Fiziğin Optik Alt Alanı: Belirleyici Bir Terminoloji Çalışması

Öz

Fizik terminolojileri, öğrencilerin etkileşim içinde oldukları tüm ders kitapları, ders materyalleri ve sınıf içi deneyimleri açısından ve ayrıca bu alanda çalışan Fizik Eğitimcileri ile fizikçiler, fizik alanıyla ilgilenenler, optisyenler, dil hizmeti sağlayıcıları ve daha özelde çevirmenler için elzemdir. Bu çalışma, fiziğin optik alt alanı özelinde Fransızca-İngilizce-Türkçe üç dilli belirleyici bir terminolojinin oluşturulmasına odaklanmaktadır. Çalışmanın önemi, fiziğin optik alt alanında Fransızca-İngilizce-Türkçe dillerinde belirleyici bir terminolojinin oluşturulmasıyla, gerek Fransızcadan Türkçeye optik alanı özelinde terminoloji eksikliğinin giderilmesine katkı sağlamasından gerekse Fransızca-İngilizce-Türkçe üç dilli optik terminolojisi ihtiyacına yanıt vermesinden gelmektedir. Araştırma, “belirleyici terminoloji çalışması” ilkelerine göre yürütülmüştür. Bu çerçevede, fiziğin optik alt alanında ilgili dillerde standartlaşmayı sağlamak için, güncel ve güvenilir kaynaklara başvurularak belirli belirtimlerin kullanılması önerilmektedir. Bu çalışmada sunulan Fransızca-İngilizce-Türkçe optik terminolojisi, fiziğin optik alanındaki tüm terimleri kapsadığı iddiasında olmamakla birlikte, optik alanında Fransızca-İngilizce-Türkçe dillerinde standart, önerilen veya tercih edilen kullanımları sunarak, alan dilinde tutarlılığın sağlanmasına ve optik terminolojisine ihtiyaç duyanların güncel ve standart bir terminoloji kullanmasına imkân tanıyabilir.

Anahtar Kelimeler

• Fizik eğitimi
• Optik terimleri
• Fizik terimleri
• Fizik çevirisi
• Belirleyici terminoloji çalışması
• Çevirmen gereksinimleri
• Optisyenlik

Optics Subfield of Physics: A Determinative Terminology Study

Öz

Physics terminologies are essential for all textbooks, course materials and classroom experiences with which students interact, as well as for Physics Educators and physicists working in this field, those interested in the field of physics, opticians, language service providers and more specifically translators. This study focuses on the creation of a French-English-Turkish trilingual determinative terminology in the optics subfield of physics. The importance of the study comes from the creation of a determinative terminology in the French-English-Turkish languages in the optics subfield of physics, contributing to the elimination of the lack of terminology specific to optics from French to Turkish, and responding to the need for a French-English-Turkish trilingual optical terminology. The research was carried out according to the principles of “determinative terminology study”. In this framework, it is recommended to use certain terms by referring to current and reliable sources in order to ensure standardization in the relevant languages in the optics subfield of physics. Although the French-English-Turkish optical terminology presented in this study does not claim to cover all the terms in the field of optics of physics, it may assure the standard, recommended or preferred uses in the field of optics in French-English-Turkish languages, ensuring consistency in the field language and providing current and standardized optical terminology.

Anahtar Kelimeler

• Physics education
• Optics terms
• Physics terms
• Physics translation
• Determinative terminology study
• Translator requirements
• Optician

Kaynakça

1. Akkoyun, S., T. Bayram., 2018. Fizik ve Geometrik Optik 1 ve 2. Seçkin Akademik ve Mesleki Yayınları, ISBN: 978-975-02-4706-4, 296 sayfa, Ankara.
2. Alberta Education., 2015. Lexique De Physique (English-Français), Canada: Alberta Education. https://education.alberta.ca/media/371187/fr-lexique-de-physique.pdf (Ziyaret tarihi: 8.11.2022).
3. Aydoğan, Ş., 2007. Fizik Terimleri Sözlüğü. Aktif Yayınevi, ISBN: 9789758986446, 391 sayfa, Erzurum.
4. Andulayev, B., 1935. Fizika Terminleri. Bakü.
5. Avundukluoğlu, M. A., Ş. Turhan., 2007. Fizik Terimleri Sözlüğü. Ötüken Neşriyat, ISBN: 9758-975-437-616-6, 556 sayfa, İstanbul.
6. Dictionnaire de Physique-chimie, 2022. https://web-physique.fr/dictionnaire-physique-chimie/, (Ziya-ret tarihi: 8/11/2022).
7. Drewer, P., Pulitano D., Schmitz, K. D., 2015. Terminoloji Çalışması: En İyi Uygulamalar 2.0 Türkçeye uyarlayan: Ender Ateşman, Grafiker Yayınları, ISBN: 978-605-4692-78-1, 264 sayfa, Ankara.
8. Etkileşimli Fizik Sözlüğü. https://f.eba.-gov.tr/Fizik9Sozluk/ (Ziyaret tarihi: 7.11.2022).

