Kırsalda Yaban Domuzu Varlığının Üreticinin Buğday Çeşit Seçimine Etkisi

Öz

Bu çalışmada, Türkiye’nin Orta Anadolu ve Batı Geçit Bölgesinde yer alan Ankara, Kayseri, Yozgat, Çankırı, Kırıkkale, Eskişehir ve Afyonkarahisar illerinde buğday üretimi yapan tarım işletmelerinde, yaban domuzu varlığının ve zararının, üreticilerin buğday çeşit tercihleri üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Çalışma kapsamında kartopu örnekleme metodu ile seçilen toplam 564 üretici ile anket yapılmış ve üreticilerin %65.6’sı köylerinde yaban domuzu bulunduğunu, kılçıklı buğday yetiştiren üreticilerin %80.8’i domuz zararı nedeniyle kılçıklı buğday tercih ettiklerini ifade etmişlerdir. Araştırma sonucunda çeşit tercihini belirleyen en önemli faktörün domuz zararı olduğu belirlenmiştir. Yaban domuzlarının kılçıklı buğdaya oranla kılçıksız buğdaya daha fazla zarar verdiği bilinmektedir. Yaban hayvanlarının yaşam alanlarının azalması insan ve yaban hayvanı karşılaşmalarını ve çıkar çatışmalarını giderek artırmaktadır. Bu çatışma uzun yıllardır devam etmesine rağmen net çözümler getirilemediğinden, üreticiler bireysel çözümlerle zararı azaltma yoluna gitmektedirler. Ancak kılçıklı buğday tercihi gibi kültürel yöntemler de sorunun çözümü için yetersiz kalmaktadır. Öncelikle bölgelerde yaban domuzu popülasyonunun belirlenmesi, yaban domuzu zararının ekonomik boyutunun tespiti, zararın olduğu tarım alanlarında yaban hayatı yönetim stratejilerinin uygulanması önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Nüfusun gelişimi
• İşgücü
• İstihdam
• İşsizlik

The Effect of the Presence of Wild Boar in Rural Areas on Producers Wheat Variety Selection

Öz

This study aim to investigate whether damage of wild pig to wheat is an effective cause on wheat variety selection of producers in provinces of Ankara, Kayseri, Yozgat, Çankırı, Kırıkkale, Eskişehir and Afyonkarahisar, located in Central Anatolia of Türkiye. Within the scope of the study, a survey was conducted with a total of 564 producers selected by snowball sampling method and 65.6% of them stated that there are wild pigs in their villages. Among those who suffers from presence of wild pig, 80.8 % indicated that they prefer awned wheat varieties to reduce damage to the minimum level. As a result, it was concluded that wild pig damage plays a crucial role in variety preferences of producers in the area of research since the damage wild pig cause is comparatively lower in awned wheat varieties. As the decrease in the habitats of wild animals gradually increases, human and wild animal encounters more and this lead conflicts of interest. Although this conflict has been going on for many years and no clear solutions have been found, producers try to reduce the damage through individual solutions such as preferring awned wheat varieties. However, cultural methods such as awned wheat preference are also insufficient to solve the problem. First of all, it is important to determine the wild pig population in the regions, then determine the economic extent of wild pig damage and finally implement wildlife management strategies in agricultural areas where damage occurs.

