Araştırma Makalesi
PDF Zotero Mendeley EndNote BibTex Kaynak Göster

Çizgi Romanda Adalet Algısı: Deligücük’ün İntikamı

Yıl 2021, Cilt 10, Sayı 30, 593 - 606, 06.12.2021

Öz

Adalet kavramı insanlık tarihinin başından beri toplum ilişkilerini düzenlemek için kullanılan temel bir düzen olgusu olmakla birlikte, geçmişten günümüze kadar geçen sürede toplumlar için hala açık ve net bir biçimde tanımlanamamaktadır. Genel bir ifadeyle adalet, ilgili kişinin hak ettiği ödül ya da cezayı alması durumudur. Bu bağlamda adalet kavramını toplumun ortak aklının oluşturduğu değerler, ilkeler, ideal ve erdemlerin, özgürlük ve devlet kavramlarıyla diyalektik ilişki kurarak oluşturduğu etik ve pozitif ilkeler bütünü oluşturmaktadır. Ancak işlenen suç sonucunda suçluya ve mağdur kişiye hak ettiğinin verilmesi, gerçek anlamda adaleti sağlamakta mıdır? Bu soruya verilecek yanıt ise, hukuk, kanun, akıl ve vicdan kavramlarının farklı toplumlarda farklı biçimde algılanması sebebiyle adalet kavramının pek çok toplumda neden hala net bir biçimde tanımlanamadığını göstermektedir. Adalet kavramı, diğer sanatsal alanlarda olduğu gibi çizgi romanlara da sıklıkla yansımıştır. Bu sayede, toplumun aradığı adalet ve adaletsizlik kavramları da çizgi roman kahramanları sayesinde uygulanır hale gelmektedir. Hikâyelerindeki rolü adaleti sağlamak olan her çizgi roman karakteri, mutlaka kendi döneminin gerçek toplumsal olaylarından referans alınarak yaratılmıştır. Ancak tıpkı toplumun adalet algısı gibi çizgi roman kahramanlarının da adalet algısı ve adaleti uygulama şekilleri birbirinden farklılıklar göstermektedir. Bu sayede bu kahramanların adaleti kimi zaman hukuksuz veya kanunsuz bile olsa, toplumun gözünde resmi adalet sisteminin tamamlayıcısı olarak görülmektedir. Bu bağlamda Deligücük karakteri de, 19. Yüzyıl Osmanlı taşrasındaki hukuksuzluk ve kanunsuzluğa bir çözüm olarak ortaya çıkmıştır. Deligücük’ü adaletsizlik karşısında harekete geçiren temel durum kendi vicdanı olmakta ve bu durum yeri geldiğinde kendisine tüm etik ve hukuk kurallarını çiğnetebilmektedir. Çünkü Deligücük için vicdan ahlakı, ahlak ta adaleti sağlamaktadır. Dolayısıyla mağdur kişi veya kişiler adına sağladığı adaletin temelinde “kısasa kısas olan intikamcı” bir adalet anlayışı bulunmaktadır. Bu durum hikâyelerdeki “intikam” adaletinin, okuyucunun vicdanının rahatsız etmek yerine “hikayenin adil bir sonla bitmesi” beklentisinin okuyucuda çok daha ağır bastığı görülmekte ve adaletin tecelli ettiğine birinci gözden “şahit olmak” okuyucuyu rahatlatmaktadır.

