Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının Özel Yetenekli Çocuklar İçin Kullandıkları Metaforlar ve Program Uygulamalarına İlişkin Görüşleri

Öz

Bu çalışmada özel yetenekli çocuk kavramını açıklayan metaforlar ve eğitim programı uygulamaları ile ilgili görüşlerin ortaya çıkarılması amacıyla özel eğitim dersi almış okul öncesi öğretmen adayları ile bir araştırma yapılmıştır. Amaca ulaşmak için nitel araştırma yönteminin olgu bilim deseninden, metafor yaklaşımından yararlanılmıştır. Olgu bilim aracılığıyla, okul öncesi öğretmen adaylarının özel yetenekli çocuklar ile ilgili kullandıkları metaforlar ve onlara uygulanacak programlar ile ilgili görüşleri ortaya çıkarılmıştır. Araştırmada, Okan Üniversitesi, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi ve Düzce Üniversitesi Okul Öncesi Eğitim Programlarında lisans eğitimine davam eden, özel eğitim dersi almış 103 dördüncü sınıf öğrencisi çalışma grubu olarak seçilmiştir. Çalışma grubunu oluşturan öğretmen adaylarına özel yetenekli çocuklar ile ilgili kullandıkları metaforlar ve çocuklara uygulanacak programlar ile ilgili sorular sorulmuştur. Bu soruların yanıtları içerik analizi ile değerlendirilerek sonuçlar tartışılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre öğretmen adaylarının özel yetenekli çocuklar ile ilgili algılarının oluşarak bu çocuklara uygulanacak programlar hakkında bilgi sahibi oldukları görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Özel Yetenekli Çocuk
• Metafor
• Okul Öncesi Öğretmen Adayları
• Program Uygulamaları

Metaphors Used by Preschool Teacher Candidates for Gifted Children and Their Opinion of Program Implementations

Öz

In this study, a research was conducted with a preservice teacher who took special education courses to reveal the opinions about the metaphors explaning the concept of gifted children and the implementation the curriculum. In order to achieve to the aim, the phenomenological design of the qualitative research method and the metaphor approach were used. Through phenomenology, the metaphors used by preschool teacher candidates about gifted children and their views on the programs to be applied to them were revealed. In the study, fourth grade students who continue their undergraduate education at Okan University, Bolu Abant Izzet Baysal University and Duzce University Preschool Education Programs and have taken special education courses were selected as the study group. The preservice teachers forming the study group were asked questions about the metaphors they use for gifted children and the programs to be applied to children. The answers to these questions were evaluated by content analysis, the results were discussed and suggestions were evaluated by content analysis, the results were discussed and suggestions were made.

Anahtar Kelimeler

• Gifted Child
• Metaphor
• Preschool Teachears Candidates
• Program İmplementation

Kaynakça

1. Akça Üşenti, Ü. & Bektaş, F.L. (2019). Okul öncesi öğretmen adaylarının üstün yetenekli çocuklar için kullandıkları metaforlar ve program uygulamalarına ilişkin görüşleri. International Congress on Gifted and Talented Education (IGATE’19). Özet Kitabı, s: 243-274.ID: 114
2. Alger, C. L. (2009). Secondary teachers’ conceptual metaphors of teaching and learning: changes over the career span. Teaching and Teacher Education, 25, 743-751. https://doi.org/10.1016/j.tate.2008.10.004
3. Barbour, N. & Shaklee, B. D. (1998). Gifted education meets Reggio Emilia: Visions for curriculum in gifted education for young children. Gifted Child Quarterly, 42, 228–237 https://doi.org/10.1177/001698629804200406
4. Berman, K. M. & Schultz, R. A. & Weber, C. L. (2012). A lack of awareness and emphasis in preservice teacher training. Gifted Child Today, 35(1), 18–26. doi:10.1177/1076217511428307
5. Bildiren, A. & Gür, G. & Sağkal, A. S. & Özdemir, Y. (2020). Okul öncesi öğretmenlerinin üstün yetenekli çocukların tanılanması ve eğitimlerine ilişkin algıları. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 21(2), 329-356. doi: 10.21565/ozelegitimdergisi.572326
6. Carrington, N.G. & Bailey, S.B. (2000). How do preservice teachers view gifted students? Evidence from a NSW study. Australasian Journal of Gifted Education, 9 (1), 18-22. http://www.aaegt.net.au
7. Cerit, Y. (2008). Öğrenci, öğretmen ve yöneticilerin müdür kavramı ile ilgili metaforlara ilişkin görüşleri. Eğitim ve Bilim, 33(147), 3-13. https://egitimvebilim.ted.org.tr/index.php/EB/article/view/682
8. Chamberlin, S. A. & Buchanan, M. & Vercimak, D. (2007). Serving twice-exceptional preschoolers: Blending gifted education and early childhood special education practices in assessment and program planning. Journal For the Education of The Gifted, 30, 372–393. doi: 10.1177/016235320703000305

