Bibliometric Analysis of Graduate Theses in the Field of Writing Education

Öz

This research aims to reveal the general trends of scientific production in the field of Turkish education by conducting a bibliometric analysis of graduate theses focused on writing instruction. Bibliometric studies aim to both describe the current state and shed light on future research directions by examining the academic accumulation of a specific discipline through quantitative data. In this context, the theses in the field of writing instruction were systematically analyzed according to years, degree levels, and thematic characteristics.A total of 346 graduate theses prepared between 1995 and 2025 were examined within the scope of the study. The findings indicate that academic production in the field of writing instruction increased significantly particularly after 2010, reaching its peak in 2019 and 2024. This increase is considered to be closely related to the structural changes in Turkish education curricula and transformations in educational policies. When the distribution of theses by degree level is examined, it is observed that the vast majority of the studies are concentrated at the master's level (77.7%), while doctoral dissertations constitute a more limited proportion (22.3%). One of the most striking findings of the study is that 53.2% of the theses consist of research examining the effectiveness of instructional interventions aimed at improving writing skills or correlating writing skills with various variables. This situation demonstrates a strong orientation in the field toward applied and experimental research. Conversely, it was determined that document, textbook, and curriculum analyses remain at 16.8%, while studies based on teacher and student opinions (1.4%) and descriptive research on affective-cognitive variables (4,9%) are notably limited. These findings reveal that qualitative and descriptive studies have been neglected in the field of writing instruction.

Anahtar Kelimeler

• Writing education
• bibliometrics
• thesis
• postgraduate
• Turkish language education

Proje Numarası

YOK

Yazma Eğitimi Alanında Hazırlanan Lisansüstü Tezlerin Bibliyometrisi

Öz

Bu araştırma, Türkçe eğitimi alanında yazma eğitimi odağında hazırlanan lisansüstü tezlerin bibliyometrik analizini yaparak alandaki bilimsel üretimin genel eğilimlerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bibliyometrik çalışmaların nicel veriler üzerinden mevcut durumu betimleme ve gelecekteki araştırma yönelimlerine ışık tutma hedefi doğrultusunda, çalışmada yazma eğitimi alanındaki tezler yıllara, lisans düzeyine ve tematik özelliklerine göre sistematik biçimde analiz edilmiştir. 1995–2025 yılları arasında hazırlanmış toplam 346 lisansüstü tezin incelendiği araştırma bulguları, akademik üretimin özellikle 2010 sonrasında belirgin biçimde arttığını, 2019 ve 2024 yıllarında önemli gelişme kaydettiğini göstermektedir; bu ivmelenmenin temelinde Türkçe öğretim programlarındaki yapısal değişiklikler ile eğitim politikalarındaki dönüşümlerin yattığı değerlendirilmektedir. Tezlerin akademik dereceye göre dağılımı incelendiğinde çalışmaların büyük çoğunluğunun yüksek lisans düzeyinde (%77,7) yoğunlaştığı, doktora tezlerinin ise daha sınırlı bir orana (%22,3) sahip olduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın en dikkat çekici çıktılarından biri olarak tezlerin %53,2’sinin yazma becerisini geliştirmeye yönelik öğretimsel müdahalelerin etkililiğini veya yazma becerisinin farklı değişkenlerle ilişkisini incelemesi, alanın güçlü bir biçimde uygulama ve deneysel araştırmalara yöneldiğini kanıtlamaktadır. Buna karşılık doküman, ders kitabı ve öğretim programı incelemelerinin %16,8 düzeyinde kaldığı, duyuşsal-bilişsel değişkenleri betimleyici araştırmaların %4,9 ve öğretmen-öğrenci görüşlerine dayalı çalışmaların %1,4 gibi oldukça düşük oranlarda seyrettiği belirlenmiş; bu durum yazma eğitimi literatüründe nitel ve betimleyici çalışmaların nicel araştırmalar karşısında ihmal edildiğini ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

