Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programında Eskiçağ Konularının Öğretimsel Kavramlar Açısından Analizi

Öz

Sosyal bilgiler, Milli Eğitim Bakanlığı 2008 yılı müfredatındaki tanıma göre; öğrenme alanlarının bir tema veya ünite çerçevesinde birleştirilmiş, sosyal ve fiziki ortamlarıyla etkileşim içinde olan, geçmişi, bugünü ve geleceği inceleyerek birçok disiplini içerisinde barındıran bir ilköğretim dersidir. Bu dersin kapsamında olan Tarih dersi, geçmişin anlamlandırılmasında ve günümüz için aydınlatılmasında önemli rol alan bir bilim dalıdır. Tarih öğretiminde, tarihle ilgili kavramların öğrencilere verilmesi önemlidir. Ayrıca tarihimizin bütünüyle öğretilmesi açısından tarihi çağların başlangıcı olan Eskiçağ tarihi konularına yer verilmesi, tarihsel bütünlük oluşturması açısından büyük önem taşımaktadır. 5. sınıf Sosyal bilgiler programının kazanımları, ders içeriği ve açıklamaları bu çalışmada analiz edilmiştir. Araştırma, doküman analizi yöntemiyle yapılmıştır. 5.sınıf öğretim programındaki kazanımları incelenmiştir. Araştırmanın sonucunda Sosyal bilgiler dersi 2018 yılı öğretim programında müze kanıtları, tarihsel süreçte önem, deliller, değişimdeki farklılıklar ve süreklilik, sebep ve sonuçlar, tarihsel perspektif açısından önemli kavramların yer aldığı, aynı zamanda fazlaca yer verildiği gözlemlenmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre; Sosyal bilgiler öğretim programlarında günümüze uygun bir şekilde yeniden yapılacak güncelleme çalışmalarında, tarih disiplininin yöntemsel kavramlarının ön planda tutulması açısından görüşler ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal bilgiler öğretim programı
• yöntemsel kavramlar
• tarihsel düşünme becerileri

In The Teachıng Program Of Socıal Studies Analysıs Of Ancıent Issues In Terms Of Educatıonal Concepts

Öz

Social studies, according to the definition of the Ministry of education of Turkish Republic 2008 curriculum learning areas of the unit in the framework of a theme or merged, social and physical interaction with the environment, Past, Present and future by examining a number of disciplines in hosting an elementary course. The history course, which is part of this course, is a branch of science that plays an important role in making sense of the past and illuminating it for the present. In history teaching, it is important to give the concepts related to history to the students. In addition, in terms of teaching our history in its entirety, it is of great importance to include ancient history subjects, which are the beginning of historical ages, in terms of establishing historical integrity. 5th grade social studies program achievements, course, content and explanations were analyzed in this study. This research has been done with the document analysis method and the 5th grade learning gain. As a result of the research, it was observed that museum objects, importance in the historical process, evidence, differences in change and continuity, causes and consequences, important concepts in terms of historical perspective were included in the 2018 curriculum of the Social Studies Course. According to the results of the research, opinions were put forward in terms of keeping the methodical concepts of the discipline of history at the forefront in the work of updating social studies curriculum in accordance with the present day

Anahtar Kelimeler

• Social studies curriculum
• methodological concepts
• historical thinking skills

Kaynakça

1. Barr, R. D., Barth, J. L., & Shermis, S. S. (1977). Defining the social studies (No. 51). Arlington, VA: National Council for the Social Studies.
2. Demircioğlu, İ. H. (2009). Tarih öğretmenlerinin tarihsel düşünme becerilerine yönelik görüşleri. Milli Eğitim Dergisi, 39(184), 228-239.
3. Demirel, Ö. (2013). Eğitimde program geliştirme: Kuramdan uygulamaya. Ankara: Pegem Akademi.
4. Ertürk, S. (1984). Eğitimde program geliştirme. Hacettepe Üniversitesi Basımevi, Ankara.
5. Harut,S.B.(2020). Sosyal bilgiler 5. sınıf ders kitabı. 12.10.2021 tarihinde; https://drive.google.com/file/d/1607gFcjmixrVIvz1PU_MFU_osb4REc7U/view adresinden alındı.
6. İplikçioğlu, B. (1994). Eskiçağ tarihinin ana hatları, İstanbul: Bilim Teknik Yay.
7. Karasar, N. (2008). Bilimsel araştırma yöntemi, Nobel Akd. Yay., 9. Basım, Ankara.
8. MEB Sosyal Bilgiler Öğretim Programı 2018, Ankara. 15.08.2021 tarihinde Milli Eğitim Bakanlığı: https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/201812103847686-SOSYAL%20B%C4%B0LG%C4%B0LER%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI%20.pdf adresinden alındı.

9. National Council for the Social Studies (NCSS) (2010). https://www.socialstudies.org sitesinden 10.10.2021 tarihinde alınmıştır.
10. Ocak, G. ve Kocaman, B. (2021), 2018 Yılı 5. Sınıf sosyal bilgiler dersi öğretim programının değerlendirilmesi, IJOFE, 7 (1), 1-24.
11. Öztürk, C., & Kafadar, T. 2018 Sosyal Bilgiler Öğretim Programının Değerlendirilmesi. Trakya Eğitim Dergisi, 10(1), 112-126.
12. Ross, E.W., Mathison, S. and Vinson, K.D. (2014), Social Studies Curriculum and Teaching in the Era of Standardization. In: The Social Studies Curriculum: Purposes, Problems, and Possibilities (Ed: E. W.Ross), Albany, State University of New York Press
13. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2011), Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri, Seçkin Yay., Ankara.