Mülteci Öğrencilere İngilizce Eğitimi Veren İngilizce Öğretmenlerinin Yaşadığı Sorunlar: Yozgat İli Örneği

Öz

Mülteci öğrencilerin Türkçeyi edinmelerinin ardından kısa bir süre içinde İngilizce öğrenmeye başlamaları, öğretmenlerin öğretim sürecinde farklı güçlüklerle karşılaşmalarına neden olmaktadır. Bu çalışma, Türkiye’nin ilkokul ikinci sınıf düzeyinde mülteci öğrencilere yabancı dil olarak İngilizce öğreten İngilizce öğretmenlerinin karşılaştıkları zorlukları incelemeyi amaçlamaktadır. Bu araştırma, öğretmenlerin yaşantılarını derinlemesine incelemek amacıyla nitel araştırma yöntemlerinden temel nitel araştırma deseni ile yürütülmüştür. Araştırmanın katılımcılarını, Yozgat ilindeki devlet okullarında görev yapan ve sınıflarında mülteci öğrenci bulunan 10 İngilizce öğretmeni oluşturmaktadır. Veriler, yarı yapılandırılmış yüz yüze görüşmeler aracılığıyla toplanmış ve tematik analiz yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular, öğretmenlerin dil engeli, düşük öğrenci motivasyonu, sosyoekonomik güçlükler, sınıf yönetimi sorunları, öğretim materyallerinin yetersizliği ve veli iletişiminde yaşanan problemler gibi çok boyutlu zorluklarla karşılaştıklarını göstermektedir. Bu zorlukların birbiriyle ilişkili olduğu ve öğretmenler üzerinde hem pedagojik hem de duygusal yük oluşturduğu belirlenmiştir. Araştırma sonuçları, mülteci öğrencilerin İngilizce öğrenme deneyimlerini iyileştirmek ve kapsayıcı sınıf ortamlarında öğretmenleri desteklemek amacıyla bütüncül eğitim destek mekanizmalarına ve politika düzeyinde müdahalelere ihtiyaç duyulduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• İngilizce öğretimi
• mülteci öğrenciler
• ilkokul
• ingilizce öğretmeni

Destekleyen Kurum

Bu araştırma TÜBİTAK 2209-A çağrısı kapsamında desteklenmiştir. Bu projeye desteklerinden dolayı TÜBİTAK’a teşekkür ederiz.

Etik Beyan

Bu çalışma için etik kurul izni, Yozgat Bozok Üniversitesi Sosyal ve Beşerî Bilimler Etik Kurulunun 23.10.2024 tarihli ve 18/59 numaralı kararı ile alınmıştır.

Teşekkür

Katılımcı öğretmenlerimize teşekkür ederiz.

Challenges Faced by English Language Teachers Teaching English to Refugee Students: The Case of Yozgat Province

Öz

As refugee students begin learning English shortly after acquiring Turkish, teachers face diverse difficulties during the classroom. This study examines the challenges faced by English language teachers working with refugee students in second-grade primary schools in Türkiye. This study adopts a basic qualitative research design, meaning it focuses on gathering non-numerical data through interviews, to explore teachers’ experiences in depth. The participants are 10 English language teachers at public primary schools in Yozgat whose classes include refugee students. Data were collected through semi-structured face-to-face interviews and analyzed using thematic analysis. The findings indicate that teachers experience challenges across several areas: student-related factors such as language barriers and low motivation, broader issues like socioeconomic difficulties and limited instructional materials, and practical concerns including classroom management and communication problems with parents. The study emphasizes the need for targeted educational support, including teacher training, adapted materials, and psychological services, along with policy-level interventions to improve refugee students' English language learning experiences and support teachers in inclusive classrooms.

Anahtar Kelimeler

• English language teaching
• refugee students
• primary school
• english language teacher

Destekleyen Kurum

This research was supported under the TÜBİTAK 2209-A call for proposals. We would like to thank TÜBİTAK for their support of this project.

Etik Beyan

Ethics Committee Approval for this study was obtained with the decision of Yozgat Bozok University Social and Human Sciences Ethics Committee dated 10.23.2024 and numbered 18/59.

Teşekkür

Thanks to the participant teachers.