Anahtar Kelimeler

• Population development
• Labor force
• Employment
• Unemployment

Kaynakça

1. Aksan, Ş., & Ekolojisi, Y. H. (2018). Relationship between some wild mammalian species and agricultural crops. Biological Diversity and Conservation, 11(2), 65-70.
2. Aksan, Ş., Özdemir, İ., & Oğurlu, İ. (2014). Türkiye/Gölcük Tabiat Parkı’nda bazı yabani memeli türlerinin dağılımlarının modellenmesi. Biyolojik Çeşitlilik ve Koruma, 7(1), 1-15.
3. Anonim, (2015) Türkiye Ziraat Odaları Birliği, Zirai ve İktisadi Rapor 2011-2014
4. Anonim (2022). 27 Mayıs 2022 tarih ve 31848 (mükerrer) sayılı Resmi Gazete. 2022-2023 av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararları. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2022/05/202 20527M1-1.pdf.
5. Bakan, İ., & Büyükbeşe, A. G. T. (2004). Çalışanların iş güvencesi ve genel iş davranışları ilişkisi: Bir alan çalışması. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (23).
6. Barrios-Garcia, M. N., & Ballari, S. A. (2012). Impact of wild boar (Sus scrofa) in its introduced and native range: a review. Biological invasions, Springer 14, 2283-2300.
7. Bleier, N., Kovács, I., Schally, G., Szemethy, L., & Csányi, S. (2017). Spatial and temporal characteristics of the damage caused by wild ungulates in maize (Zea mays L.) crops. International journal of pest management, 63(1), 92-100.
8. https://doi.org/10.1080/09670874.2016.1227487 Bleier, N., Lehoczki, R., Újváry, D., Szemethy, L., & Csányi, S. (2012). Relationships between wild ungulates density and crop damage in Hungary. Acta Theriologica, Springer 57, 351-359.

