Veli Bağlılık Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Yıl 2025, Cilt: 7 Sayı: 2, 1 - 19

Cemal Bilge Kapçak

https://doi.org/10.48166/ejaes.1824268

Öz

Bu çalışmanın amacı velilerin çocuklarının kayıtlı olduğu okullara bağlılık düzeylerini ölçmeyi hedefleyen, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmış, Likert Tipi bir ölçme aracı geliştirmektir. Araştırma, Aydın merkezde bulunan devlet okullarına kayıtlı 332 öğrencinin velileriyle gerçekleştirilmiştir. Ölçme aracının geliştirilmesinde literatür tarama, madde havuzu oluşturma, içerik geçerliği, pilot uygulama aşamaları izlenmiş, ardından gerekli güvenirlik hesapları yapılmıştır. Araçtan elde edilen puanlar doğrultusunda ölçeğin yapı geçerliğini test etmek için açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Doğrulayıcı faktör analizi sonuçlarına göre ölçeğin tek faktörlü yapısına göre uyum indeksleri iyi düzeyde olduğu görülmektedir. (RMSEA= .069, NFI= .95, CFI= .97, IFI= .97, RFI= .94, GFI= .90, SRMR= .67). Faktör analizi sonucunda ölçeğin 4 faktörlü bir yapı gösterdiği ve Cronbach Alpha iç tutarlılık katsayısının .89 olduğu gözlenmiştir. Gerçekleştirilen aşamalar sonrasında 18 maddelik veli bağlılık ölçeği ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler

veli bağlılık ölçeği , veli bağlılığı , veli sadakati

Etik Beyan

Bu çalışmanın, özgün bir çalışma olduğunu; çalışmanın hazırlık, veri toplama, analiz ve bilgilerin sunumu olmak üzere tüm aşamalarından bilimsel etik ilke ve kurallarına uygun davrandığımı; bu çalışma kapsamında elde edilmeyen tüm veri ve bilgiler için kaynak gösterdiğimi ve bu kaynaklara kaynakçada yer verdiğimi; kullanılan verilerde herhangi bir değişiklik yapmadığımı, etik görev ve sorumluluklara riayet ettiğimi beyan ederim.

Destekleyen Kurum

Bu çalışma, yazarın Aydın Adnan Menderes Üniversitesi’nde tamamlanan yüksek lisans tezinden üretilmiştir.

Teşekkür

Yazar, tez sürecindeki değerli yönlendirmeleri ve danışmanlığı için Prof. Dr. Bertan AKYOL’a içten teşekkürlerini sunar.

PARENTS' COMMITMENT SCALE: A VALIDITY AND RELIABILITY STUDY

Öz

The aim of this study was to develop a Likert-type measurement tool, the validity and reliability studies of which were made, aiming to measure the commitment levels of the parents to the schools where their children were enrolled. In the development of the measurement tool; literature review, item pooling, content validity, and the pilot implementation steps were followed, and then the required reliability calculations were made. In order to test the construct validity of the scale in accordance with the scores obtained from the tool, exploratory and confirmatory factor analyses were performed. The research was conducted with the parents of 332 students enrolled in the public schools in the central district of Aydın province. According to the results of the confirmatory factor analysis, the fit indexes of the one-factor structure of the scale were at a good level (RMSEA= .069, NFI= .95, CFI= .97, IFI= .97, RFI= .94, GFI= .90, SRMR= .67). As a result of the factor analysis, it was observed that the scale had a 4-factor structure and that the Cronbach Alpha internal consistency coefficient was .89. As a result of the steps followed, an 18-item parent commitment scale was revealed.

Anahtar Kelimeler

parental commitment scale , paternal scale , paternal loyalty

Etik Beyan

I hereby declare that this study is an original work, and that I have adhered to scientific ethical principles and rules at every stage, including preparation, data collection, analysis, and the presentation of information. I affirm that I have cited all data and information not obtained within the scope of this study and have included these sources in the reference list. I further declare that I have not made any alterations to the data used and that I have complied with all ethical duties and responsibilities.

Destekleyen Kurum

This study is derived from the author’s master’s thesis completed at Aydın Adnan Menderes University.

Teşekkür

The author extends heartfelt thanks to Prof. Dr. Bertan AKYOL for his valuable guidance and supervision throughout the thesis process.