Kaynakça

  • ADKİNSON, Cary, (2003), “The portrayal of crime and justice in the comic book superhero mythos” , Journal of Criminal Justice and Popular Culture, VII, 2: 96-108.
  • ARİSTOTELES, “Nikomakhos’a Etik”, Çev. BABÜR, Saffet, (2005), Ankara: Kekibeç Yayınları.
  • CEVİZCİ, Ahmet, (1999), Felsefe Sözlüğü, İstanbul: Paradigma Yayıncılık.
  • GENCER, Bedri, (2008), “Son Osmanlı Düşüncesinde Adalet”, Muhafazakar Düşünce, 4: 15.
  • GOMEZ Romero, Luis and DAHLMAN, Ian, (2012), “Justice framed: law in comics and graphic novels”, Law Text Culture, 16: 3-32.
  • HERBERS, Martin R., (2015), “Concepts of Justice in Contemporary American Comic Books”, Paper presented to the IAMCR Comic Art Working Group, 14.07.2015, Montréal, Canada.
  • İNALCIK, Halil, (1997), The Ottoman Empire: The Classical Age 1300-1600, London: Phoenix.
  • İNALCIK, Halil, (2005), Osmanlı’da Devlet, Hukuk, Adalet, İstanbul: Eren Yayıncılık.
  • İREM, Nazım, (2008), “Klasik Osmanlı Adalet Rejimi ve 1839 Gülhane Kırılması”, Muhafazakar Düşünce, 4:15.
  • KADIOĞLU, İdris, (2008), “Osmanlıda Adalet Sistemi ve Latifi Tezkiresinde Şair Nihani’nin Osmanlı Kadılarına Eleştirileri”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, VII, 23: 378-394.
  • Kollektif Yazar ve Çizerler, (2009), Deligücük: Osmanlı Taşrasından Korku ve Dehşet Hikayeleri, Ankara: Kamra Yayıncılık
  • Kollektif Yazar ve Çizerler, (2010), Deligücük: Alacakaranlık Zamanlar, Ankara: Kamra Yayıncılık.
  • Kollektif Yazar ve Çizerler, (2013), Deligücük: Zifirname, İstanbul: Flaneur Çizgi Roman.
  • TEKEREK, Nurhan ve TEKEREK, İsmet, (2011), “Adalet ve Tiyatro”, Tiyatro Araştırmaları Dergisi, MMXI, 32: 2
  • TOPAKKAYA, Arslan, (2008), “Adalet Kavramı Bağlamında Aristoteles – Platon Karşılaştırması”, FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, MMVIII, 6: 27-26.
  • TUNA C. Aziz ve KUZGUN, Coşkun, (2007). “Deligücük”, Tam Macera Aylık Çizgi Roman Dergisi, 1, Ankara: Kamra Yayıncılık.
  • TUNA C. Aziz ve KUZGUN, Coşkun, (2007). “Deligücük”, Tam Macera Aylık Çizgi Roman Dergisi, 2, Ankara: Kamra Yayıncılık
  • TUNA C. Aziz ve KUZGUN, Coşkun, (2007). “Deligücük”, Tam Macera Aylık Çizgi Roman Dergisi, 3, Ankara: Kamra Yayıncılık
  • TUNA C. Aziz ve KUZGUN, Coşkun, (2007). “Deligücük”, Tam Macera Aylık Çizgi Roman Dergisi, 4, Ankara: Kamra Yayıncılık
  • ŞAHİN, Gürsoy, (2020). “XIX. Yüzyılda İngiliz Gezginlerin Kaleminden Osmanlı Yöneticileri ve Yönetim Sistemi”, Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, XXII, Sayı: TBMM’nin 100. Yılı ve Millî İrade Özel Sayısı.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Eğitim, Eğitim Araştırmaları
Bölüm Eğitim ve Toplum Sayı 30
Yazarlar

Ozan KÜÇÜKUSTA Bu kişi benim
ANKARA HACI BAYRAM VELİ ÜNİVERSİTESİ
0000-0003-1858-3980
Türkiye


Gültekin AKENGİN Bu kişi benim
ANKARA HACI BAYRAM VELİ ÜNİVERSİTESİ
0000-0002-5399-2731
Türkiye

Yayımlanma Tarihi 6 Aralık 2021
Yayınlandığı Sayı Yıl 2021, Cilt 10, Sayı 30

Kaynak Göster

APA Küçükusta, O. & Akengin, G. (2021). Çizgi Romanda Adalet Algısı: Deligücük’ün İntikamı . 21. Yüzyılda Eğitim Ve Toplum Eğitim Bilimleri Ve Sosyal Araştırmalar Dergisi , 10 (30) , 593-606 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/egitimvetoplum/issue/68196/1059438

Eğitim Bilimleri ve Sosyal Bilimler alanında Türkçe makale yayınlamaktadır. Dergi basılı olarak Türkiye ve yurt dışındaki kütüphanelere ulaşmakta, elektronik nüshası ise pek çok index tarafından taranmaktadır.