School Culture's Impact on School Effectiveness and Performance: Comparison of Teachers' and Administrators' Views

Öz

The aim of this study is to compare the effect of school culture on school effectiveness and performance according to the opinions of teachers and administrators. The sample of the study consists of 3468 teachers and 425 administrators working in Istanbul in the 2019-2020 academic year. Predictive survey model was used as the research model. The data were collected with the help of "School Culture Scale", "School Effectiveness Index" and "Performance Scale". The data were analyzed by correlation and regression analysis. While the task culture and support culture positively affected the performance of the teachers, respectively; bureaucratic culture and success culture do not affect teachers' performance. The support culture, task culture and success culture affect the school effectiveness the most, respectively. In addition, teachers' performance affects school effectiveness positively. While the support culture and task culture positively affect the performances of the managers, success culture and bureaucratic culture do not affect the performances of the administrators. While the support culture and bureaucratic culture affect school effectiveness the most, success and task culture do not. In addition, the performance of administrators has a positive effect on school effectiveness.

Anahtar Kelimeler

• School culture,
• school effectiveness,
• performance

Okul Kültürünün Okul Etkililiğine ve Performansa Etkisi: Öğretmen ve Yönetici Görüşlerinin Karşılaştırılması

Öz

Bu çalışmanın amacı, okul kültürünün okul etkililiğine ve performansa olan etkisini öğretmen ve yönetici görüşlerine göre karşılaştırmaktır. Araştırmanın örneklemini 2019-2020 eğitim-öğretim yılında İstanbul İlinde görev yapan 3468 öğretmen ve 425 yönetici oluşturmaktadır. Araştırma modeli olarak yordayıcı tarama modeli kullanılmıştır. Veriler, “Okul Kültürü Ölçeği’’, “Okul Etkinliği Endeksi” ve ‘‘Performans Ölçeği’’ yardımıyla toplanmıştır. Veriler korelâsyon ve regresyon analizleri ile çözümlenmiştir. Bulgulara öğretmenlerin performansını sırayla en fazla görev kültürü ve destek kültürü olumlu yönde etkilerken; bürokratik kültür ve başarı kültürü öğretmenlerin performanslarını etkilememektedir. Okul etkililiğini sırasıyla en fazla destek kültürü, görev kültürü ve başarı kültürü etkilemektedir. Ayrıca öğretmenlerin performansı da okul etkililiğini olumlu yönde etkilemektedir. Yöneticilerin performanslarını sırayla en fazla destek kültürü ve görev kültürü olumlu yönde etkilerken, başarı kültürü ve bürokratik kültür yöneticilerin performanslarını etkilememektedir. Okul etkililiğini sırasıyla en fazla destek kültürü ve bürokratik kültür etkilerken, başarı ve görev kültürü etkilememektedir. Ayrıca yöneticilerin performansı da okul etkililiğini olumlu yönde etkilemektedir.

Anahtar Kelimeler

• Okul kültürü
• okul etkililiği,
• performans

Kaynakça

1. Aksu, A. (1994). Okul müdürlerinin etkililiği ve okul iklimi (Yayınlanmamış Doktora Tezi). İnönü University Malatya.
2. Akşit, F. (2006). Performans değerlendirmeye ilişkin öğretmen görüşleri (Bigadiç ilköğretim öğretmenleri örneği). Journal of Social Sciences Researches, 1(2), 76-101.
3. Alanoğlu, M. (2014). Ortaöğretim kurumlarının örgütsel öğrenme düzeylerinin okul etkililiği ve örgütsel vatandaşlık davranışlarına etkisi (Yayınlanmamış Yüksek lisans tezi). Fırat University, Elâzığ.
4. Alay, G. (2006). İlköğretim ve ortaöğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin performans değerlendirme sistemine ilişkin görüşleri (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi University, Ankara.
5. Ali, N., Sharma, S., & Zaman, A. (2017). School culture and school effectiveness: secondary schools in Pakistan. MOJEM: Malaysian Online Journal of Educational Management, 4(4), 50-65
6. Anderman, E. M. (1991). Teacher commitment and job satisfaction: The role of school culture and principal leadership. Paper presented at the Annual Meeting of the American Educational Research Association (Chicago, IL, April 3-7, 1991).
7. Arifin, F., Afnan, A., Djumahir, T. & Rahayu, M. (2014). Organizational culture, transformational leadership, work engagement and teacher’s performance: test of a model. International Journal of Education and Research, 2(1), 1-14
8. Arslan, H., Satıcı, A., & Kuru, M. (2007). Resmi ve özel ilköğretim okullarının kültür ve etkililik düzeylerinin karşılaştırılması. Educational Administration: Theory and Practice, 13(3), 371-394.