• Yazma eğitimi
• bibliyometri
• tez
• lisanüstü
• Türkçe eğitimi

Proje Numarası

YOK

Kaynakça

1. Akaydın, Ş., ve Çeçen, M. A. (2015). Okuma becerisiyle ilgili makaleler üzerine bir içerik analizi. Eğitim ve Bilim, 40(178), 183–198.
2. Akgül, M., ve Ogur, E. (2026). 2024 ortaokul Türkçe dersi öğretim programı’nın dayandığı yaklaşımlar ve temel ilkeler açısından incelenmesi. Uluslararası İnsan Ve Sanat Araştırmaları Dergisi, 11(1), 91-117. https://izlik.org/JA49JC49NB
3. Albay, A. (2023). Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi ders kitapları üzerine yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
4. Altundaşar, A. (2024). Yabancılara Türkçe öğretimi alanında 2010–2024 yılları arasında yapılan yüksek lisans tezlerinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Kafkas Üniversitesi.
5. Alver, M., ve Taştemir, L. (2017). Konuşma becerisi üzerine yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 5(3), 451–462.
6. Arslan, G. G. (2023). Türkçe öğretim programları alanında yayınlanmış lisansüstü tezlerin bibliyometrik analizi[Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi.
7. Atasoy, A. (2022). Yazma öğretimi araştırmalarının görünümüne ilişkin bibliyometrik bir inceleme. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 11(3), 1150–1175.
8. Aydeniz, S., ve Haydaroğlu, M. (2021). Dört temel dil becerisi alanında yapılan lisansüstü tezlerin bibliyometrik analizi. Türkiye Eğitim Dergisi, 6(1), 200–216.