9. Dağlıoğlu, H. (2010). Üstün yetenekli çocukların eğitiminde öğretmen yeterlikleri ve özellikleri. Milli Eğitim Dergisi, 40 (186), 72-84. https://dergipark.org.tr/tr/pub/milliegitim/issue/36198/407059
10. Davaslıgil, Ü. (2003). Erken çocuklukta üstün zekâlı çocuklara uygulanacak farklılaştırılmış eğitim programı, Sevinç, M. (Ed.), Erken Çocuklukta Gelişim ve Eğitimde Yeni Yaklaşımlar, (402-412). İstanbul: MOR-PA Yayınları.
11. De Corte, E. (2013). Giftedness considered from the perspective of research on learning and instruction, High Ability Studies, 24(1), 3-19. DOI: 10.1080/13598139.2013.780967
12. Dereli, E. & Deli, H. (2022). Pre-school teachers’ knowledge and needs related to noticing gifted children and the enrichment model. Participatory Educational Research, 9(2), 219-239. https://doi.org/10.17275/per.22.37.9.2
13. Duran, A. & Dağlıoğlu, H. E. (2017). Okul öncesi öğretmen adaylarının üstün yetenekli çocuklara ilişkin metaforik algıları, Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 37 (3), 855 – 881. https://doi.org/10.17152/gefad.328869
14. Freeman, J. (Ed.). (1985). The psychology of gifted children: Perspectives on development and education. New York: NY: Wiley
15. Forno, L.F.D. & Bahia, S. & Veiga, F. H. (2015). Gifted amongst preschool children: An analysis on how teachers recognize giftedness. International Journal of Technology and Inclusive Education, 5 (1), 707-715. https://www.academia.edu/64513600/
16. Gagne, F. Y. (2003). Transforming gifts into talents: The DMGT as a developmental theory. N. Colangelo & G. A. Davis (Ed.), Handbook of gifted education (60–74). Boston: MA: Allyn & Bacon.
17. Gay, L. R. & Mills, G. E. & Airasian, P. W. (2009). Educational research: Competencies for analysis and applications. Merrill/Pearson.
18. Godor, B. P. (2019). Gifted metaphors: Exploring the metaphors of teachers in gifted education and their impact on teaching the gifted. Roeper Review, 41(1), 51-60. doi.org/10.1080/02783193.2018.1553219
19. Guerrero, M., & Villamil, O.S. (2002). Metaphorical conceptualizations of ESL teaching and learning. Language Teaching Research, 6(2), 95-120. https://doi.org/10.1191%2F1362168802lr101oa
20. Harrison, C. (2003). Giftedness in early childhood. Sydney: NSW: GERRIC
21. Harrison, C. (2005). Young gifted children: Their search for complexity and connection. Exeter: NSW: Inscript.
22. Havigerova, J. M. & Haviger, J. (2014). Where pre-school children acquire information about a topic that enjoy : Giftedness - Based Study Procedia - Social and Behavioral Sciences, 112, 219 – 224. doi: 10.1016/j.sbspro.2014.01.1158
23. Johnson, R. B. & Christensen, L. (2019). Educational research: Quantitative, qualitative, and mixed approaches. United States America : Sage publications
24. Jolly, J. L. & Kettler, T. (2008). Gifted education research 1994–2003: A disconnect between priorities and practice. Journal for the Education of the Gifted, 31, 427–446. https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ799758.pdf
25. Kaplan, S. & Hertzog, N. B. (2016). Pedagogy for early childhood gifted education. Gifted Child Today, 39(3), 134-139. https://doi.org/10.1177/1076217516644637
26. Katz, L. G. (2008). Current perspectives on the early childhood curriculum. Open Eye Conference, London, England.
27. Koshy, V. & Robinson, N. M. (2006). Too long neglected: Gifted young children. European Early Childhood Education Research Journal, 14, 113–126. http://dx.doi.org/10.1080/13502930285209951