9. Aydın, İ. (2005). Öğretimde denetim: Durum saptama, değerlendirme ve geliştirme. Ankara: Pegem.
10. Ayık, A., & Ada, Ş. (2009). İlköğretim okullarında oluşturulan okul kültürü ile okulların etkililiği arasındaki ilişki. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 8(2), 429-446
11. Ayık, A., & Ataş, Ö. (2014). An Analysis of the relationship between high school teachers’ organizational commitment levels and perceptions of school culture. Mevlâna International Journal of Education, 4(3), 69-82.
12. Balcı, A. (2013). Etkili okul ve okul geliştirme: Kuram uygulama ve araştırma. Pegem.
13. Başaran, İ. E. (2000). Örgütsel davranış. Ankara: Feryal Matbaası.
14. Baştepe, İ. (2002). Normal ve taşımalı eğitim yapan resmi ilköğretim okul yönetici, öğretmen ve sekizinci sınıf öğrencilerinin okul (örgütsel) etkililik algıları (Yayınlanmamış doktora tezi). Ankara University, Ankara.
15. Beşir, F. H. (2019). Örgütsel değerlerin okul etkililiğine etkisinin bazı değişkenler açısından incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Necmettin Erbakan University Konya.
16. Bolanle, A. O. (2013). Principals’ leadership skills and school effectiveness: The case of South Western Nigeria. World Journal of Education, 3(5), 26-33.
17. Boonla, D. ve Treputtharat, S. (2014). The relationship between the leadership style and school effectiveness in school under the Office of secondary education area 20. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 112, 991-996.
18. Brophy, D. R. (2000). Comparing the attributes, activities, and performance of divergent, convergent, and combination thinkers. Creativity Research Journal, 13(3-4), 439-455.
19. Can, H., Aşan, Ö., & Aydın, E. M. (2006). Örgütsel davranış. İstanbul: Arıkan.
20. Celep, C. (2002). İlköğretim okullarında öğrenme kültürü. Educational Administration: Theory and Practice, 8(3), 356-373.
21. Cemaloğlu, N. (2002). Öğretmen performansının artırılmasında okul yöneticisinin rolü. Journal of National Education, 153(154), 153-154.
22. Cerit, Y. &Yıldırım, B. (2017). İlkokul müdürlerinin etkili liderlik davranışları ile okul etkililiği arasındaki ilişki. Journal of Bartın University Education Facultyi, 6 (3), 902-914.
23. Cheng Y.C. (1993). Profiles of organizational culture and effective schools. School Effectiveness and School Improwement, 4/2 85-110
24. Coleman, J. S., Campbell, E. Q., Hobson, C. J., McPartlana, J., Mood, S. M., Weinfeld, F. D., & York, R. L. (1966). Equality of educational opportunity. Washington, DC: US Department of Health, Education & Welfare, Office of Education. National Center for Education Statistics.
25. Cooke, R., & Szumal, J.L. (1993). Measuring normative beliefs and shared behavioral expectations in organizations. Psychological Reports. 72, 1299-1330.
26. Çakır, A. (2007). İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri ve okul kültürü algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Yeditepe University, İstanbul.
27. Çavuş, A. (2010). Ortaöğretim kurumlarında görev yapan yönetici, öğretmen, öğrenci ve velilerin çoklu değişkenlere göre performans değerlendirmeye ilişkin görüşleri (Ankara ili Keçiören ilçesi örneği) (Yayınlanmamış doktora tezi). Gazi University Ankara.
28. Çelik, V. (2012). Okul kültürü ve yönetimi. Ankara: Pegem.
29. Çıpa, D. (2014). Örgüt kültürü ve dönüşümcü liderlik özelliklerinin öğretmen performansına etkisi üzerine İstanbul ilinde yapılan deneysel bir çalışma (Yüksek lisans tezi). Beykent University, İstanbul.
30. Davis, M. D. (2014). The relationship between distributed leadership, school culture, and teacher self-efficacy (Doctoral dissertation). Grand Canyon University, Phoenix, Arizona.