9. Aydın, E. (2021). Yazma yöntem ve teknikleri. M. N. Kardaş (Ed.), Yazma eğitimi (s. 183–215). Ankara: Pegem Akademi.
10. Benzer, A., ve Masun, A. F. (2024). Türkçe öğretiminde 2021–2023 yılları arasında yazma becerisi üzerine yapılan çalışmalardaki eğilimler. International Journal of Languages Education and Teaching, 12(1), 1–24.
11. Boyacı, S., ve Demirkol, S. (2018). Türkçe eğitimi alanında yapılan doktora tezlerinin incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 6(2), 512–531.
12. Bozkurt, A., ve Sharma, R. C. (2020). Emergency remote teaching in a time of global crisis due to Coronavirus pandemic. Asian Journal of Distance Education, 15(1), i–vi.
13. Büyükikiz, K. (2014). Yabancılara Türkçe öğretimi alanında hazırlanan lisansüstü tezler üzerine bir inceleme. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(25), 203–213.
14. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., ve Demirel, F. (2017). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
15. Can, F., Kardaş, M. N., ve Can, E. (2024). Türkçe öğretmeni adayları üzerinde yapılan lisansüstü tezlerin bibliyometrik analizi. Anadolu Dil ve Eğitim Dergisi, 2(2), 115–130.
16. Ceran, D., Aydın, M., ve Onarıcıoğlu, A. S. (2018). Okuma eğitimi üzerine yapılan tezlerde eğilimler: Bir içerik analizi çalışması. Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(3), 2377–2392.
17. Crawford, J., Butler-Henderson, K., Rudolph, J., Malkawi, B., Glowatz, M., Burton, R., Magni, P., ve Lam, S. (2020). COVID-19: 20 countries’ higher education intra-period digital pedagogy responses. Journal of Applied Learning ve Teaching, 3(1), 1–20.
18. Demir, T. T., ve Çalışkan, G. (2021). Türkçe eğitimi alanında nitel araştırma yöntemleri kullanılarak yapılan doktora tezlerindeki eğilimler. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 10(4), 1412–1429.
19. Demirel, A. (2023). Türkçe eğitimi alanındaki yazma eğitimiyle ilgili lisansüstü tezler üzerine bir inceleme. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(3), 849–863.
20. Destegüloğlu, B. (2024). Türkçe eğitimi lisansüstü tezlerde konuşma becerisi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(1), 20–30. https://doi.org/10.33437/ksusbd.1170732
21. Dilidüzgün, Ş. (2017). Metindilbilim ve Türkçe öğretimi. Anı Yayıncılık.
22. Doğan, Y., ve Özçakmak, H. (2014). Dinleme becerisinin eğitimi üzerine yapılan lisansüstü tezlerin değerlendirilmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 2(2), 90–99.
23. Donthu, N., Kumar, S., Mukherjee, D., Pandey, N., ve Lim, W. M. (2021). How to conduct a bibliometric analysis: An overview and guidelines. Journal of Business Research, 133, 285-296.
24. Elbir, B., ve Bağcı, C. (2013). Birinci ve ikinci kademe okuma eğitimi üzerine yapılan lisansüstü çalışmaların değerlendirilmesi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (11), 229–247.
25. Eyüp, B. (2020). Türkçe öğretmenleri ile ilgili yapılan lisansüstü tezlerin eğilimleri: Bir içerik analizi (2000–2019). RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 21, 536–558.
26. Gedizli, M. (2004). Yazabilmek, yazmaya giriş. Şule Yayınları.
27. Göçer, A. (2010). Türkçe öğretiminde yazma eğitimi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(12), 178–195.
28. Gündüz, O., ve Şimşek, T. (2012). Anlatma teknikleri uygulamalı yazma eğitimi. Grafiker Yayınları.
29. Güzel, İ., ve Özeren, E. (2021). COVID-19 pandemi sürecinin lisansüstü eğitim faaliyetlerine etkisi. Electronic Journal of Education Sciences, 10(20), 168–185.
30. Güneş, F. (2024). Yazmanın temel bileşenleri. B. Bağcı Ayrancı ve A. Başkan (Ed.), Kuram ve uygulamada yazma eğitimi (ss. 1–14). Pegem Akademi.
31. Holden, G., Rosenberg, G., ve Barker, K. (2005). Tracing through time and space: A selective review of bibliometrics in social work. Social Work in Health Care,41(3-4), 1-34.
32. Hudson, T. (2015). Teaching second language reading. Oxford University Press.
33. İncik, İ. H. (2023). Çocuk edebiyatı alanında hazırlanan tezlerin bibliyometrik analizi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi.
34. Kan, M. O. (2017). Türkiye’de akademik yazma alanında yapılan lisansüstü tezler. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6(2), 1037–1048.
35. Kan, M. O., ve Uzun, G. L. (2016). Türkçe eğitimi alanındaki yüksek lisans tezlerinin yöntem bölümlerine ilişkin sözbilimsel yapı özellikleri. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(1), 331–343.
36. Kansızoğlu, N. (2022). Kelime öğretimine yönelik lisansüstü tezlerin incelenmesi: Bir meta-analiz ve meta-sentez çalışması [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Trabzon Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
37. Karaca, İ. (2023). Türkiye’de ilk okuma yazma alanında yapılmış tezlerin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Amasya Üniversitesi.