28. Kuyucu, Y. Şahin, M. & Kapıcıoğlu, O. (2013). Okul öncesi öğrencilerinin çocuk kavramına ilişkin sahip oldukları zihinsel imgeler. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 2(2), 43-53. http://www.jret.org/FileUpload/ks281142/File/05._yasemin_kuyucu_mehmet_sahin__m._osman_kapicioglu.pdf
29. Lewis, M. & Michalson, L. (1985). The gifted infant. In J. Freeman (Ed.), The psychology of gifted children: Perspectives on development and education (pp. 35–57). New York: NY: Wiley.
30. Meier, B. P. Scholer, A. A. & Fincher-Kiefer, R. (2014). Conceptual metaphor theory and person perception. In M. Landau, M. D. Robinson, & B. P. Meier (Ed.), The power of metaphor: Examining its influence on social life (pp. 43–64). Washington DC: American Psychological Association.
31. Merriam, S. B. (2018). Nitel araştırma: Desen ve uygulama için bir rehber ( Çev. Ed. Turan, S.). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
32. Miller, E. & Almon, J. (2009). Crisis in the kindergarten: Why children need to play in school. College Park, MD: Alliance for Childhood.
33. Miles, M. B. & Huberman A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. California: Sage Publicitions, 2nd ed. Thousand Oaks.
34. Miles, M. B. Huberman, A. M. & Saldana, J. (2014). Qualitative data analysis: A method sourcebook. California: Sage Publicitions, 3rd ed. Thousand Oaks.
35. Missett, T. C. Brunner, M. M. Callahan, C. M. Moon, T. R. & Azano, A. P. (2014). Exploring teacher beliefs and use of acceleration, ability grouping, and formative assessment. Journal for the Education of the Gifted, 37, 245–268. doi.org/10.1177/0162353214541326
36. Özcan, D., & Gülkaya, Ş. (2019). Okul öncesi öğretmenlerinin üstün yetenekli çocuklara yönelik algı ve eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 27(5), 2355-2368. https://doi.org/10.24106/kefdergi.3776
37. Reis, S.M. Renzulli J.S. (2010). Is there still a need for gifted education? An examination of current research. Learning and Individual Differences, 20(4), 308–317. http://dx.doi.org/10.1016/j.lindif.2009.10.012
38. Robinson, N. M. (2000). Giftedness in very young children: How seriously should it be taken? In R. C. Friedman & B. M. Shore (Eds.), Talents unfolding: Cognition and development (pp. 7–26). Washington, DC: American Psychological Association.
39. Robinson, N. M. (2008). Early childhood. In J. A. Plucker & C. M. Callahan (Eds.), Critical issues and practices in gifted education. What the research says (pp. 179–194). Waco: TX Prufrock Press.
40. Saban, A. Koçbeker, B.N. & Saban, A. (2006). Öğretmen adaylarının öğretmen kavramına ilişkin algılarının metafor analizi yoluyla incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 6(2), 461-522. https://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/83192/
41. Saban, A. (2008). Okula ilişkin metaforlar. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 55, 459-496. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kuey/issue/10342/126702
42. Saban, A. (2008). İlköğretim birinci kademe öğretmen ve öğrencilerinin bilgi kavramına ilişkin sahip oldukları zihinsel imgeler. İlköğretim Online, 7(2), 421-455. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ilkonline/issue/8601/107119
43. Saban, A. (2009). Öğretmen adaylarının öğrenci kavramına ilişkin sahip oldukları zihinsel imgeler. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(2), 281-326. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tebd/issue/26107/275061
