Flekso Baskı Sisteminin ve Özgün Temel Terimlerinin Tanımlamaları

Öz

Flekso baskı, lastik mühür kavramına dayanan bir baskı yöntemi olarak bulundu ve ilk flekso baskı makinesi 1890 yılında İngiltere'nin Liverpool şehrinde çalışmaya başladı. Flekso baskı, 1900'lerin başında baskıda anilin yağı bazlı mürekkep kullanıldığı için anilin baskı olarak anılmaya başlandı. 1920'de Almanya'da flekso baskı "gummidruck" kauçuk baskı adıyla kullanılmaktaydı. Flekso baskı sistemi kauçuk esaslı elastik özellikte kalıpların kullanıldığı bir çeşit yüksek baskı sistemi olup, direkt baskı sistemidir. Basılacak görüntü, kalıp üzerinde kalıbın gövdesinden belli bir yüksekliktedir. Kalıp esnek olduğundan çok yüksek miktarlı kaliteli baskıya imkan verir. Dünyadaki teknolojik gelişmeler flekso baskı sisteminde de önemli fiziksel ve kavramsal değişiklikler meydana getirmiştir. Özellikle ülkemizde flekso baskının terminolojisi henüz tam dokümante edilemeden yeni yeni kavramlar eklenmiştir. Flekso baskıya ait temel kavramların doğru açıklanması, doğru anlaşılması ve mesleki teknik iletişimde doğru kullanılması çok önemli olup üretim verimliliğine yansımaktadır. Bazen de üretimde zaman, para ve emek kayıpları ortaya çıkmaktadır. Bunun yanı sıra her düzeydeki basım teknolojileri eğitim ve öğretimi ile araştırmalarında da bu kavramlar tam bir dil birliğinde değildir. Yapılan tercümeler de yeterli değildir. Çalışmada flekso baskı sisteminin özgün şeması üzerinde; sistemin temel bileşenlerini oluşturan kavramlar Türkçe gösterilmiştir. Bu kavramların bazıları tam karşılığı bulunamadığı için yabancı dildeki haliyle aynen ya da alaylı baskı operatörleri tarafından kendi anladıkları haliyle kullanılmaktadır. Flekso baskıya ait 8 özgün kavramın Türkçe anlamları az sayıdaki yerli ve yabancı kaynaklar taranarak açıklanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Flekso Baskı
• Flekso Baskı Terminolojisi
• Flekso Baskıda Kalite

Definitions of the Flexo Printing System and Its Fundamental Terms

Öz

Flexo printing was found as a printing method based on the concept of rubber stamps and the first flexo printing machine started operating in Liverpool, England in 1890. Flexo printing began to be called aniline printing in the early 1900s because aniline oil-based ink was used in printing. In 1920, Flexo Printing was used in Germany under the name "gummidruck" rubber printing. The flexo printing system is a type of high printing system where elastic rubber-based printing plate are used and is a direct printing system. The image to be printed is at a certain height from the body of the printing plate on the plate. Since the plate is flexible, it allows for very high-quality printing in very high quantities. Technological developments in the world have also brought about significant physical and conceptual changes in the Flexo Printing system. Especially in our country, new concepts have been added before the terminology of Flexo Printing has been fully documented. It is very important to explain the basic concepts of Flexo Printing correctly, understand them correctly and use them correctly in professional technical communication and this is reflected in production efficiency. Sometimes, time, money and labor losses occur in production. In addition, these concepts are not in complete unity in all levels of Printing Technologies education and training and research. The translations made are not sufficient. In the study, the concepts that constitute the basic components of the system are shown in Turkish on the original scheme of the Flexo Printing System. Since some of these concepts cannot be found with their exact equivalents, they are used in foreign languages as they are or by self-taught printing operators as they understand them. The explanations of the Turkish meanings of the 8 original concepts of flexo printing have been explained by scanning a small number of local and foreign sources.