31. Dilbaz Sayın, S., & Arslan, H. (2017). Öğretmen ve okul yöneticilerinin öğretmen performans değerlendirme sürecindeki çoklu veri kaynakları ile ilgili görüşleri ve öz değerlendirmeleri. International Turkish Literature Culture Education Journal, 6(2), 1222-1241.
32. Dimmock, C., & Walker, A. (2005). Educational leadership: Culture and diversity. Sage.
33. Duan, X., Du, X., & Yu, K. (2018). School culture and school effectiveness: The mediating effect of teachers’ job satisfaction. International Journal of Learning, Teaching and Educational Research, 17(5), 15-25.
34. Edmonds, R. (1982). On school improvement: A conversation with Ronald Edmonds. Educational Leadership, 40(3), 12-15.
35. Erdoğan, E. (2011). Etkili liderlik örgütsel sessizlik ve performans ilişkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gebze Institute of Technology, Gebze.
36. Fatmawati, F. (2017). The contribution of school culture and job motivation to the performance of chemistry teachers. Jurnal Inovasi Pendidikan IPA, 3(1), 42-51.
37. Fındıkçı, İ. (2009). İnsan kaynakları yönetimi. İstanbul: Alfa.
38. George, L. & Sabhapathy, T. (2014). Work motivation of teachers: relationship with organizational culture. European Journal of Educational Sciences 1(2), 194-207
39. Givens, K. L. (2013). A new look at distributive leadership in Title I and non-Title I schools: Does distributive leadership impact student achievement and school culture? (Doctoral dissertation). Florida Atlantic University, Boca Raton, Florida.
40. Gligorović, B., Nikolić, M., Terek, E., Glušac, D. &Tasić, I. (2016). The impact of school culture on Serbian primary teachers’ job satisfaction. Hacettepe University Journal of Education. 2(31), 231-248.
41. Hâkim, D. L., Sa’ud, U. S., Komariah, A. & Sunaengsih, C. (2018). Teachers’ teaching performance: Pedagogical competence, work motivation, school culture and profession allowance. In Educational Administration Innovation for Sustainable Development: Proceedings of the International Conference on Research of Educational Administration and Management (ICREAM 2017), October 17, 2017, Bandung, Indonesia (p. 81). CRC Press.
42. Hallinger, P. & Heck, R. H. (1998). Exploring the principal's contribution to school effectiveness: 1980-1995, school effectiveness and school ımprovement: An International Journal of Research, Policy and Practice, 9(2), 157-191.
43. Handy, C.B. (1981). Understanding organization (second edition). Aylesbury: Hazell Watson.
44. Hargreaves, D. H. (1995). School culture, school effectiveness and school improvement. School effectiveness and school improvement, 6(1), 23-46.
45. Harrison, R. (1972). Understanding your organization’s character. Harvard Business Review,119-128
46. Hartono, B. D. & Zubaidah, (2017). The influence of leadership, organizational culture and work discipline on teacher performance regarding work motivation as interverning variable. International Journal of Economics, Business and Management Research, 1(1), 69-95.
47. Heck, R. H., & Marcoulides, G. A. (1996). School culture and performance: Testing the ınvariance of an organizational model. School Effectiveness and School Improvement, 7(1), 76–95.
48. Helvacı, M. A., & Aydoğan, İ. (2011). Etkili okul ve etkili okul müdürüne ilişkin öğretmen görüşleri. Journal of Uşak University Social Sciences, 4(2), 42-61.
49. Hill, J. R. (2007). Servant leadership characteristics of high school principals, organizational culture, and student performance: A correlational study (Doctoral dissertation). University of North Dakota, United States.
50. Hofman, R. H., Hofman, W. H. A., & Gray, J. M. (2008). Comparing key dimensions of schooling: Towards a typology of European school systems. Comparative Education, 44, 93-110.
51. Hofman, W.H.A. ve Hofman, R.H. (2011). Smart management in effective schools: effective management configurations in general and vocational education in the Netherlands. Educational Administration Quarterly, 47(4), 620-645.
