INVESTIGATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN PRE-SCHOOL TEACHERS' EPISTEMOLOGICAL BELIEFS AND SCIENCE ACTIVITY COMPETENCIES IN TERMS OF SOME VARIABLES

Öz

The aim of the study is to examine the epistemological beliefs of preschool teachers and their proficiency in science activities in terms of some variables, and also to investigate the relationship between their epistemological beliefs and their proficiency in science activities. The population of the study consists of 213 preschool teachers working in public schools affiliated to the Ministry of National Education in the province of Gaziantep in the 2021-2022 academic year. The "relational screening model", which is one of the quantitative research models, was used in the study. In the thesis study, in addition to the personal information form containing some demographic information, two scales, "Scale for Determining Preschool Teachers' Competence in Science Activities" and "Epistemological Beliefs Scale", were chosen as data collection tools and SPSS 26 package program was used in the analysis of the data obtained from the measurement tool. With this research, statistical answers were sought to the main problem question and sub-problem questions determined in the study. According to the results obtained from the data analysis of the research, it has been determined that preschool teachers have developed/mature epistemological beliefs and their proficiency in science activities in line with these beliefs is high. These results show that preschool teachers are more efficient and competent in putting science activities into action when they search for knowledge, investigate how knowledge is obtained, add and apply their own interpretations. In addition to these results, as a result of the regression analysis, it was determined that epistemological beliefs predicted and explained their proficiency in science activities.

Anahtar Kelimeler

• Preschool science education
• epistemological belief
• science activity competence

Kaynakça

1. Akçay, D. (2022). Fen bilimleri, okul öncesi ve sınıf öğretmenlerinin fen öğretimi öz yeterlilik durumlarının belirlenmesi (Samsun ili örneği). (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Samsun.
2. Aksüt, P. (2015). 5-6 yaş okul öncesi çocuklarına problem çözme becerisinin kazandırılmasında etkinlik temelli fen öğretim uygulamalarının etkisinin incelenmesi. (Yayımlanmamış doktora tezi). Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bolu.
3. Aktaş A.Y. (2002). Okul öncesi dönemde fen eğitiminin amaçları. Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Dergisi, 6(7), 1-6.
4. Akyıldız, S. (2014). Lise öğretmenlerinin epistemolojik inançları ile öğretme-öğrenme anlayışları arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yayımlanmamış doktora tezi). Fırat Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Elazığ.
5. Akyol,N. ve Konur B.K. (2018). Okul öncesi dönemde fen eğitiminin uygulanabilirliğine yönelik öğretmen ve yöneticilerin görüşlerinin incelenmesi. Kastamonu Education Journal, 26(2), 547-557.
6. Alemdağ, C. (2015). Beden eğitimi öğretmeni adaylarının epistemolojik inançları, akademik öz-yeterlilikleri ve öğrenme yaklaşımları. (Yayımlanmamış doktora tezi). Karadeniz Teknik Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Trabzon.
7. Alisinanoğlu, F., Özbey, S. ve Kahveci, G. (2015). Okul öncesinde fen eğitimi, Ankara: Pegem Yayıncılık.
8. Arı, M., ve Öncü Ç. E. (2005). Okul öncesi dönemde fen-doğa ve matematik uygulamaları. Ankara: Kök Yayıncılık.