Anahtar Kelimeler

• Flexo Printing
• Flexo Printing Terminology
• Flexo Printing Quality

Kaynakça

1. Apex Academy, 2025. Anilox 101: Anatomy of an anilox roll. https://blog.apexinternational.com/academy/anilox-101-anatomy-of-an-anilox-roll (Ziyaret tarihi:25 /09/ 2025).
2. Apex Academy, 2025. Anilox 101: Understanding apex anilox engravings. https://blog.apexinternational.com/academy/anilox-101-understanding-apex-anilox-engravings (Ziyaret tarihi:25 /09/ 2025).
3. Birişik, B. İ., 2023. Temel Baskı Sistemlerinin Ayırıcı Özelliklerinin İncelenmesi. Marmara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Basım Teknolojileri Ana Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Danışman; Mehmet Oktav, Eş Danışman, Elif Ural, 129 sayfa, İstanbul.
4. Bohan, M. F. J., Townsend, P., Hamblyn, S. M., Claypole, T. C., ve Gethin, D. T., 1998. Evaluation of pressures in flexographic printing. TAGA, pp. 311-321. https://www.researchgate.net/profile/Tim-Claypole/publication/265409485_Evaluation_of_Pressures_in_Flexographic_Printing/links/54ccbb2a0cf298d6565ac1fa/Evaluation-of-Pressures-in-Flexographic-Printing.pdf (Ziyaret tarihi: 15/02/2026)
5. Bower, M., 2026. The picture perfect anilox roller: from material to engraving. FTA. https://www.flexography.org/industry-news/from-material-engraving-picture-perfect-anilox/2/ (Ziyaret tarihi: 13/02/2026)
6. Büyükpehlivan, G. A. ve Oktav, M., 2020. Plastik film malzemeler üzerindeki baskılarda renk farklılığına neden olan etkenlerin belirlenmesi. Muş Alparslan MSU Fen Bil. Dergisi, 8(2): 775-783.
7. Dendge, R., 2014. Minimizing the print quality limitations during selection of anilox roll line frequency in flexographic half tone printing. In 2014 IEEE Global Conference on Wireless Computing & Networking (GCWCN) s. 107-111, Lonavala, India.
8. Dendge, R. R., 2023. Analysis of dot gain produced by interactions of flexographic plate and anilox roll screen frequencies. Acta Graphica:, 31(1), 35-44.

9. Dhongade, N. R., 1998. A search for new plastics materials for doctor blade application. Master Thesis, University of Massachusetts Lowell. Danışman: Carol Forance Barry, 70 sayfa, USA. s. 22.
10. Ergen, C., 2010. Flekso baskı sistemindeki gelişmelerin baskı kalitesine etkisinin incelenmesi. Marmara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, İstanbul. s.1.
11. Folea, G. V., Bălan, E., ve Mohora, C., 2020. Considerations on quality assurance for flexographic print products. Annals of the Academy of Romanian Scientists, Series on Engineering Sciences, 12(1), 33-47.
12. FTA (Flexographic Technical Association), 1999. Flexography: Principles & Practices. 5th Edition, Volume 1. Foundations of FTS, USA.
13. Joshi, A. V., 2022. Optimization of flexo process parameters to reduce the overall manufacturing cost. International Journal of Optimization & Control: Theories & Applications, 12(1), 66-78.
14. Kaplan, B., 2022. Doctor blade materials – A short review. https://primeblade.se/doctor-blade-materials-a-short-review/ (Ziyaret tarihi: 15/02/2026)
15. Keşan, N., 2008. Flekso Baskı Hazırlık Parametrelerinin İncelenmesi. Marmara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Matbaa Eğitimi Ana Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Danışman; Türkün Şahinbaşkan, 96 sayfa, İstanbul.
16. Kurt, M. B., 2012. Flekso Baskı Sisteminde Kullanılan Baskıaltı Malzemelerinin ve Kalıbın Basan Yüzey Yüksekliğinin, Kaliteye Etkisinin Tespit Edilmesi. Marmara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Matbaa Eğitimi Ana Bilim Dalı, Doktora Tezi, Danışman; Efe N. Gençoğlu, 108 sayfa, İstanbul.
17. Pingale, R. R., 2018. Soy-based flexographic ink for linerboard printing. Master Thesis, University of Western Michigan, 53 sayfa, USA. s. 4.
18. Pinmark, 2024. The ultimate step-by-step guide to flexo plate-making: everything you need to know. https://www.pinmark.com/post/the-ultimate-step-by-step-guide-to-flexo-plate-making-everything-you-need-to-know (Ziyaret tarihi:25 /09/ 2025).
19. Poljacek, S. M., Cigula, T., Tomasegovic, T., ve Brajnović, O., 2013. Meeting the quality requirements in the flexographic plate making process. Int. Circ. Graph. Educ. Res, 6, 62-68.
20. Poljaček, S. M., Tomašegović, T., Gojo, M., 2012. Influence of UV exposure of the surface and mechanical properties of flexographic printing plate. In: GRID 2012 Proc., Proceedings of GRID 2012 symposium, Novi Sad, Serbia, 15.-16.11.2012; D. Novaković; 135-140.
21. Savickas, A., Stonkus, R., Jurkonis, E., & Iljin, I. 2021. Assessment of the condition of anilox rollers. Coatings, 11(11): 1301.
22. Valdec, D., Hajdek, K., Vragović, L. and Geček, R., 2021. Determining the print quality due to deformation of the halftone dots in flexography. Applied Sciences, 11(22): 10601.
23. Zelzele, Ö., Özdemir, L., 2022. Esnek ambalaj baskısında kullanılan dijital termal kalıpların hazırlama kriterleri. Sayfalar: 83-96, Editör: Cengiz Kahraman, Sürdürülebilirlik İçin Multidisipliner Çalışmalar-1. Artikel Akademi, ISBN: 978-625-8088-13-7, s. 83. İstanbul. Warner, B., 2025. Doctor blades for expanded gamut flexographic printing. https://www.flexography.org/industry-news/doctor-blades-for-expanded-gamut-flexographic-printing/ (Ziyaret tarihi:20 /09/ 2025).