.A. (2014). Yönetici görüşlerine göre MEB 2013 yılı yönetici atama ve yer değiştirme yönetmeliği. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi - 7(2), 224-245.
10. Özan,M., B., Gavcar,M., Saçaklı, F. Ve Şahin, N. (2014). Okul yöneticilerinin seçilme ve atanma kriterlerine ilişkin öğretmen görüşlerinin değerlendirilmesi. Turkish Journal of Educational Studies, 1 (1) 103-134.
11. Recepoğlu, E. ve Kılınç, A.Ç. (2014). Türkiye’de okul yöneticilerinin seçilmesi ve yetiştirilmesi, mevcut sorunlar ve çözüm önerileri. Turkish Studies. 9/2 p. 1817-1845, Ankara.
12. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri.(10.Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık
13. Yüksel, Ö. (2007). İnsan kaynakları yönetimi. Gazi Kitabevi. Ankara:6. Baskı.
14. Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı (2010). 18. Milli Eğitim Şurası.: https://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2017_09/29170222_18_sura.pdf Erişim tarihi: 10/11/2018
15. Türk Dil Kurumu (2018). Güncel Türkçe sözlük. http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&kelime=L%C4%B0YAKAT Erişim tarihi: 10/11/2018