9. Aydın, S., Selçuk, G., Çakmak, A. ve İlğan, A. (2017). Epistemolojik inançlar ölçeği Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(3), 1166-1188.
10. Aypay, A. (2011b). Epistemolojik inançlar ölçeğinin Türkiye uyarlaması ve öğretmen adaylarının epistemolojik inançlarının incelenmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(1), 1-15.
11. Bayrak D. N. (2019). Fen bilgisi öğretmen adaylarının bilimsel epistemolojik inançları ile fen bilimlerine yönelik tutumlarının belirlenmesi, (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Uşak Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Uşak.
12. Bedel, E. ve Çakır, M. (2013). Okul öncesi ve biyoloji öğretmen adaylarının bilişüstü farkındalıkları ve epistemolojik inançları. M.Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 37, 84-98.
13. Büyüktanır, A. (2014). Okul öncesi öğretmen adaylarının fen eğitimine yönelik öz yeterlilikleri başarı amaç oryantasyonları ve öğrenme yaklaşımları arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Eğitim Bilimleri Enstitüsü Gazi Üniversitesi, Ankara.
14. Can, M. ve Şahin, Ç. (2015). Okul öncesi öğretmen adaylarının fene ve fen öğretimine yönelik tutumlarının incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(2), 13-26.
15. Charlesworth, R.,&Lind, K.K. (2012). Math And Science For Young Chilren. U.S.A.:Wadsworth Cengage Learning. Çakır, N. (2012). Sınıf öğretmenlerinin bilimin doğasına ilişkin görüşleri ve bilimsel tutum ile fen öz yeterlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi: Kütahya örneği. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Uşak.
16. Çetin, T., Yavuz, S., Tokgöz, B. ve Güven, G. (2012). Okul öncesi dönemdeki çocuklara (60-72 ay) uzay kavramlarının öğretimi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi (GEFAD), 32(3), 715-731.
17. Dağlı, H. (2014). Okul öncesi eğitim kurumlarında uygulanan fen eğitiminin içeriği konusunda öğretmen görüşlerinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
18. Demir, S. ve Akınoğlu, O. (2010). Epistemolojik inanışlar ve öğretme öğrenme süreçleri. M.Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 32(32), 75-93.
19. Deryakulu, D. ve Büyüköztürk, Ş.(2005). Epistemolojik İnanç Ölçeğinin Faktör Yapısının Yeniden İncelenmesi: Cinsiyet ve Öğrenim Görülen Program Türüne Göre Epistemolojik İnançların Karşılaştırılması. Eğitim Araştırmaları, 18, 57-70.
20. Doğan, Ö. (2014). Mesleğe yeni başlayan fen öğretmenlerinin pedagojik ve epistemolojik inançları ve sınıf içi uygulamaları, boylamsal durum çalışması. (Yayımlanmamış doktora tezi). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
21. Doğan, S. (2012). Kavram haritası ve yapılandırılmış grid tekniğinin çoktan seçmeli testlerle karşılaştırılması. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Mersin Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Mersin.
22. Doğan, S.N. (2019). Fen bilimleri öğretmenlerinin epistemolojik inançları ve fen, teknoloji, mühendislik ve matematik farkındalıkları arasındaki ilişkinin belirlenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
23. Durdu, M. (2010). Yoğunlaştırılmış fen eğitimi programının okul öncesi dönem çocuklarının bilişsel alan erişilerine etkisinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
24. Ekinci, N. ve Tican, C. (2017). Sınıf öğretmenlerin epistemolojik inançları ve düşünme becerilerinin öğretimine yönelik sınıf içi uygulamaları. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6(3), 1747-1773.
25. Elmas, H. ve Kanmaz, A. (2014). Okul öncesi eğitim öğretmenlerinin fen eğitimine ilişkin görüşlerinin belirlenmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 4(2), 35-45.
26. Eroğlu, S. ve Güven, K. (2006). Üniversite öğrencilerinin epistemolojik inançlarının bazı değişkenler açısından incelenmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16, 295-312.
27. Gömleksiz, M. ve Serhatlıoğlu, B. (2013). Okul öncesi öğretmenlerinin öz-yeterlik inançlarına ilişkin görüşleri. - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 8(7), 201-221.
28. Güler, D. ve Bıkmaz H., F. (2002). Anasınıflarında fen etkinliklerinin gerçekleştirilmesine ilişkin öğretmen görüşleri. Eğitim Bilimleri ve Uygulama, 1(2), 249-267.
29. Gümüştekin E. T. (2019). Okul öncesi öğretmen adaylarının epistemolojik inançları ile matematik öğretimi ve öğrenimine yönelik inançları arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
30. Güngör, N. B. (2016). Beden eğitimi öğretmen adaylarının epistemolojik inançları ile liderlik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Üniversitesi, Ankara.
31. Guven, M. (2009). The epistemological beliefs of distance education students. Turkish Online Journal of Distance Education, 10(3), 217-246.
32. Hamurcu, H. (2003). Okul öncesi eğitimde fen bilgisi öğretimi "proje yaklaşımı". Eğitim Araştırmaları, 4(12), 66-72.
33. Hofer, B. K. ve Pintrich, P. R. (1997). The development of epistemological theories: beliefs about knowledge and knowing and their relation to learning. Review of Educational Research, 67(1), 67-88.
34. İçen, M. (2012). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin epistemolojik inançlarının sınıf içi uyguladıkları öğretim stratejileri ile ilişkisi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi) Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzincan.
35. Chesloff, J. D. (2013). STEM education must start in early childhood. Education Week, 32(23), 27-32.
36. Kaleci, F. (2012). Matematik öğretmen adaylarının epistemolojik inançları ile öğrenme ve öğretim stilleri arasındaki ilişki. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi) Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
37. Karasar, N. (2012). Bilimsel Araştırma Yöntemi (23 b.). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