Kaynakça

• Albez, C. (2016). Okul yöneticilerinin veli katılım çalışmalarını örgütleme becerilerinin incelenmesi (Yayımlanmamış doktora tezi). Atatürk Üniversitesi, Erzurum.
• Ascher, C. (1988). Improving the school-home connection for poor and minority urban students. Urban Review, 20(2), 109-123.
• Atakan, H. (2010). Okulöncesi eğitiminde aile katılımı çalışmalarının öğretmen ebeveyn görüşlerine göre değerlendirilmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale.
• Balay, R. (2000). Yönetici ve öğretmenlerde örgütsel bağlılık. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
• Balcı, A. (2015). Sosyal bilimlerde araştırma yöntem, teknik ve ilkeler. Ankara: Pegem Akademi.
• Balkar, B. (2009). Okul aile birliği sürecine ilişkin veli ve öğretmen görüşleri üzerine nitel bir çalışma. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3 (36), 105-123.
• Başaran, İ. E. (1982), Örgütsel Davranış. Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yayınları, No: 108. Ankara.
• Bayrakçı, M. & Dizbay, S. (2013). Ortaöğretim kurumlarında okul aile birliklerinin okul yönetimine katılım düzeyleri, Sakarya University Journal of Education, 3(1), 98-112.
• Berger, E.H. (2008). Parents as partners in education. Upper Saddle River, NJ: Pearson.
• Boydak, H. A. (2004). Lider öğretmen. İstanbul: Beyaz Yayınları.
• Brown, T. A. (2015). Confirmatory factor analysis for applied research (2nd ed.). Guilford Press.
• Bryk, A. S. & Schneider, B. (2002). Trust in schools: A core resource of improvement. NewYork: Russell Sage Foundation.
• Can, A. (2013). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi, Pegem Akademi, Ankara.
• Celep, C. (1998). Eğitim örgütlerinde öğretmenlerin örgütsel adanmışlığı. Eğitim ve Bilim, (22), 56–62.
• Çalışkan, N. & Ayık, A. (2015). Okul aile birliği ve velilerle iletişim, Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1 (2), 69-82.
• Çelik, H.E., Saraçlı, S. & Yılmaz, V. (2011).Yapısal eşitlik modellemesinde çok değişkenli normallik varsayımı altında bir uygulama, e-Journal of New World Sciences Academy, 6 (4).
• Çetin, M.Ö. (2004). Örgüt kültürü ve örgütsel bağlılık. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
• Dağcı, O. (2017). Havacılık sektöründe örgütsel bağlılık, iş tatmini ve örgütsel vatandaşlık davranışı: hava aracı bakım teknisyenleri üzerine bir araştırma (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Türk Hava Kurumu Üniversitesi, İzmir.
• DeVellis, R. F. (2017). Scale development: Theory and applications (4th ed.). Sage.
• Doğan, B. (2015). Okul yöneticilerinin velilerle iletişiminin okulu iyileştirilmesine etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi), Yeditepe Üniversitesi, İstanbul.
• Emeagwali, N. (2018). The relationship between parental involvement in education and academic achievement: A meta-analysis study. Pegem Journal of Education and Instruction, 8(2), 241–256.
• Eniya, A. (2018). Parental involvement and academic achievement: A meta-analysis of studies in the United States. Journal of Educational Psychology, 110(6), 890–905.
• Erceylan, N. (2010). Yöneticilerin liderlik davranışlarının çalışanların örgütsel bağlılıkları üzerindeki etkileri ve bir araştırma (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İnönü Üniversitesi, Malatya.
• Erdem, A. R. & Şimşek, N. (2009). İlköğretim okulu yöneticilerinin eğitim öğretime katkı sağlamada öğrenci velilerini okula çekme başarısı. İlköğretim Online, 8 (2), 357-378.
• Erdoğan, Ç. & Demirkasımoğlu, N. (2010). Ailelerin eğitim sürecine katılımına ilişkin öğretmen ve yönetici görüşleri, Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 16 (3), 399-431.
• Fantuzzo, J., McWayne, C., Perry, M. & Childs, S. (2004). Multiple dimensions of family involvement and their relations to behavioral and learning competencies for urban, low-income children. The School Psychology Review, 33(4), 467-481.
• Goodall, J. (2013). Parental engagement to support children’s learning: A six point model. School Leadership and Management, 33(2), 1-18.
• Goodall, J. (2017). Narrowing the achievement gap: Parental engagement with c hildren’s learning. New York: Routledge Taylor and Francis Group.
• Gürkan, G. Ç. (2006). Örgütsel bağlılık ve örgütsel iklimin örgütsel bağlılık üzerindeki etkisi ve Trakya Üniveristesi’nde örgüt iklimiyle örgütsel bağlılık arasındaki ilişkinin araştırılması, (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Edirne Trakya Üniversitesi, Edirne.
• Grusky, O. (1966). Career mobility and organizational commitment. Administrative Science Quarterly. 10(4), 488-503.