Kaynakça

1. Aksaç, T. (2025). Experiences of Syrian refugee children learning Turkish as a foreign language at the primary school level. The Primary Education Journal, 9(1), 1–15. https://doi.org/10.5281/zenodo.17637292
2. Al-Jamal, D. ve Alefesha, H. M. N. (2024). Syrian refugees’ challenges and problems of learning and teaching English as a foreign language (EFL): Jordan as an example. Journal of Ethnic and Cultural Studies, 11(1), 45–62. https://doi.org/10.29333/ejecs/235
3. Aydın Güngör, T. ve Pehlivan, O. (2021). Kapsayıcı eğitimin Türk eğitim sistemindeki yeri ve önemi. Studies in Educational Research and Development, 5(1), 48–71. https://serd.artvin.edu.tr/en/pub/issue/63058/831809 Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 231–274. https://izlik.org/JA98FN96XR
4. Block, K., Cross, S., Riggs, E. ve Gibbs, L. (2014). Supporting schools to create an inclusive environment for refugee students. International Journal of Inclusive Education, 18(12), 1337–1355. https://doi.org/10.1080/13603116.2014.899636
5. Bozkurt, B. (2023). Suriyeli öğrencilerin yoğun olduğu sınıflarda öğretmenlerin yaşadığı sorunlar ve çözüm önerileri. Gaziantep Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(4), 1222–1235. https://doi.org/10.33206/mjss.1245359
6. Braun, V. ve Clarke, V. (2021). Thematic analysis: A practical guide. Sage.
7. Bronfenbrenner, U. (1979). The ecology of human development. Harvard University Press.
8. Cook, V. (1992). Evidence for multicompetence. Language Learning, 42(4), 557–591. https://doi.org/10.1111/j.1467-1770.1992.tb01044.x

