Yıl 2020, Cilt 9 , Sayı 27, Sayfalar 841 - 857 2020-12-15

Yozgat Zili Dokumalarından Örnekler

Ülkem YAZ [1] , Nefise YÜKSEL [2]


Dokuma kültürü, Türkler’de Orta Asya’dan itibaren varlığını gösterir. Anadolu’ya Türklerin gelişi ile ise burada ki mevcut dokuma kültürü ile harmanlanan renk, desen ve motifler köklerinden kopmadan zenginleşmiş ve geniş yelpazesi olan köklü bir kültüre dönüşmüştür. Anadolu’nun her köşesinde var olan dokuma kültürü şaşırtıcı şekilde yakın coğrafyalarda farklılık gösterirken daha uzak mesafelerde de benzer özellikler izlenebilmektedir. Bunun sebebi olarak ise konar-göçer kültürden yerleşik hayata geçen grupların aldıkları kültürle farklı yerlere yerleşmesi sayılabilir. Önemli noktalardan biri ise halkın sahip olduğu dokuma kültürüne yeniliklere açık olmakla birlikte, sahip çıkmasıdır. Yozgat Dokuma konusunda tam bir yerel merkez olmamakla birlikte, düz dokumalarca zengindir. Bu zenginlik ise yakın coğrafyasında bulunan Kayseri, Kırşehir, Aksaray, Sivas gibi dokuma merkezlerinin etkisidir. Dokuma tekniği bakımında Yozgat’ta yaygın olmakla birlikte, yanlış bir ifade ile bütün düz dokuma tekniklerinin ‘kilim’ olarak ifade bulması, zili tekniğinin çok tanınır olmamasına sebep olmuştur Bu çalışmada yöreye ait 4 dokuma örneği seçilmiş ve bu örneklerin, motif ve kompozisyon özellikleri bakımından gösterdiği farklılıklar ele alınmaya çalışılmıştır. Zili tekniğinin diğer düz dokuma tekniklerinden farklılık göstererek dikey hatlı motifler ihtiva ettiği görülmüştür. Zili ve kilim tekniğinin birlikte kullanıldığı iki teknikli dokumalar yanı sıra kilim, cicim ve zili tekniğinin kullanıldığı üç teknik içeren dokuma türleri de bulunmaktadır. Bu çalışmada incelenen örneklerin teknik bakımından tanıtımları yapılmıştır. Diğer Anadolu zili dokumaları ile kıyaslanmamıştır. Tekniğin elverdiği ölçüde dokuyucunun yaratıcılığının katkısıyla ortaya çıkan kompozisyonların tanıtımı yapılmıştır.
Zili, Yozgat dokumaları, Dokuma
  • AYTAÇ, Ahmet, (1982), El Dokumacılığı, Milli Eğitim Basımevi, İstanbul
  • DEMİR, Tuna Sönmez, (1995), El Dokumacılığı ve Çarpana Dokuma, Türk Hava Kurumu Basımevi, Ankara
  • DENİZ, Bekir, (1990), Yöre Özellikleriyle Yozgat Kilimleri, Arkeoloji Sanat Tarihi Dergisi, İzmir
  • DENİZ, Bekir, (2000), Türk Dünyasında Halı ve Düz Dokuma Yaygıları, Atatürk Kültür Merkezi Yayınları, Yayınları, Ankara
Birincil Dil tr
Konular Eğitim, Bilimsel Disiplinler
Bölüm Eğitim ve Toplum Sayı 27
Yazarlar

Orcid: 0000-0003-3115-1322
Yazar: Ülkem YAZ
Kurum: YOZGAT BOZOK ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-0821-9416
Yazar: Nefise YÜKSEL
Kurum: YOZGAT BOZOK ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 15 Aralık 2020

APA Yaz, Ü , Yüksel, N . (2020). Yozgat Zili Dokumalarından Örnekler . 21. Yüzyılda Eğitim Ve Toplum Eğitim Bilimleri Ve Sosyal Araştırmalar Dergisi , 9 (27) , 841-857 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/egitimvetoplum/issue/60522/889540