44. Saban, A. (2011). Prospective computer teachers’ mental ımages about the concepts of school and computer teacher. Educational Science Theory and Practise, 11(1), 435-446. https://eric.ed.gov/?id=EJ919910
45. Sankar-DeLeeuw, N. (1997). Gifted preschoolers: Survey of characteristics perceived by parents and teachers. In J. C. J. Spinks (Ed.), Maximizing potential: Lengthening and strengthening our stride, proceedings of the 11th Conference of the World Council for Gifted and Talented Children. (pp. 399–414). Hong Kong: University of Hong Kong.
46. Sankar-DeLeeuw, N. (1999). Gifted preschoolers: Parent and teacher views on identification, early admission and programming. Roeper Review, 21, 174–179. http://dx.doi.org/10.1080/02783190209554174
47. Sarar, M. (2018). Okul öncesi öğretmenlerinin üstün yetenekliler eğitimine ilişkin özyeterlilik düzeyleri ile üstün yeteneklilerin eğitimine yönelik algı ve bilgisi arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yayın No. 513004). [Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
48. Seyhan, B. (2015). Okul öncesi öğretmenlerinin üstün yetenekli çocuklara yönelik algıları ile tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yayın No. 429493). [Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
49. Shaw, D. M. & Mahlios, M. (2008). Pre-service teachers’ metaphors of teaching and literacy. Reading Psychology, 29(1), 31–60. http://dx.doi.org/10.1080/02702710701568397
50. Shore, R. (1996). Rethinking the brain: New insights into early development. New York: NY: Families and Work Institute.
51. Silverman, L. K. (2011). Characteristics of giftedness Scale: Research and Review of The Literature. Retrived from http://www.gifteddevelopment.com.
52. Singh, K. (2010). Metaphor as a tool in educational leadership classrooms. Management in Education, 24(3), 127–131. https://doi.org/10.1177/0892020608090411
53. Sternberg, R. J. Davidson, J.E. (Eds.). (2005). Conceptions of giftedness. Second Edition. New York: Cambridge University Press.
54. Walsh, R. L. Hodge, K. A. Bowes, J. M. & Kemp, C. R. (2010). Same age, different page: Overcoming the barriers to catering for young gifted children in prior-to-school settings. International Journal of Early Childhood, 42(1), 43-58. https://link.springer.com/article/10.1007/s13158-010-0004-8
55. White, B. (1985). Competence and giftedness. In J. Freeman (Ed.), The psychology of gifted children: Perspectives on development and education (pp. 59–73). New York: NY: Wiley.
56. Yıldırım A. Şimşek & H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınevi.
57. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2005). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (Qualitative research methods in social sciences). Ankara: Seçkin Yayınları.
58. Tannenbaum, A. J. (1997). The meaning and making of giftedness. In N. Colangelo & G. A. Davis (Eds.), Handbook of gifted education (pp. 27–42). Boston MA: Allyn & Bacon.
59. Tezcan, F. (2012). Okul öncesi öğretmenlerinin erken yaştaki üstün zekalı çocuklara ve eğitimlerine yönelik algıları. (Yayın No. 345477). [Yüksek Lisans Tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
60. Tobin, K. (1990). Changing metaphors and beliefs: A master switch for teaching? Theory into Practice, 29, 122–127. doi.org/10.1080/00405849009543442.
61. Yükseköğretim Kurulu (2018). Yeni Öğretmen Yetiştirme Programları: https://www.yok.gov.tr/Documents/Kurumsal/egitim_ogretim_dairesi/Yeni-Ogretmen-Yetistirme-Lisans-Programlari/Okul_Oncesi_Ogretmenligi_Lisans_Programi.