9. Cummins, J. (2000). Language, power and pedagogy: Bilingual children in the crossfire. Multilingual Matters. Çelik, M. (2023). Anadil edinimi ile yabancı dil öğrenimi arasında bilişsel benzerlikler açısından bir karşılaştırma. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(2), 156–176. https://doi.org/10.47130/bitlissos.1371631
10. Damaschke-Deitrick, L., Galegher, E., Wilmers, A. ve Wiseman, A. W. (2023). Preparing and supporting teachers of immigrant and refugee students. Teachers and Teaching: Theory and Practice, 29(5). https://doi.org/10.1080/13540602.2023.2246307
11. Dörnyei, Z. (2005). The psychology of the language learner: Individual differences in second language acquisition. Lawrence Erlbaum.
12. Dryden-Peterson, S. (2024). Refugee education: Aligning access, learning & opportunity. Daedalus, 153(4), 79–95. https://doi.org/10.1162/daed_a_02105
13. Durmuş, M. (2019). Yabancı dil öğretimi sınıflarında ana dilinin yeri. Sakarya University Journal of Education, 9(3), 567–577. https://doi.org/10.19126/suje.614963
14. Emin, M. (2018). Türkiye’deki Suriyeli çocukların devlet okullarında karşılaştığı sorunlar: Ankara ili örneği [Yüksek lisans tezi, Yıldırım Beyazıt Üniversitesi].
15. Endeksa. (2024). Yozgat ili demografi analizi. https://www.endeksa.com/tr/analiz/turkiye/yozgat/demografi
16. Fraenkel, J. R. ve Wallen, N. E. (2000). How to design and evaluate research in education (4th ed.). McGraw-Hill.
17. Garcia, O. ve Wei, L. (2014). Translanguaging: Language, bilingualism and education. Palgrave Macmillan.
18. Guest, G., Bunce, A. ve Johnson, L. (2006). How many interviews are enough? An experiment with data saturation and variability. Field Methods, 18(1), 59–82. https://doi.org/10.1177/1525822X05279903
19. Güngör, B., Gügen, R. H., Çap, A., Gündoğdu, A., Öztürk, Z. ve Yanıkcan, M. E. (2024). Sınıflarında mülteci çocuklar bulunan okul öncesi öğretmenlerinin aile katılımı çalışmalarına ilişkin görüşlerinin incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(3), 1649–1677. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2024..-1412051
20. Hamman-Ortiz, L., Dougherty, C., Tian, Z., Palmer, D. ve Poza, L. (2025). Translanguaging at school: A systematic review of US PK-12 translanguaging research. System, 129, 103594. https://doi.org/10.1016/j.system.2025.103594
21. International Language Center. (2024). The importance of learning English in today's globalized world. https://ilcentres.com/post/the-importance-of-learning-english-in-todays-globalized-world
22. Kağnıcı, D. Y. (2017). Suriyeli mülteci çocukların kültürel uyum sürecinde okul psikolojik danışmanlarına düşen rol ve sorumluluklar. İlköğretim Online, 16(4), 1768–1776. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2017.342990
23. Koubek, E. ve Wasta, S. (2026). Exploring elementary teachers' experiences in enacting translanguaging practices with migrant and refugee students. International Electronic Journal of Elementary Education, 18(2), 261–277. https://iejee.com/index.php/IEJEE/article/view/2745
24. Krashen, S. D. (1982). Principles and practice in second language acquisition. Pergamon Press.
25. Krashen, S. D. (1985). The input hypothesis: Issues and implications. Longman.
26. Kubanç, Y. ve Selvi, B. (2022). İngilizce ve sınıf öğretmenlerinin ilkokulda yabancı dil öğretimine yönelik görüşleri. Fırat Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(3), 1257–1275. https://doi.org/10.33437/ksusbd.1210081
27. Letzel-Alt, V. ve Pozas, M. (2024). Inclusive education for refugee students from Ukraine—An exploration of differentiated instruction in German schools. Journal of Research in Special Educational Needs, 24, 855–865. https://doi.org/10.1111/1471-3802.12678
28. Millî Eğitim Bakanlığı. (2017). MEB izleme ve değerlendirme raporu: 2017 yılı I. izleme değerlendirme (s. 80). https://hbogm.meb.gov.tr/dosyalar/izlemedegerlendirmerapor/2017-1/mobile/index.html#p=79
29. Millî Eğitim Bakanlığı. (2024). Suriyeli çocukların Türk eğitim sistemine entegrasyonunun desteklenmesi projesi (PIKTES). https://piktes.gov.tr/cms/
30. Millî Eğitim Bakanlığı. (2025). Primary school English language curriculum. https://tymm.meb.gov.tr/ogretim-programlari/ders/ingilizce-dersi-temel-egitim
31. Mülteciler Derneği. (2024). Türkiye’deki Suriyeli sayısı (Ağustos 2024). https://multeciler.org.tr/turkiyedeki-suriyeli-sayisi
32. Özcan, Z. (2019). Göçün travmatik etkilerini azaltmada sosyal desteğin rolü üzerine deneysel bir araştırma. Bilimname, 2019(1), 1001–1028. https://doi.org/10.28949/bilimname.518401
33. Özdemir, A. (2016). Devlet okullarında İngilizce öğretimindeki başarıyı etkileyen faktörlere ilişkin İngilizce öğretmenlerinin görüşlerinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Yeditepe Üniversitesi].
34. Peterson, J. M. ve Jensen, M. T. (2025). Teacher self-efficacy in relation to cultural and linguistic diversity in K–12 settings: A systematic review. Frontiers in Education, 10, 1531481. https://doi.org/10.3389/feduc.2025.1531481
35. Radhouane, M. (2023). Pedagogical challenges in integrating refugee students in the Global North: A literature review. Prospects, 53, 151–168. https://doi.org/10.1007/s11125-022-09632-7
36. Shafiei Rezvani Nejad, H. (2024). Differentiated instruction for English learners: Teachers' understanding and practices. TESOL Journal, 15, e817. https://doi.org/10.1002/tesj.817
37. Steinhardt, Y. (2017). The right to education of refugees: A human rights perspective. International Journal of Refugee Law, 29(4), 491–511. https://doi.org/10.1093/ijrl/eex046
38. Temizel, A. ve Boğa, İ. (2023). Mülteci öğrencilere yabancı dil öğretiminde karşılaşılan sorunlar. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 33, 104–112. https://doi.org/10.29000/rumelide.1283454
39. Topaloğlu, B. ve Çam Aktaş, B. (2022). Okul psikolojik danışmanlarının bakış açısından mülteci öğrenciler. E-International Journal of Educational Research, 13(1), 69–84. https://doi.org/10.19160/e-ijer.1032079
40. Turan, M. ve Polat, F. (2017). Türkiye’de öğrenim gören yabancı uyruklu ilköğretim öğrencileri. Qualitative Studies (NWSAQS), 12(4), 31–60. https://izlik.org/JA99EW68RL
41. TÜİK. (2026). Nüfus ve demografi. https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=Nufus-ve-Demografi-109 Ukuşlu, G., Ukuşlu, H., Aytekin, S. ve Aytekin, U. (2023). Öğretmenlerin okul iklimine ilişkin görüşleri ve beklentileri. Ulusal Eğitim Dergisi, 3(8), 1090–1119. https://uleder.com/index.php/uleder/article/view/289
42. Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.
43. Wei, L. (2024). Transformative pedagogy for inclusion and social justice through translanguaging, co-learning, and transpositioning. Language Teaching, 57, 203–214. https://doi.org/10.1017/S0261444823000186
44. Wessels, K. (2024). "Just attaching a face": Engaging local refugee communities in preservice teacher education focused on students with immigrant/refugee backgrounds. TESOL Journal, 15(3), e782. https://doi.org/10.1002/tesj.782
45. Yılmaz, G. ve Tepe, N. (2020). Öğretmen-veli iletişimi ölçeği’nin Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. International Social Sciences Studies Journal, 6(74), 5185–5192. https://doi.org/10.26449/sssj.2784 Yılmaz, Ş. (2022). Araç dil kullanımı açısından yabancı dil öğretim yöntemleri üzerine. Rumeli Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 27, 274–283. https://doi.org/10.29000/rumelide.1105575