The Effect of the Box Games on Attention and Creativity of Gifted and Talented Students

Öz

The study aimed to reveal whether box games can be used to improve attention and creativity in gifted and talented 5th and 6th-grade students. The research was carried out by the experimental design with the pretest-posttest-matched control group. In the research, the study was performed with 5th and 6th-grade gifted and talented students. 20 (11 boys, 9 girls) students were in the experimental group and 20 (12 boys, 8 girls) students in the control group among the study group. Convenience sampling method, which is one of the purposeful sampling types, was chosen by considering the proximity and accessibility in the determination of the sample. Divergent Thinking Exercise and d2 attention tests were used as measurement tools. The box games selected for the students in the experimental group were played four hours (two hours in the institution, two hours at home) in a week for four weeks and were not played in the control group. The data obtained were analyzed with the multi-factor analysis of variance (MANOVA for Repeated Measures) using the SPSS 22 statistics software. At the end of the research, it was revealed that the box games used in the study improved the students' attention and creativity. Accordingly, it can be said that the box games played with gifted and talented students positively affect students' attention and creativity. Hence, it can be suggested that the box games used in this study may be used for improving students' attention and creativity. The use of these games for improving students' attention and creativity can also be investigated for the students with normal ability level.

Anahtar Kelimeler

• Gifted and talented students
• box game
• attention
• creativity

Kutu Oyunlarının Özel Yetenekli Öğrencilerin Dikkat ve Yaratıcılıklarına Etkisi

Öz

Çalışmanın amacı, özel yetenekli 5. ve 6. Sınıf öğrencilerinde dikkat ve yaratıcılığın geliştirilmesi için kutu oyunlarının kullanılabilir olup olmadığının ortaya konmasıdır. Araştırma, ön test son test eşleştirilmiş kontrol gruplu deneysel desene uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmada 5. ve 6. sınıf özel yetenekli öğrenciler ile çalışılmıştır. Çalışılan öğrencilerden 20'si (11 erkek, 9 kız) deney, 20'si (12 erkek, 8 kız) kontrol grubundadır. Çalışma grubunun belirlenmesinde yakınlık ve ulaşılabilirlik dikkate alınarak amaçlı örnekleme yöntemlerinden olan uygun örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Ölçme aracı olarak Iraksak Düşünme Alıştırması ve d2 dikkat testi kullanılmıştır. Deney grubundaki öğrencilere seçilen kutu oyunları 4 hafta boyunca haftada dörder saat (2 saat kurumda, 2 saat evde) oynatılmış, kontrol grubuna oynatılmamıştır. Elde edilen veriler SPSS 22 programı kullanılarak, tekrarlayan ölçümlerde çift yönlü varyans analizi (tekrarlayan ölçümlerde çift yönlü ANOVA) ile incelenmiştir. Araştırmanın sonunda çalışmada kullanılan kutu oyunlarının öğrencilerin dikkat ve yaratıcılıklarını geliştirdiği ortaya çıkmıştır. Çalışmada hem dikkat hem de yaratıcılık açısından hesaplanan etki büyüklüklerinin geniş etki büyüklüğü olduğu görülmüştür. Buna göre özel yetenekli öğrencilere oynatılan kutu oyunlarının öğrencilerin dikkat ve yaratıcılığını olumlu yönde etkilediği söylenebilir. Bu çalışmada kullanılan kutu oyunlarının öğrencilerin dikkat ve yaratıcılığını geliştirmede kullanılması önerilebilir. Normal yetenek düzeyindeki öğrenciler için de bu oyunların öğrencilerin dikkat ve yaratıcılıklarını geliştirmede kullanılabilirliği araştırılabilir.

Anahtar Kelimeler

• Özel Yetenekli Öğrenci
• Kutu Oyunu
• Dikkat
• Yaratıcılık

Kaynakça

1. Akkanat, H. (2004). Üstün veya özel yetenekliler. M. R. Şirin, A. Kulaksızoğlu., ve A. E. Bilgili (Ed.), Türkiye üstün yetenekli çocuklar kongresi seçilmiş makaleler kitabı içinde (s.169-194). İstanbul: Çocuk Vakfı Yayınları.
2. Arslan, A. ve Dilci, T. (2018) Çocuk oyunlarının çocukların gelişim alanlarına yönelik etkilerin geçmiş ve günümüz bağlamında incelenmesi Sivas ili örneklemi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 28(1), 47-59.
3. Ataman, A. (2004a). Üstün zekâlı ve üstün özel yetenekli çocuklar. M. R. Şirin, A. Kulaksızoğlu., ve A. E. Bilgili (Ed.), Türkiye üstün yetenekli çocuklar kongresi seçilmiş makaleler kitabı içinde (s.155-168). İstanbul: Çocuk Vakfı Yayınları.
4. Ataman, A. (2004b). Üstün yetenekli/zekalı çocuk ile yaşamak. Bilim ve Aklın Aydınlığında Eğitim Dergisi. Erişim adresi: http://yayim.meb.gov.tr
5. Bekeç, M. (2018). Deneyimsel oyun terapisinin dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı olan 6-11 yaş arasındaki çocukların duygu ve davranışları üzerindeki etkisinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Üsküdar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
6. Bulut, D. (2015). Eğitsel oyun tasarlama sürecinin öğrencilerin yaratıcılıklarına etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Bahçeşehir Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
7. Büyüköztürk, Ş. (2014). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı-istatistik, araştırma deseni, spss uygulamaları ve yorum. (20. Basım). Ankara: Pegem Akademi.
8. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2010). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem A Akademi.