52. Horng, E. L., Klasik, D., & Loeb, S. (2010). Principal's time use and school effectiveness. American Journal of Education, 116(4), 491-523.
53. Hoy, W. K. (2021). School Effectiveness Index (SE-Index). https://www.waynekhoy.com/school-effectiveness/ adresinden 09.10.2019 tarihinde erişilmiştir.
54. Işık ve Çetin, M. (2020). Analysis on learning perceptions of school administrators at different career phases. International Online Journal of Educational Sciences, 10 (3), 81-98.
55. Kalkınma Bakanlığı (2013). Onuncu Kalkınma Planı (2014-2018). Ankara.
56. Kanmaz, A. & Uyar, L. (2016). Okul etkililiğinin öğrenci başarısı üzerindeki etkisi. International Journal of Assessment Tools in Education, 3(2), 123-136.
57. Kantamara, P., Hallinger, P., & Jatiket, M. (2006). Scaling-up educational reform in Thailand: Context, collaboration, networks and change. Planning and Changing, 37(1), 5-23.
58. Karadağ, E. (2009). Spiritual leadership and organizational culture: A study of structural equation modeling. Educational Sciences: Theory and Practice, 9(3), 1391-1405.
59. Karadağ, E., Kılıçoğlu, G. & Yılmaz, D. (2014). Örgütsel sinizm, okul kültürü ve okul başarısı: Bir yapısal eşitlik modelleme çalışması. Educational Sciences: Theory and Practice, 14(1), 89-113.
60. Kasnaklı, B. (2002). Stratejiler ile performans göstergelerinin bütünlüğünü sağlayan bir model: dengeli puan kartı (Balanced Scorecard). Productivity Magazine, 2, 131-152.
61. Kılıç, F. (2017). Bilim ve sanat merkezlerindeki öğretmenlerin yöneticilerinin liderlik yeterlilikleri kurum etkililiği ve kurum kültürüne yönelik algıları arasındaki ilişki (Yayınlanmamış doktora tezi). Abant İzzet Baysal University, Bolu.
62. Kılınç, A. Ç. (2014). Öğretmen profesyonelizminin bir yordayıcısı olarak okul kültürü. Education and Science, 39 (174): 105-118.
63. Kilian, C. (1999). The two sides of the school culture coin. Technos Quarterly, 8/3. http://www.technos.net/journal/volume8/3kilian.htm
64. Koçak, S., ve Arslan, S. Y. (2018). Ortaöğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin performans değerlendirme uygulamalarına ilişkin görüş ve önerileri. Journal of Ahi Evran University Kırşehir Education Faculty,19, 602-620.
65. Koçman, E. A. (2005). İlköğretim okulu müdürlerinin vizyoner liderlik davranışları ve okul kültürü (Yayınlanmamış doktora tezi). Dokuz Eylül University, İzmir.
66. Küçük, Ö. (2020). Okul müdürlerinin toksik liderlik davranışları ile okul etkililiği arasındaki ilişkide örgütsel sinizm ve psikolojik sermayenin aracılık etkisi (Yayınlanmamış doktora tezi). Fırat University, Elâzığ.
67. Laila, A. (2015). The effective school: The role of the leaders in school effectiveness. Educational Research and Reciews, 10(6), 695-721.
68. Lee, E., Reynolds, K. J., Subasic, E., Bromhead, D., Lin, H., Marinov, V., & Smithson, M. (2017). Development of a dual school climate and school identification measure–student (SCASIM-St). Contemporary Educational Psychology, 49, 91-106. doi: 10.1016/j.cedpsych.2017.01.003
69. Leuschke, E. E. (2017). School culture and teacher change fatigue in Tennessee (Master thesis). Middle Tennessee State University, United States.
70. Lezotte, L. W. (2001). Revolutionary and evolutionary: The effective school’s movement. Okemos, MI: Effective Schools Products.
71. Mackey, K. H. (2016). The relationships among instructional leadership, school culture, and student achievement in Kentucky elementary schools (Doctoral dissertation). Western Kentucky University Bowling Green, Kentucky.
72. Maitland, B. (2017). Charter schools in Delaware: a comparison of transformational and transactional leadership practice and the relationship it has on school culture (Doctoral dissertation). Gwynedd Mercy University, United States.
