PRE-SERVICE SCIENCE TEACHERS’ METAPHORICAL PERCEPTIONS TOWARDS EVOLUTION

Öz

Metaphor can be described as an expression of a concept in the form of another concept or situation, depending on the symbolic purpose of the language. This study was conducted in order to reveal pre-service science teachers’ perceptions about the concept of "evolution" through metaphors. The treatment group was composed of 99 pre-service teachers who were enrolled in the 3rd and 4th years in Science Education Department in 2017-2018 academic year at Siirt University. Pre-service teachers were   requested to fill in missing parts in the following form: “Evolution is similar to ………..because  ..........” In first part of this form, they were asked to present a metaphor regarding the concept of "evolution", then, in second part, they were asked to explain the reason for why they came up with that metaphor.  99 pre-service teachers participated in the survey, but 3 forms were not included in the study due to missing data.  Participants produced 58 different metaphors. Depending on themes of these metaphors, participants' perceptions on "evolution" were grouped under 6 different categories. Then, these metaphors for different categories were analyzed and interpreted. In the study, one of the qualitative research designs, phenomenology design was used. The obtained data were analyzed by content analysis technique. Participants produced 58 different metaphors. Metaphors are categorized according to their common characteristics and outlooks, and six different conceptual categories have been defined. As a result of the research, 41,66% of the teacher candidates participated in the research described and perceived evolution as "Expression of differentiation and change", 22,92% as "Expression of uncertainty", 13,54% as "Expression of continuity", 9,38%  as "expression of science",  8.33% as "expression of life" and 4,16% of them as "expression of need". The categorical results are interpreted. As a conclusion, understanding the concept of evolution through metaphors may be important in terms of perception of the concept of evolution.

Anahtar Kelimeler

• metaphore,evolution,science education,perception

Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Evrim Kavramına İlişkin Metaforik Algıları

Öz

Metafor, dilin sembolik amaçlı kullanımına bağlı olarak bir kavram veya durumu başka bir kavram, bir durumla ifade etme biçiminde tanımlanabilir. Bu araştırma fen bilgisi öğretmen adaylarının "evrim" kavramı ile ilgili algılarını metafor aracılığıyla ortaya koymak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2017-2018 öğretim yılında Siirt üniversitesi Fen Bilgisi Öğretmenliği bölümde 3. ve 4. sınıflarda öğrenim gören toplam 99 öğretmen adayı oluşturmuştur. Öğretmen adaylarının "Evrim......... gibidir,çünkü.........." şeklindeki formu doldurmaları istenmiştir. Bu formda yer alan ilk boşlukta "evrim" kavramı ile ilgili benzetim yapmaları, ikinci boşlukta ise bu benzetmenin nedenini açıklamaları istenmiştir. Araştırmaya 99 kişi katılmıştır ancak 96 form değerlendirmeye alınmıştır.  Çalışmada, nitel araştırma desenlerinden biri olan olgubilim (fenomenografi) deseni kullanılmıştır.  Elde edilen veriler içerik analizi tekniğiyle çözümlenmiştir.Katılımcılar 58 farklı metafor üretmiştir. Metafor ifadeleri esas alınarak metaforlar ortak özelliklerine ve ortaya koydukları bakış açılarına göre kategorize edilmiş, temalaştırılmıştır ve 6 farklı kavramsal kategori belirlenmiştir. Araştırmanın sonucunda araştırmaya katılan öğretmen adaylarının % 41,66' sı evrim kavramını  " Farklılaşma ve değişimin ifadesi" olarak, %22,92 " Belirsizliğin ifadesi" olarak , % 13,54' ü " Sürekliliğin ifadesi" olarak , % 9,38' i "Bilimselliğin ifadesi" olarak,  % 8,33 'ü " Hayatın ifadesi" olarak, % 4,16 ' sının da "İhtiyacın ifadesi" olarak algıladıkları görülmektedir. Kategorilere ilişkin sonuçlar yorumlanmıştır.  Sonuç olarak evrim kavramının metaforlar aracılığıyla ortaya konulması evrim kavramının daha iyi algılanması açısından önemli olabilir. 

Anahtar Kelimeler

• metafor,evrim,fen eğitimi,algı

Kaynakça

1. Acar, A. (2011). Biyoloji Öğretmenlerinin Evrim Teorisi İle İlgili Görüşleri, Selçuk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü Ortaöğretim Fen Ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı Biyoloji Eğitimi Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi
2. Akbaba Altun, S. ve Apaydın, Ç. (2013). Kız ve erkek öğretmen adaylarının eğitim kavramına ilişkin metaforik algıları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 19(3), 329-354.
3. Apaydın, Z., Çobanoğlu, E.O., ve Taşkın, Ö.(2006). Evrim Öğretimi için Model Önerisi: Soyağacı, Hat Modeli ve El modeli oluşturma, 19 Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22, 95-108Arslan, M, M., ve Bayrakçı, M., (2006). Metaforik Düşünme ve Öğrenme Yaklaşımının Eğitim Öğretim Açısından İncelenmesi. Milli Eğitim. 171 (Yaz), 100 -108.
4. Ateş, M. ve Karatepe, A. (2013). Üniversite öğrencilerinin küresel ısınma kavramına ilişkin algılarının metaforlar yardımıyla analizi. Marmara Coğrafya Dergisi, (27).
5. Aydın, F. (2010). Ortaöğretim öğrencilerinin coğrafya kavramına ilişkin sahip oldukları metaforlar. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimler Dergisi (KUYEB), 10(3), 1313-1322.
6. Aydın, F. ve Ünaldı Eser, Ü. (2010). Coğrafya öğretmen adaylarının coğrafya kavramına ilişkin algılarının metaforlar yardımıyla analizi. International Online Journal of Educational Sciences (IOJES), 2(2), 600-622.
7. Beşkardeş, S. (2007). Üstün zekâlı ve özel yetenekli öğrencilerin yabancı dil (İngilizce) öğretiminde metafor sisteminin uygulanması. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Afyonkarahisar.
8. Büyüköztürk, Ş., Kılıç, Ç. E. Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. Demirel, F. (2009). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.