38. Karataş, H. (2011). Üniversite öğrencilerinin epistemolojik inançları, öğrenme yaklaşımları ve problem çözme becerilerinin akademik motivasyonu yordama gücü. (Yayımlanmamış doktora tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
39. Karhan, İ. (2007). İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin epistemolojik inançlarının demografik özelliklerine ve bilgi teknolojilerini kullanma durumlarına göre incelenmesi. (Yayımlanmamış doktora tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
40. Kervan, S. (2017). Öğretmenlerin çok kültürlü eğitime yönelik tutumları ile epistemolojik inançları ve öğretim yaklaşımları arasındaki ilişki. (Yayımlanmamış doktora tezi). Balıkesir Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Balıkesir.
41. Köni, C. ve Aldemir, A. (2018). KPSS ÖABT Okul öncesi öğretmenliği konu anlatımı. Ankara: Yediiklim Yayıncılık.
42. Kösemen, S. (2012). Sosyal bilgiler dersi öğretim programına yönelik öğretmen görüşlerinin epistemolojik inançları bağlamında değerlendirilmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Denizli.
43. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), (2013). Okul öncesi eğitim programı. Erişim adresi: https://tegm.meb.gov.tr/dosya/okuloncesi/ooproram.pdf . 10. 13, 2019.
44. Murat, A. ve Erten, H. (2018). Fen bilgisi öğretmenlerinin epistemolojik inançlarının çeşitli değişkenlere göre değerlendirilmesi. Turkish Journal of Educational Studies, 5(2), 38-63.
45. Olgun, M. (2018). Ortaokul öğretmenlerinin epistemolojik inançları ile öğretim stillerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kırıkkale.
46. Öner, U. (2019). İngilizce öğretmenlerinin epistemolojik inançları ile öğretme stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (izmir örneklemi). (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Afyonkarahisar.
47. Öngen, D. (2003). Epistemolojik inançlar ile problem çözme stratejileri arasındaki ilişkiler: Eğitim fakültesi öğrencileri üzerinde bir çalışma. Eğitim Araştırmaları, 13, 155-163.
48. Özbey, S. (2006). Okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin fen etkinliklerine ilişkin yeterlilklerinin belirlenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Ankara.
49. Özbey, S., ve Alisinanoğlu, F. (2010). Okul öncesi öğretmenlerinin fen etkinliklerine ilişkin yeterliliklerini belirleme ölçeğinin geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Milli Eğitim Dergisi, 39(185) 266-277.
50. Özdemir, İ. (2019). İlkokul öğretmenlerinin epistemolojik inançları ile öğretim stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
51. Özkan H. Y. (2016). Etkili okul yöneticisinin epistemolojik inançları ve bu inançların öğretmenlerin mesleki performanslarına etkisine ilişkin öğretmen algıları. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Pamukkale Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Denizli.
52. Özoğlu, M. Z. (2020). Okul öncesi öğretmenlerinin fen etkinliklerine ilişkin yeterlilikleri ile 60-72 ay çocukların temel bilimsel süreç becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Okan Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
53. Öztürk, E. (2010). Exploring the change in preschool teachers’ views about and practices of integration of visual art into science activities: a case study. (Yayımlanmamış doktora tezi). Orta Doğu Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
54. Richardson, V. (1996) The Role of Attitudes and Beliefs in Learning to Teach. In J. Kula Handbook of Research on Teacher Education, New York, 459-484.
55. Schommer-Aikins, M. (2004). Explaining the epistemological belief system: ıntroducing the embedded systemic model and coordinated research approach. Educational Psychologıst, 39(1), 19-29.
56. Schoommer, M. (1990). Effects of beliefs about the nature of knowledge on comprehension. Journal of Educational Psychology, 82(3), 498-508.
57. Şahin, A. (2020). Beden eğitimi ve spor eğitmenliği bölümü öğretim elemanlarının öğretme yaklaşımlarına yönelik görüşleri ile öğretmen adaylarının epistemolojik inançları ve öz-yeterlilikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yüksek Lisans tezi). Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Elazığ.
58. Şahin, M. (2021). Okul öncesi öğretmenlerinin hatalardan öğrenmeyi sağlama performansları ile epistemolojik okul öncesi öğretmenlerinin hatalardan öğrenmeyi sağlama performansları ile epistemolojik inançları arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Doktora tezi). Uludağ Üniversitesi Eğitim Bilimleri Üniversitesi, Bursa.
59. Şahin, F. (1998). Okul öncesinde fen öğretimi ve aktivite örnekleri. İstanbul: Beta Yayıncılık.
60. Şaşmaz, H. (2019). Öğretmenlerin epistemolojik inançları ile öz-yeterlilik algılarının incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Erciyes Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Kayseri.
61. Şimşek, N. ve Çınar, Y. (2012). Okul öncesi dönemde fen ve teknoloji öğretimi. Ankara: Anı Yayıncılık.
62. Terzi, A. (2005). Üniversite Öğrencilerinin bilimsel epistemolojik inançları üzerine bir çalışma. Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2), 17.
63. Türkyılmaz, E. (2018). Okul öncesi öğretmenlerinin fen etkinliklerine ilişkin yeterlilikleri ile fen öğretimine karşı tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Kastamonu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kastamonu.
64. Uğraş, H., Uğraş, M. ve Çil, E. (2013). Okulöncesi öğretmenlerinin fen eğitimine karşı tutumlarının ve fen etkinliklerine ilişkin yeterliliklerinin incelenmesi. BEÜ Fen Bilimleri Dergisi, 2(1), 44-50.
65. Yazıcıoğlu, Y. ve Erdoğan, S. (2004). SPSS Uygulamalı Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Detay Yayıncılık.