73. Marcoulides, G.A., Heck, R.H. and Papanastasiou, C. (2005). Student perceptions of school culture and achievement: Testing the invariance of a model. International Journal of Educational Management, 19(2), 140-152. https://doi.org/10.1108/09513540510582435
74. Maslowski, R. (2001). School culture and school performance (Unpublished PhD thesis). Enschede, The Netherlands: University of Twente. Available at http://citeseerx. ist. psu. edu/viewdoc/download.
75. MoNE (2006). Okulda performans yönetimi modeli. Ankara: National Education Press.
76. Mortimore, P., Sammons, P., Stoll, L., & Ecob, R. (1988). School matters. Univ of California Press.
77. Namlı, A. (2017). Lise müdürlerinin destekleyici liderlik davranışlarının ve kolektif güvenin okul etkililiği üzerindeki etkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). Fırat University, Elâzığ.
78. Nasrun, D. & Ambarita, F. P. (2017). The effect of organizational culture and work motivation on teachers performance of public senior high school in Tebing Tinggi. Advances in Social Science, Education and Humanities Research, (118), 320-326.
79. Oğuz, E., Yılmaz, K., & Taşdan, M. (2007). İlköğretim denetmenlerinin ve ilköğretim okulu yöneticilerinin denetim inançları. Journal of Social Sciences, 17, 39-51.
80. Okafor, P.C. (2012). Alternate route to school effectiveness and student achievement. Universe Books, Bloomington, United States of America [https://books.google.com.tr/boks] 21.03.2020
81. Ololube, N. P. (2006). Teachers job satisfaction and motivation for school effectiveness: an assessment. http://eric.ed.gov/?id=ED496539
82. Özdemir, S. (2000). Eğitimde örgütsel yenileşme. Pegem.
83. Özdemir, S., & Sezgin, A. G. F. (2002). Etkili okullar ve ögretim liderliği [Effective schools and teaching leadership]. Kirgizistan Manas Journal of Social Sciences, 2(3), 266-282.
84. Özgenel, M. & Ankaralıoğlu, S. (2020). The effect of school administrators spiritual leadership style on school culture. Spiritual Psychology and Counseling (SPC), 5(2), 137-165.
85. Özgenel, M. & Dursun, İ. E. (2020). Okul müdürlerinin paternalist liderlik davranışlarının okul kültürüne etkisi [The effect of school principals' paternalist leadership behaviors on school culture]. Journal of Social, Human and Administrative Sciences, 3(4), 284-302.
86. Özgenel, M. & Mert, P. (2019). The role of teacher performance in school effectiveness, International Journal of Education Technology and Scientific Researches, 4(10), 417- 434.
87. Özgenel, M. (2020a). An organizational factor predicting school effectiveness: School climate. International Journal of Psychology and Educational Studies, 7(1), 38-50.
88. Özgenel, M. (2020b). The Role of charismatic leader in school culture. Eurasian Journal of Educational Research, 86: 85-114.
89. Park, J. & Lee, J. (2016). Measuring the ımpact of organizational culture on burnout and turnover intention among early childhood teachers. International Information Institute (Tokyo). Information, 19(4), 1077-1082.
90. Pehlivan, İ. (1997). Okula aile katılımı [Family involvement in school]. https://acikerisim.iku.edu.tr/] 10.05.2020
91. Pheysey D.C. (1993). Organizational cultures: Types and transformations. London: Routledge.
92. Robbins, S. P., DeCenzo, D. A., & Wolter, R. (2015). Supervision today. India: Pearson
93. Rochyadi, Y., Hardhienata, S. & Sunaryo, W. (2017). Sequential explanatory analysis of teachers’ job satisfaction viewed from organizational culture, transformational leadership, and effectiveness of integrated quality management. International Journal of Innovative Research in Science, Engineering and Technology, 6(10), 20260-20264.
94. Sadeghi, K., Amani, J. & Mahmudi, H. (2013). A structural model of the impact of organizational culture on job satisfaction among secondary school teachers. The Asia-Pacific Education Researcher, 22(4), 687-700.