9. Clarken, R. H. (1997). Five metaphors for educators. (ERIC Document Reproduction Service No. ED407408)
10. Coşkun, M. (2010). Lise Öğrencilerinin “İklim” Kavramıyla İlgili Metaforları (Zihinsel İmgeleri).Turkish Studies International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 5 (3), 919-940.
11. Çelikten, M. (2006). Kültür Ve Öğretmen Metaforları. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21, 269-183.
12. Çetin, A. (2016). An Analysis of Metaphors Used By High School Students to Describe Physics, Physics Lesson and Physics Teacher. . European J of Physics Education. Volume 7 Issue 2 1309-7202
13. Demirsoy, A. (2001).Kalıtım ve Evrim , Meteksan Yayınları, Ankara
14. Fraenkel, J. R., Wallen, N. E. & Hyun, H. H. (2012). How to design and evaluate research in education (8. Edition). New York: McGraw-Hill.
15. Eraslan Çapan, B. (2010). Öğretmen Adaylarının Üstün Yetenekli Öğrencilere İlişkin Metaforik Algıları. Uluslar arası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3 (12), 140-154.
16. Fidan, M. (2014). Öğretmen adaylarının teknoloji ve sosyal ağ kavramlarına ilişkin metaforik algıları. The Journal of Academic Social Science (JASSS), 25-I, 483-496.
17. Geçit, Y. ve Gençer, K. (2011). Sınıf öğretmenliği 1. sınıf öğrencilerinin coğrafya algılarının metafor yoluyla belirlenmesi (Rize Üniversitesi örneği). Marmara Coğrafya Dergisi, 23, 1-19.
18. Girmen, P. (2007). İlköğretim öğrencilerinin konuşma yazma sürecinde metaforlardan yararlanma durumları. Yayımlanmamış doktora tezi, Anadolu Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
19. Gürbüzoğlu-Yalmancı, S. ve Aydın, S. (2013). Öğretmen adaylarının biyoloji kavramına yönelik metaforik algıları. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 10(21), 208- 223.
20. Güven,E. (2014). Fen Ve Teknoloji Öğretmen Ve Öğretmen Adaylarının Çevre Eğitimine İlişkin Metaforik Algıları. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi Journal of Research in Education and Teaching. Cilt:3 Sayı:3 Makale No:3
21. Hacıfazlıoğlu, Ö., Karadeniz, Ş., Dalgıç, G. (2011). Okul Yöneticilerinin Teknoloji Liderliğine İlişkin Algıları: Metafor Analiz Örneği. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 1 (1), 97-121.
22. İbret, B.Ü. ve Aydınözü, D. (2011). İlköğretim II kademe öğrencilerinin dünya kavramına ilişkin geliştirdikleri metaforlar. Kastamonu Eğitim Dergisi, 19(1), 85-102.
23. Kahyaoğlu,M. ve Kırıktaş, H. (2016). Ortaöğretim Ve Üniversite Öğrencilerinin “Doğa” Kavramına İlişkin Algılarının Metafor Analizi Yoluyla İncelenmesi. Marmara Coğrafya Dergisi Sayı: 33, OCAK - 2016, S.58-76
24. Karaçam, S. ve Aydın, F. (2014). Ortaokul öğrencilerinin teknoloji kavramına ilişkin algılarının metafor analizi. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 13(2), 545-572.
25. Levine, P. M. (2005). Metaphors and images of classrooms. (ERIC Document Reproduction Service No. EJ724893)
26. Pektaş, M., Kıldan, O. (2009). Farklı Branşlardaki Öğretmen Adaylarının “Öğretmen” Kavramı İle İlgili Geliştirdikleri Metaforların Karşılaştırılması. Erzincan Eğitim Fakültesi Dergisi Cilt-Sayı: 11-2
27. Rudolf, J, L., and Stewart, J., (1998), Evolution and the nature of science: On the Historical Discord and ItsImplications for Education, Journal of Research in Science Teaching, 35 (10), 1069-1089.
28. Saban, A. (2004). Giriş Düzeyindeki Sınıf Öğretmeni Adaylarının Öğretmen Kavramına İlişkin İleri Sürdükleri Metaforlar. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2, 135-155.
29. Saban, A., Koçbekir, B. N. ve Saban, A. (2006). Öğretmen Adaylarının Öğretmen Kavramına İlişkin Algılarının Metafor Analizi Yoluyla İncelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 6(2), 461-522.
30. Saban, A. (2008). Okula ilişkin metaforlar. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 55(55), 459-496.
31. Saban, A. (2009). Öğretmen Adaylarının Öğrenci Kavramına İlişkin Sahip Oldukları Zihinsel İmgeler.Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7 (2), 281-326.
32. Sönmez , S. (2010). Türk Eğitim Sisteminde Evrim. Hacettepe Üniversitesi Ortaöğretim Fen Ve Matematik Alanları Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi
33. Şahin, Ş. ve Baturay, M.H. (2013). Ortaöğretim öğrencilerinin internet kavramına ilişkin algılarının değerlendirilmesi: Bir metafor analizi çalışması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 21(1), 177-192.
34. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2008). Nitel Araştırma Yöntemleri. Seçkin Yayıncılık: Ankara. http://www.turkcebilgi.com/ba%C4%9F%C4%B1ms%C4%B1zl%C4%B1k
35. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2011). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri (8. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.