9. Cai, J., Jiang, J., Zeng, Y., Li, C., Bravery, B. D. (2008). Factors affecting crop damage by wild boar and methods of mitigation in a giant panda reserve. European Journal of Wildlife Research, Springer 54(4), 723–728
10. Cengiz, G., Ünal, Y., & Oğurlu, İ. (2016). Ecological observation on Wild boar (Sus scrofa L.) and determination of species habitat relationships: Isparta-Gölcük Natural Park sample. Turkish Journal of Forestry, 17(2), 158-165. https://doi.org/10.18182/tjf.12345
11. Dağıstan, E., Çelik, A. D., Tapkı, N., Sarıoğlu, T., Kaya.A, & Tapkı, İ. (2022). Yaban Hayvanlarının Tarımsal Faaliyetler Üzerine Etkileri: Hatay İli Örneği. MAS Journal of Applied Sciences, 7(2), 519-527. https://doi.org/10.52520/masjaps.v7i2id203
12. Deodatus, F. (2000). Wildlife damage in rural areas with emphasis on Malawi. In Wildlife conservation by sustainable use (pp. 115-140). Dordrecht: Springer Netherlands.
13. Eroğlu, M. (1995). Wild boar, Turkey's most sought- after big game. Journal of mountain ecology, 3, 227.
14. GKGM (2023). 2023 Yılı Bitki Sağlığı Uygulama Programı. Gıda Kontrol Genel Müdürlüğü, Ankara. https://www.tarimorman.gov.tr/GKGM/Belgeler/D B_Bitki_Sagligi/Bitki_Sagligi_Uygulama_Kitaplari/2023_Bitki_Sagligi_Uygulama_Programi.pdf.
15. Herrero, J., García-Serrano, A., Couto, S., Ortuño, V. M., & García-González, R. (2006). Diet of wild boar Sus scrofa L. and crop damage in an intensive agroecosystem. European Journal of Wildlife Research, 52, 245-250. http://dx.doi.org/10.1007/s10344-006-0045-3
16. JE Brooks, E. Ahmad, I. Hussain & MH Khan (1989) Pakistan'da yaban domuzunun (Sus scrofa L.) tarımsal önemi, Tropical Pest Management, 35:3, 278 281, DOI: 10.1080/09670878909371380
17. Kara, A., Kadıoğlu, S., Küçüközdemir, Ü., Yıldırım, T., Olgun, M., & Küçük, N. (2008). Kuzeydoğu Anadolu’da Buğday Tarımı ve Sorunları. Ülkesel Tahıl Sempozyumu, Haziran, 2-5.
18. Khattak, R. H., Teng, L., Mehmood, T., Ahmad, S., Bari, F., Rehman, E. U., & Liu, Z. (2021). Understanding the Dynamics of Human–Wildlife Conflicts in North-Western Pakistan: Implications for Sustainable Conservation. Sustainability, 13(19), 10793. https://doi.org/10.3390/su131910793
19. Khattak, R. H., Teng, L., Mehmood, T., Ahmad, S., & Liu, Z. (2022). Impacts of the Wild Boar (Sus scrofa) on the Livelihood of Rural Communities in Pakistan and Understanding Public Attitudes towards Wild Boars. Animals, 12(23), 3381.
20. Long, J. L. (2003). Introduced mammals of the world: their history, distribution, and influence. Commonwealth Scientific and Industrial Research Organisation, Melbourne, Victoria, Australia.
21. Matthews, J. A. (2019). Quantifying white-tailed deer density and its impacts on agricultural systems.https://uknowledge.uky.edu/cgi/viewconten t.cgi?article=1049&context=forestry_etds
22. Michel, N. L., Laforge, M. P., Van Beest, F. M., & Brook, R. K. (2017). Spatiotemporal trends in Canadian domestic wild boar production and habitat predict wild pig distribution. Landscape and Urban Planning, 165, 30-38. https://doi.org/10.1016/j.landurbplan.2017.05.003
23. Özdamar, K. (2002), Paket Programlar ile İstatistiksel Veri Analizi 1 SPSS Minitab, Kaan Kitabevi, Eskişehir, s. 487.
24. Park, C. R., & Lee, W. S. (2003). Development of a GIS-based habitat suitability model for wild boar Sus scrofa in the Mt. Baekwoonsan region, Korea. Mammal Study, 28(1), 17-21. https://doi.org/10.3106/mammalstudy.28.17
25. Santos, P., Almeida, L.M., Fonseca, F.P. (2004). Habitat Selection by Wild Boar Sus scrofa L. in Alentejo, Portugal. Galemys, 16, 167–184. https://www.researchgate.net/profile/Pedro-Santos- 17/publication/28203131_Habitat_selection_by_wild_boar_Sus_scrofa_L_In_Alentejo_Portugal/links/5dc439a4299bf1a47b1f7089/Habitat-selection-by- wild-boar-Sus-scrofa-L-In-Alentejo- Portugal.pdf?origin=journalDetail&_tp=eyJwYWdl Ijoiam91cm5hbERldGFpbCJ9
26. Schley, L., Dufrêne, M., Krier, A., & Frantz, A. C. (2008). Patterns of crop damage by wild boar (Sus scrofa) in Luxembourg over a 10-year period. European Journal of Wildlife Research, Springer 54, 589-599.
27. Skoták, V., Kamler, J., & Klein, V. (2021). Estimation of wild herbivore damage to field crops in the czech republıc in 2019. Acta Universitatis Agriculturae et Silviculturae Mendelianae Brunensis, 69(4). DOI: 10.11118/actaun.2021.041
28. Süel, H. (2019). Yaban Domuzu (Sus scrofa)’nun Sütçüler Yöresindeki Bazı Memeli Türler İle Etkileşimi. Bilge International Journal of Science and Technology Research , 3(2) , 223-230 . DOI: 10.30516/bilgesci.616084
29. TARSİM, (2022). TARSİM Faaliyet Raporu 2022, https://www.tarsim.gov.tr/staticweb/krm- web/dergi/faaliyet-raporlari/2022_1.pdf
30. Tsukada, H., Kida, T., Kitagawa, M., Suyama, T., & Shimizu, N. (2013). Simple quantitative method for estimation of herbage damage caused by sika deer (C ervus nippon). Grassland Science, 59(3), 146-155. https://doi.org/10.1111/grs.12025
31. TÜİK, (2023). TÜİK, Bitkisel Üretim İstatistikleri 2023. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?locale=tr
32. Yavuz, E. (2017). Giresun ilinde yaban hayatı insan çatışması üzerine bir çalışma. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 19(2), 214-222. DOI: 10.24011/barofd.338290