Ortaokul Matematik Öğretmenlerinin Sınav Soruları ile MEB Beceri Temelli Matematik Sorularının Yenilenmiş Bloom Taksonomisi’ne Göre Analizi

Öz

Çağdaş eğitim anlayışı, öğretim programlarının çağın gerekliliklerine uygun güncellenmesi, öğrenme ortamlarının yeniden tasarlanması ve sınavların üst düzey düşünme, muhakeme ve problem çözme becerilerini geliştirecek şekilde yapılandırılmasını gerekli kılmaktadır. Bu çalışmada; ortaokul matematik öğretmenlerinin sınav soruları ile beceri temelli matematik sorularının Yenilenmiş Bloom Taksonomisi (YBT)’ne göre analiz edilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın amacı kapsamında nitel araştırma yöntemlerden doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Bu doğrultuda MEB tarafından yayımlanan beceri temelli testlerdeki matematik soruları ile ortaokul matematik öğretmenlerinin sınav soruları YBT’ye göre sınıflandırılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen verilere göre, MEB tarafından hazırlanan beceri temelli matematik sorularında daha üst bilişsel seviyelerde örnekleri ile birlikte ağırlıklı olarak işlemsel bilgi ve uygulama basamağında bulunmuştur. Buna karşın matematik öğretmenlerinin soruları ise daha çok olgusal ve kavramsal düzeyde ve daha düşük bilişsel yoğunlukta olduğu ortaya çıkmıştır. Bu anlamda MEB’in beceri temelli matematik soruları, daha üst zihinsel becerileri ölçme niteliğindeyken ortaokul matematik öğretmenlerinin soruları, öğrencileri bir üst sınıfa üst bilişsel becerilerle taşımasını sağlamayacak nitelikte olduğu söylenebilir. Okullarda uygulanan sınav soruları ile MEB’in beceri temelli matematik soruları arasında bilgi ve bilişsel süreç boyutları açısından denge ve uyum sağlanması önem taşımaktadır. Bu uyumun, öğrencilerin akademik başarılarını desteklemesi beklenmektedir. Ayrıca öğrencilerin üst düzey düşünme becerilerini ölçen uluslararası sınavlardaki başarılarının da artırılmasına katkı sağlayabileceği düşünülmektedir. Ayrıca hizmet içi ve benzeri kurslarla ortaokul matematik öğretmenlerinin sınav sorularının hazırlanmasında uzman desteği verilebilir.

Anahtar Kelimeler

• Beceri temelli matematik soruları
• matematik eğitimi
• sınav soruları
• Yenilenmiş Bloom Taksonomisi

Analysis of Middle School Mathematics Teachers' Exam Questions and Skill-Based MoNE Mathematics Questions According to The Revised Bloom Taxonomy

Öz

Contemporary educational approaches necessitate updating curricula in accordance with the requirements of the modern age, redesigning learning environments, and structuring examinations in ways that foster higher-order thinking, reasoning, and problem-solving skills. This study aimed to analyze middle school mathematics teachers’ examination questions and skill-based mathematics questions according to the Revised Bloom’s Taxonomy (RBT). In line with the purpose of the study, document analysis, one of the qualitative research methods, was employed. Accordingly, mathematics questions included in the skill-based tests published by the Ministry of National Education (MoNE) and examination questions prepared by middle school mathematics teachers were classified according to RBT. The findings revealed that the skill-based mathematics questions prepared by the MoNE predominantly focused on procedural knowledge and the application level, while also including examples at higher cognitive levels. In contrast, the questions prepared by mathematics teachers were found to be predominantly at the factual and conceptual knowledge levels and to involve lower levels of cognitive demand. In this regard, while the MoNE’s skill-based mathematics questions appear to have the potential to assess higher-order cognitive skills, the questions prepared by middle school mathematics teachers may not adequately support students in developing and carrying higher-order cognitive skills to subsequent grade levels. Ensuring balance and alignment between the knowledge and cognitive process dimensions of school-based examination questions and the MoNE’s skill-based mathematics questions is therefore important. Such alignment is expected to support students’ academic achievement and may also contribute to improving their performance in international assessments that measure higher-order thinking skills. Furthermore, professional support could be provided to middle school mathematics teachers through in-service training and similar professional development programs to enhance their competence in preparing examination questions.