• Hair, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2017). An primer on partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM) (2nd ed.). SAGE Publications.
• Hasanoğlu M. (2006), Türk Kamu Yönetiminde Örgüt Kültürü ve Önemi, Sayıştay Dergisi, 52, Ankara.
• İnandı, Y. (2016). Türk eğitim sistemi ve okul yönetimi. R. Sarpkaya (Ed.), Okula Toplumsal Katılım içinde (ss. 363-390). Ankara: Anı Yayıncılık.
• İpek, C. (2011). Velilerin okul tutumu ve eğitime katılım düzeyleri ile aileye bağlı bazı faktörlerin ilköğretim öğrencilerinin seviye belirleme sınavları (sbs) üzerindeki etkisi, Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 1(2).
• Kalaycı, Ş. (2008). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. Ankara: Asil Yayın Dağıtım.
• Karasar, N. (2014). Bilimsel araştırma yöntemi (27. baskı). Ankara: Nobel Yayın.
• Kaya, Ş. (2012). İlkoğretim 1. kademe öğrenci velilerinin okuldan beklentileri ve beklentilerinin karşılanma düzeyi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Yedi Tepe Üniversitesi, İstanbul.
• Keyes, C.R. (2002). A Way of Thinking about Parent/Teacher Partnerships for Teachers. International Journal of Early Years Education, 10, 177 - 191.
• Kılınçalp, N. (2007). Okul aile birliklerinin etkinlikleri ve sorunlarına ilişkin yöneticilerinin görüşleri (Ankara ili Altındağ, Yenimahalle ve Çankaya ilçeleri örneği). (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi, Ankara.
• Kurbay, E. (2008). Öğretmen – veli işbirliğinin öğrenci başarısı üzerine etkisinin büyük çekmece ilköğretim okulları örneğinde incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi) Beykent Üniversitesi, İstanbul 2008.
• Lındberg, E.N. (2014). Eğitim fakültesi son sınıf öğrencilerinin aile katılımı ile ilgili görüşleri, Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Dergisi, 14(4), 1339-1361.
• Martin, C.R. & Newel, R.J. (2004). Factor stracture of the hospital anxiety and depression scale in individuals with facial disfigurment. Psychology Health and Medicine, 3, 327-366.
• Meyer, J., & Allen, N. (1997). Commitment in The Workplace, ThousandOaks SAGE Publications, CA.
• Meyers, L. S., Gamst, G. & Guarino, A. J. (2006). Applied multivariate research: design and ınterpretation. London: Sage.
• MEB, (2018). Öğretmen, öğrenci, derslik ve okul sayısı. Retrieved from http://efeler.meb.gov.tr/
• Nindberg, N. & Demircan, A.N. (2013), Ortaöğretim okullarında aile katılımının değerlendirilmesi: aile katılım ölçeği veli ve öğretmen formlarının türkçeye uyarlanması, Cumhuriyet International Journal of Education-CIJE, 2 (3), 64-78.
• Ömeroğlu, E., & Can Yaşar, M., (2005). Okul öncesi eğitim kurumlarında ailenin eğitime katılımı. Bilim ve Aklın Aydınlığında Eğitim Dergisi, 62.
• Özkan, S. (2010). İlköğretim okulu öğretmenlerinin örgütsel bağlılığı ve iş değerleri (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Mersin Üniversitesi, Mersin.
• Preethi, B., & Lourthuraj, S. A. (2015). Organızatıonal commıtment and ıts ımpact on employee behavıor. International Journal of Management, 6(1), 394-400.
• Sayeed, O. B. (2001). Organizational commitmentand conflict: Studies in healthy organizational processes. New Delhi, ThousandOaks, Sage Publications, London.
• Shaw, M. E. (1981). Groupdynamics: thepsychology of smallgroupbehavior. New York: McGraw Hill Book Company.
• Shaw, C. A. (2008). A study of therelationship of parental involvement to student achievement in a Pennsylvania careerand technology center (Unpublished doctoral dissertation).The Pennsylvania State University. Pennsylvania.
• Steyrer, J., Schiffinger, M., & Lang, R. (2008). Organizational commitment—A missing link between leadership behavior and organizational performance? Scandinavian Journal of Management, 24(4), 364. https://doi.org/10.1016/j.scaman.2008.04.002.
• Şad, S., N., Gürbüztürk, O. (2013). İlköğretim birinci kademe öğrenci velilerinin çocuklarının eğitimine katılım düzeyleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 13(2), 993-1011.
• Şahin Tezel, F., Ünver, N. (2005). Okulöncesi eğitim programlarına aile katılımı. Gazi Üniversitesi Kastamonu Eğitim Dergisi, 13(1), 23 - 30.
• Şişman, M. (2002). Eğitimde mükemmellik arayışı etkili okullar. Ankara: Pegem Yayıncılık.
• Şimşek, H., Tanaydın, D. (2002). İlköğretimde veli katılımı: Öğretmen-veli-psikolojik danışman üçgeni. İlköğretim Online, 1 (1), 12-16.
• Yang, Y., & Green, S. B. (2011). Coefficient Alpha: A reliability coefficient for the 21st century? Journal of Psychoeducational Assessment, 29(4), 377–392. https://doi.org/10.1177/ 0734282911406668
• Yazıcıoğlu, Y. & Erdoğan, S. (2004). SPSS uygulamalı bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Detay Yayıncılık.