95. Saphier, J., & King, M. (1985). Good seeds grow in strong cultures. Educational Leadership, 42(6), 67-74.
96. Sergiovanni, T. J. (1995). Small schools, great expectations. Educational Leadership, 53(3), 48-52.
97. Sezgin, F. (2010). Öğretmenlerin örgütsel bağlılığının bir yordayıcısı olarak okul kültürü [School culture as a predictor of teachers' organizational commitment]. Education and Science, 35(156): 142-159.
98. SPO (2006). Dokuzuncu Kalkınma Planı (2007-2013) [Ninth Development Plan]. Ankara.
99. Sufean, H. (2014). School culture and instructional leadership of high-performing and low-performing schools: patterns of variation and relationship. Journal of Humanities and Social Science, 19(3), 138-144.
100. Şahin, S. (2011). Öğretimsel liderlik ve okul kültürü arasındaki ilişki (İzmir ili örneği). Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 11(4), 1909-1928.
101. Şahmelikoğlu, S. U. (2013). Ortaöğretim öğretmenlerinin algıladıkları örgütsel güven düzeyi ile örgütsel kültür düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi (İstanbul İli Pendik İlçesi örneği) (Yüksek lisans tezi). Yeditepe University, İstanbul.
102. Şenel, T. & Buluç, B. (2016). İlkokullarda okul iklimi ile okul etkililiği arasındaki ilişki. TÜBAV Science Journal, 9(4), 1-12.
103. Şişman, M. (1994). Örgüt kültürü: Eskişehir il merkezindeki ilkokullarda bir araştırma. Anadolu University.
104. Şişman, M. (2012). Eğitimde mükemmellik arayışı: Etkili okullar. Ankara: Pegem.
105. Şişman, M., & Turan, S. (2005). Eğitim ve okul yöneticiliği el. Ankara: Pegem.
106. Tanrıögen, A. (1988). Okul müdürlerinin etkililiği ile öğretmen morali arasındaki ilişkiler. (Yayımlanmamış doktora tezi). Hacettepe University Ankara.
107. Terzi, A. R. (2005). İlköğretim okullarında örgüt kültürü. Educational Sciences: Theory and Management, 43, 423-442.
108. Thoyib, M., Hadhienata, S. & Sunaryo, W. (2017). The correlation between work motivation, personality, and organizational culture to teachers' performance. International Journal of Managerial Studies and Research, 5(9): 37-42.
109. Toytok, E.H. (2014). Öğretmen algılarına göre okul yöneticilerinin etik liderlik davranışlarının örgüt kültürü üzerine etkisi: Düzce ili örneği (Yayınlanmamış doktora tezi). Abant İzzet Baysal University, Bolu.
110. Tuncel, H. (2013). Etkili okul oluşturmada okul müdürünün dönüşümcü liderlik rolü (Yüksek lisans tezi). Erciyes University, Kayseri.
111. Turaç, C. (2017). Okul Etkililiğinin Öğretmenlerin İş Doyumuna Etkisi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Necmettin Erbakan University Konya.
112. Veeriah, J., Piaw, C. Y., Li, S. Y. & Hoque, K. E. (2017). Teachers’ perception on the relationships between transformational leadership and school culture in primary cluster schools. Malaysian Online Journal of Educational Management, 5(4), 18-34.
113. Yalçın, M. & Karadağ, E. (2013). Servant leadership and school culture: a structural equation modelling. Inonu Unıversity Journal of the Faculty of Education 14(2), 101-120
114. Yıldırım, İ. & Ada Ş. (2018). Algılanan okul etkililiği ölçeği'nin (SE-INDEX) Türkçeye uyarlanması. Journal of National Education, 47(219), 19-32.
115. Yıldırım, İ. (2015). Okul yöneticilerinin kişilik ve denetim odağı özelliklerinin öğretmenlerin iş doyumu ve okul etkililiği açısından incelenmesi (Yayınlanmamış doktora tezi). Atatürk University, Erzurum.
116. Yıldırım, İ., Akan, D. &Yalçın, S. (2017). Sınıf öğretmenlerinin iş doyumu ve okul etkililiği algıları arasındaki ilişki. Journal of Erzincan University Faculty of Education,19 (1), 69-81.
117. Yılmaz, F. (2009). Eğitim örgütlerinde örgüt kültürünün öğretmenlerin iş motivasyonu üzerindeki etkisi (Yüksek lisans tezi). Selçuk University, Konya.