9. Can, A. (2014). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi. (3. Basım). Ankara: Pegem Akademi.
10. Davaslıgil, Ü. (1989). Yaratıcılık ve oyun. Eğitim ve Bilim Dergisi, 13 (71), 24-32.
11. Davaslıgil, Ü. (2004). Üstün zekâlı çocukların eğitimi. M. R. Şirin, A. Kulaksızoğlu. ve A. E. Bilgili (Ed.), Türkiye üstün yetenekli çocuklar kongresi seçilmiş makaleler kitabı içinde (s.233-241). İstanbul: Çocuk Vakfı Yayınları.
12. Erdoğdu, M. Y. (2006). Yaratıcılık değerlendirme ölçeğinin Türk kültürüne uyarlanması. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(12), 61-79.
13. Garson, G.D. (2012). Testing statistical assumptions. Asheboro, NC: Statistical Associates Publishing.
14. Gözalan, E. (2013). Oyun temelli dikkat eğitim programının 5-6 yaş çocuklarının dikkat ve dil becerilerine etkisinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
15. Guilford, J. P. (1973). Characterictics of creativity. ERIC Document Reproduction Service No. ED 080-171. Erişim adresi: http://www.eric.ed.gov/PDFS/ED080171.pdf
16. Gür, Ç. (2017). Eğitimsel ve sosyal-duygusal bakış açısıyla üstün yetenekli çocuklar. Ankara: Anı Yayıncılık.
17. Hamari, J., Shernoff, D. J., Rowe, E., Coller, B., Asbell-Clarke, J. and Edwards, T. (2016). Challenging games help students learn: An empirical study on engagement, flow and immersion in game-based learning. Computers in Human Behavior, 54, 170–179.
18. Hsiao, H. S., Chang C-S., Lin, C-Y. and Hu, P-M. (2014). Development of children’s creativity and manual skills within digital game-based learning environment. Journal of Computer Assisted Learning, 30, 377-395.
19. Kaplan Sayı, A. (2018). Üstün zekâlı çocuklar ve dikkat eksikliği/hiperaktivite bozukluğu ilişkisi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 54-68.
20. Kargı, E. ve Akman, B. (2003). Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğuna sahip üstün yetenekli çocuklar. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24, 212-214.
21. Marland, S. P. (1972). Education of the Gifted and Talented (2 Vols.). Report to congress of the United States Commissioner of Education. Washington, DC: US Government Printing Office.
22. MEB (2009). Çocuk gelişimi ve eğitimi – oyun etkinliği 1 (ders notları). Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
23. MEB. (2016). Milli Eğitim Bakanlığı Bilim ve Sanat Merkezleri Yönergesi. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı. Erişim adresi: https://orgm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2016_10/07031350_bilsem_yonergesi.pdf
24. Naeini, F. H. and Masood, M. (2012). Effect of educational computer games on student creativity. Research Journal of Applied Sciences, Engineering and Technology, 4(23), 5280-5284.
25. Orhan, S. (2018). Oyun eğitiminin sedanter çocukların dikkat ve konsantrasyon düzeyi ile el-göz koordinasyonuna etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Elazığ.
26. Paktuna Keskin, S. (2010). Çocuk çizgilerindeki giz, çöp çocuk. İstanbul: Boyut Matbaacılık.
27. Renzulli, J. S. (1978). What makes giftedness?: Reexamining a definition. Phi Delta Kappan, 60(3), 180-184.
28. Tabachnick, B. G., and Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics.(6. Edition). New Jersey: Pearson Education.
29. Tut, E. (2018). 4. Sınıf fen bilimleri dersinde oyun temelli öğrenme uygulamalarının öğrencilerin akademik başarılarına ve yaratıcı düşünme becerilerine etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Samsun.
30. Williams, F. (1993). Creativity assesment pocket, Pro-ed an international publisher. Texas: USA.
31. Yaycı, L. (2007). İlköğretim dördüncü sınıf öğrencilerinde seçici ve yoğunlaştırılmış dikkat becerilerini geliştirmeye dayalı bir programın etkililiğinin sınanması (Yayımlanmamış doktora tezi). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
32. Yaycı, L. (2013). d2 Dikkat testi'nin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kalem Uluslararası Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 3 (4), 43-80.
33. Zorlu, A. (2016). Yönlendirici olmayan oyun terapisinin dġkkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu belirtili çocukların duygu ve davranışları üzerindeki etkisinin incelenmesi (Yayımlanmamış doktora tezi). İstanbul Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.