9. Glossaire d’optique, 2022. https://perso.telecom-paristech.fr/grillot/Page%20web_fichiers/glossaire_optique.pdf, (Ziyaret tarihi: 9.11. 2022).
10. Hamid Nebdi, H., 2014-2015. Lexique de Terminologie Français-Arabe: Physique, Sciences de la Matière Physique Chimie – SMPC içinde, http://www.fsts.ac.ma/wp-content/uploads/ 2017 /10/Lexique_ SMPC_2.pdf (Ziyaret tarihi: 8.11.2022).
11. İlk ve Orta Öğretim Fizik Terimleri (Türkçe-Osmanlıca, Osmanlıca-Türkçe, Fransızca-Türkçe), 1937. Devlet Basımevi.
12. İlk ve Orta Öğretim Fizik Terimleri (Türkçe-Osmanlıca, Osmanlıca-Türkçe, Fransızca-Türkçe), 1939. Maarif Matbaası, İstanbul.
13. İnan, D., 2010. Fizik ve Fizik Mühendisliği Terimleri Kılavuzu. TMMOB Fizik Mühendisleri Odası, 381 sayfa, Ankara.
14. Möller, K. D., C. Belorgeot., 2007. Cours D'optique. Springer, ISBN:978-2-287-25199-3, 63 p., Paris.
15. Nasuhoğlu, R., Bingöl, G., Gür, H., İnan, D., N. Ünal., 1983. Fizik Terimleri Sözlüğü. Türk Dil Kurumu, 338 sayfa, Ankara.
16. Nouiri, A., 2022. Optique Physique: Cours & Exercices (French Edition). Dar el Houda Ain m'lila, ISBN: 9947061426, 368 p., Algerie.
17. Parisot, J.P., Segonds, P., S. Le Boiteux., 2020. Cours de physique optique: Cours et exercices corrigés. Dunod, ISBN: 9782100811182, 372 p., Malakoff.
18. Pellat-Finet, P., 2009. Optique de Fourier: Theorie Metaxiale et Fractionnaire. Springer, ISBN: 13:978-2-287-99167-7, 444 p., Paris.
19. Raşit, B., 1958. Fransızcadan Türkçeye Resimli Fizik-Kimya Sözlüğü. İstanbul.
20. Serway, R. A., R. J. Beichner., 2017. Fen ve Mühendislik İçin: Fizik 2. Palme Yayıncılık, ISBN:975-8624-08-3, 632 sayfa, Ankara.
21. Sinanoğlu, O., 2007. Açıklamalı Fizik, Kimya, Matematik Ana Terimleri Sözlüğü: Türkçe-Almanca-İngilizce-Fransızca-Japonca. Türk Dil Kurumu, 1. Bsk, ISBN: 9789751619679, 294 sayfa, Ankara.
22. Sinanoğlu, O., 2010. Fizik Kimya Matematik Ana Terimleri Sözlüğü. Bilim Gönül Yayınevi, ISBN: 9786058936973, 312 sayfa, İstanbul.
23. Taillet, R., 2015. Optique Physique : Propagation de la lumière. De Boeck sup, ISBN:978-2-8073-0005-7, 343 p., Paris.
24. Taillet, Richard., 2018. Dictionnaire de Physique : Plus de 6500 Termes, Nombreuses Références Historiques, des Milliers de Références Bibliographiques. [4e édition]. Louvain-la-Neuve: De Boeck supérieur, Print.
25. Tereci, H., Fizik Terimleri Sözlüğü. https://www.fencebilim.com/fizik/fizik_terimler_sozlugu.pdf, (Ziyaret tarihi: 7.11.2022).
26. Türkçe Terimler Cep Kılavuzu., 1941. Astronomi, Biyoloji, Botanik, Fizik, Jeoloji, Kimya, Matematik, Zooloji. Maarif Matbaası, İstanbul. Vitrine linguistique, https://vitrinelinguistique.oqlf. gouv.qc.ca/, (Ziyaret tarihi: 26.03.2023).
27. Weil, F., 2005. Optique Physique : Interférences, Diffraction, holographie, Cours et exercices corrigés, Ellipses.
28. Zülfikar, H., 2011. Terim Sorunları ve Terim Yapma Yolları. Türk Dil Kurumu Yayınları, ISBN:9789751603982 213 sayfa, Ankara.