38. Karadağ, R. (2014). Okuma ilgisi, tutumları ve alışkanlığı ile ilgili araştırmaların lisansüstü analizi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35, 1–17.
39. Karagöz, B., ve Şeref, İ. (2019). Okuma alanındaki araştırmaların bibliyometrik özellikler açısından incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 7(3), 781–799.
40. Karagöz, B., ve Şeref, İ. (2020). Yazma becerisiyle ilgili makaleler üzerine bir inceleme: Web of Science veri tabanında eğilimler. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8(1), 67–86.
41. Karagöz, B., ve Şeref, İ. (2021). Türkçe eğitimi doktora tezlerine bütünsel bir yaklaşım (1995–2020). SEFAD, 46, 43–68.
42. Kardaş, M. N. (2021). Yazma eğitimi ile ilgili temel bilgiler. M. N. Kardaş (Ed.), Yazma eğitimi (ss. 1–24). Pegem Akademi.
43. Kardaş, M. N., Çetinkaya, V., ve Kaya, M. (2018). Dinleme eğitimi üzerine yapılmış akademik çalışmaların eğilimleri. Kuram ve Uygulamada Sosyal Bilimler Dergisi, 2(1), 21–32.
44. Karatay, H. (2011). Süreç temelli yazma modelleri: Planlı yazma ve değerlendirme. M. Özbay (Ed.), Yazma eğitimi (ss. 21–41). Ankara: Pegem Akademi.
45. Karakoç, Z. (2025). Dil becerileri içerikli lisansüstü tez çalışmaları üzerine bibliyometrik analiz, [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi
46. Karasar, N. (2024). Bilimsel araştırma yöntemi: kavramlar, ilkeler, teknikler. Nobel Akademik Yayıncılık.
47. Kayadibi, N. (2022). Dinleme konusunda yapılan eğitim araştırmalarının bibliyometrik analizi. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 26(2), 507–522.
48. Oruç, H. (2023). Türkiye’de iki dillilik konulu tezler üzerine bibliyometrik bir inceleme. Bezgek Yabancılara Türkçe Öğretimi Dergisi, 2(3), 180–194.
49. Önal, A., ve Maden, S. (2021). Türkçe eğitimi ile ilgili lisansüstü tezlerin araştırma eğilimleri. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(3), 929–941.
50. Özçakmak, H. (2017). Türkçe eğitimi lisansüstü araştırmalarında yeni yönelimler. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 6(3), 1607–1618.
51. Özdemir, S. (2018). Okumaya ilişkin lisansüstü araştırmaların eğilimleri. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 6(4), 1161–1178.
52. Özsoy, A. ve Demir, D. (2025). Türkçe öğretiminde okuma becerisi üzerine yapılan yüksek lisans tezleri. 13th International Mardin Artuklu Scientific Researches Conference, 248–261.
53. Potur, Ö. (2023). Dinleme becerisi üzerine yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (33), 126–150.
54. Potur, Ö., ve Yıldız, N. (2016). Konuşma becerisi alanında yapılan akademik çalışmaların eğilimleri. Dil ve Edebiyat Eğitimi Dergisi, (18), 27–40.
55. Sarıkaya, B., ve Söylemez, Y. (2016, 12-14 Ekim). Konuşma becerisiyle ilgili lisansüstü çalışmaların değerlendirilmesi. II. Uluslararası Sosyal Bilimler Kongresi.155-166, Ağrı.
56. Sertoğlu, G. (2020). Yazma eğitiminde yöntem ve teknikler: Bir meta-sentez çalışması. Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 6(2), 410–427.
57. Sevim, O., ve Erem, N. H. Ö. (2012). Türkçe eğitimi alanındaki tezlere eleştirel bir bakış. TEKE Dergisi, 1(3), 174–186.
58. Sevim, O., ve İşcan, A. (2012). Yüksek lisans tezlerinde anahtar kelimeler üzerine içerik analizi. Turkish Studies, 7(1), 1863–1872.
59. Soyuçok, M. (2022). Dinleme becerisi tezlerinin bibliyometrik analizi. Uluslararası Eğitim Bilim ve Teknoloji Dergisi, 8(1), 66–80.
60. Şahin, E. Y., Kana, F., ve Varışoğlu, B. (2013). Türkçe eğitimi bölümlerinde yapılan lisansüstü tezlerin araştırma eğilimleri. International Journal of Human Sciences, 10(2), 356–378.
61. Şahin, E. Y. (2022). Farklı programlardaki Türkçe eğitimi tezlerinin eğilimleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi.
62. Tribble, C. (1996). Writing. Oxford University Press.
63. Tok, M., ve Potur, Ö. (2015). Yazma eğitimi alanında yapılan akademik çalışmaların eğilimleri (2010–2014 yılları). Ana Dili Eğitimi Dergisi, 3(4), 1–25.
64. Ünalan, Ş. (2006). Türkçe öğretimi. Nobel Yayınları.
65. Varışoğlu, B., Şahin, A., ve Göktaş, Y. (2013). Türkçe eğitimi araştırmalarında eğilimler. Educational Sciences: Theory ve Practice, 13(3), 1767–1781.
66. Yıldırım, A., ve Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin.
67. Yakışan, O. (2025). Türkçe eğitimi araştırmalarında eğilimler: 2020–2024 yılları arasındaki lisansüstü tezler. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 13(3), 354–369.
68. Yılmaz, D., ve Kaya, S. (2020). İlk okuma yazma ve Türkçe öğretimi ile ilgili tezlerin incelenmesi. Turkish Studies, 15(1), 443–456.
69. Yurdakal, İ. H. (2024). Yazma yöntem ve teknikleri. B. Bağcı Ayrancı ve A. Başkan (Ed.), Kuram ve uygulamada yazma eğitimi (ss. 132–171).
70. Zupic, I., ve Cater, T. (2015). Bibliometric methods in management and organization. Organizational Research Methods, 18(3), 429–472.