Anahtar Kelimeler

• Skill-based math problems
• math education
• exam questions
• Revised Bloom's Taxonomy

Kaynakça

1. Anderson, L. W., & Krathwohl, D. R. (2001). A taxonomy for learning, teaching, and assessing: A revision of Bloom's educational objectives (Abridged ed.). Longman.
2. Ardahanlı, Ö. (2018). TEOG sınavı matematik soruları ile 8. sınıf matematik yazılı sınav sorularının yenilenmiş Bloom taksonomisi'ne göre incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Eskişehir Osmangazi Üniversitesi.
3. Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: Nitel bir araştırma nasıl yapılır? Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368–388. https://doi.org/10.31592/aeusbed.598299
4. Bloom, B. S. (1956). Taxonomy of educational objectives: The classification of educational goals. Handbook I: Cognitive domain. David McKay.
5. Brown, H. D. (2004). Language assessment: Principles and classroom practice. Pearson Education.
6. Bümen, N. T. (2006). Program geliştirmede bir dönüm noktası: Yenilenmiş Bloom taksonomisi. Eğitim ve Bilim, 31(142), 3–14.
7. Cizek, G. J. (2009). Reliability and validity of information about student achievement: Comparing large-scale and classroom testing contexts. Theory Into Practice, 48(1), 63–71.
8. Duran, U. (2017). Sınıf öğretmenlerinin alternatif ölçme değerlendirme yöntemlerinin kullanımına ilişkin öz yeterlik algılarının incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Mustafa Kemal Üniversitesi.

9. Ekinci, O., & Bal, A. P. (2019). 2018 yılı liseye geçiş sınavı (LGS) matematik sorularının öğrenme alanları ve yenilenmiş Bloom taksonomisi bağlamında değerlendirilmesi. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(3), 1–11.
10. Karadüz, A. (2009). Türkçe öğretmenlerinin ölçme ve değerlendirme uygulamalarının yapılandırmacı öğrenme kavramı bağlamında eleştirisi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22, 189–210.
11. Karaman, M., & Bindak, R. (2017). İlköğretim matematik öğretmenlerinin sınav soruları ile TEOG matematik sorularının yenilenmiş Bloom taksonomisine göre analizi. Current Research in Education, 3(2), 51–65.
12. Kertil, M., Gülbağcı-Dede, H., & Ulusoy, E. G. (2021). Skill-based mathematics questions: What do middle school mathematics teachers think about and how do they implement them? Turkish Journal of Computer and Mathematics Education, 12(1), 151–186.
13. Kıral, B. (2020). 2023 Vizyon Belgesi'nin karakter eğitimi bakımından değerlendirilmesi. Millî Eğitim Dergisi, 49(225), 5– 22.
14. Köğçe, D., & Baki, A. (2009). Matematik öğretmenlerinin yazılı sınav soruları ile ÖSS sınavlarında sorulan matematik sorularının Bloom taksonomisine göre karşılaştırılması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 26, 70–80.
15. Millî Eğitim Bakanlığı. (2018a). Matematik dersi öğretim programı (İlkokul ve ortaokul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar).
16. Miller, M. D., Linn, R. L., & Gronlund, N. E. (2009). Measurement and assessment in teaching (10th ed.). Pearson Prentice Hall.
17. National Council of Teachers of Mathematics. (2012). Principles and standards for school mathematics. National Council of Teachers of Mathematics.
18. Ralph, E. G. (1999). Oral questioning skills of novice teachers: Any questions? Journal of Instructional Psychology, 26(4), 286–296.
19. Sanca, M., Artun, H., Bakırcı, H., & Okur, M. (2021). Ortaokul beceri temelli soruların yeniden yapılandırılmış Bloom taksonomisine göre değerlendirilmesi. YYÜ Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 219–248.
20. Tan, Ş. (2019). Öğretimde ölçme ve değerlendirme. Pegem Akademi.
21. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (10. baskı). Seçkin Yayıncılık.