GELENEKSEL DANS REPERTUVARININ ÖĞRETİME UYGUN BİÇİMDE DİJİTALLEŞTİRİLMESİ

Öz

Eğitim kurumlarının teknolojik altyapıyı etkin bir şekilde kullanarak ürettiği dijital içeriklere erişebilirlik sağlaması, eğitimdeki niteliği arttırmak için zorunluluk haline gelmiştir. Somut olmayan kültürel mirasın her açıdan ve her mecrada kullanım gerekliliğinin temelinde, geleneksel dansın toplumun kültürel kimliğini ayakta tutan bir dinamik olarak ağ toplumunun içindeki varlığını sorgulamaktır. Güncel eğitim ortamları geniş kapsamlı ve derinlemesine bir dönüşüm ve değişim süreci ile dijital mecrada etkinliğini koruyabilmek için kendine özgü yollar aramıştır. Geleneksel dansa yönelik detaylı bilgi edinimi, kültürel ve sanatsal içeriklerinin erişilebilir olması, öğretim amacının yanı sıra, sürdürülebilirlik açısından da önem taşımaktadır. Bu durum, yeni nesil kütüphane modellerini doğurmuştur. Geleneksel dans içeriklerinin kayıt altına alınmasıyla oluşturulan dijital arşiv sayesinde, bilginin paylaşımı, aktarımı ve sürdürülebilirliği açısından kendi alanında ve dijital kültür ortamında yerini almak ve kültürel miras ürünlerine açık erişim sağlanmasına rehberlik edecek öğretime uygun bir şekilde dijitalleştirilen geleneksel dans repertuvarının oluşturulmasını sağlamak bu çalışmanın temel amacıdır. Geleneksel dans kayıtlarının yöre karakterini algılama ve uygulama açısından paylaşımı, dijital eğitim materyali olarak çalışmanın ilk aşamasını oluşturmaktadır. Anadolu’nun 17 ilinden seçilmiş 152 geleneksel dans repertuvarının Ege Üniversitesi Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı Görsel ve İşitsel İhtisas Arşivi’ne aktarılmasıyla; kültürel malzemenin dijital ortamda arşivlenip toplum tarafından erişilebilir olmasına, öğrencilerin öğrenim hayatları süresince ve sonrasında her an erişebilecekleri kültürel bir kaynak olmasına olanak sağlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Geleneksel dans öğretimi
• geleneksel dans repertuvarı
• geleneksel dansın dijitalleşmesi
• dijital arşiv
• eğitim materyali

Digitalization of the Traditional Dance Repertoire Suitable for Teaching

Öz

In order to increase the quality of education, it has become a necessity for educational institutions to provide accessibility to the digital content they produce by effectively using technological infrastructure. The basis of the necessity of using intangible cultural heritage in every aspect and in every medium is to question the existence of traditional dance in the network society as a dynamic that sustains the cultural identity of the society. A comprehensive and in-depth transformation and change process has sought unique ways to maintain its effectiveness in current educational environments and digital media. Acquiring detailed information about traditional dance and making cultural and artistic content accessible are important for sustainability as well as for the purpose of teaching. This situation has brought about new generation library models. The main aim of this study is to take its place in its field and in the digital culture environment in terms of sharing, transfer and sustainability of knowledge, thanks to the digital archive created by recording traditional dance contents, and to ensure the creation of a digitalized traditional dance repertoire in accordance with the teaching that will guide open access to cultural heritage products. Sharing traditional dance recordings, especially in terms of perception and application of the local character, constitutes the first stage of the study as digital educational material. 152 traditional dances selected from 17 provinces of Anatolia, by transferring it to Ege University Library and Documentation Department Audiovisual Specialization Archive, ensuring that cultural materials are archived digitally and accessible to the public, It has been enabled to become a cultural resource that students can access at any time during and after their education.

Anahtar Kelimeler

• Traditional dance teaching
• traditional dance repertoire
• digitalization of traditional dance
• digital archive
• educational material

Kaynakça

1. Altun, M. M. (2017). Ağ Toplumu ve Kimlik (Yayınlanmamış Yüksek Lisans tezi), Malatya: İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji Anabilim Dalı.
2. Aristidou, A.; Shamir, A.; Chrysanthou. Y. (2019). Digital Dance Ethnography: Organizing Large Dance Collections. ACM J. Comput. Cult. Herit. 12, 4, Article 29 27 pages. https://doi.org/10.1145/3344383
3. Ataman, B. K. (2004). Arşivlerde ve Kütüphanelerde Sayısallaştırma. B. K. Ataman ve M.Yalvaç (Yay. Haz.) Aysel Yontar'a armağan içinde (ss. 85-101). İstanbul: Türk Kütüphaneciler Derneği İstanbul Şubesi.
4. Banach, M.; Shelburne, B.; Shepherd, K. Rubenstein, A. (2011). Guidelines for Digitization. https://www.library.umass.edu/assets/Digital-Strategies-Group/Guidelines-Policies/UMass-Amherst-Libraries- Best-Practice-Guidelines-for-Digitization-20110523-templated.pdf adresinden erişildi.
5. Castells, M. (2013). Ağ Toplumunun Yükselişi (3. Baskı), İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
6. Çakmak. T.; Yılmaz. B. (2017). Bellek Kurumlarında Dijitalleştirme ve Dijital Koruma: Türkiye’deki Uygulamaların Analizi, Bilgi Dünyası 18 (1). https://bd.org.tr/index.php/bd/article/view/54/47 adresinden 27.01.2024 tarihinde erişilmiştir.
7. Çiçek A. A.; Çiçek, N. (2022). Dijital Çağda Değişen Belge Olgusunun Arşivcilikte Düzenleme ve Tanımlamaya Etkisi: Literatüre Dayalı Bir İnceleme. Bilgi ve Belge Araştırmaları Dergisi, 17, 33–58. http://doi.org/10.26650/bba.2022.17.1127615
8. Dijk, J. V. (2016). Ağ Toplumu, (Çev. Özlem Sakin), İstanbul: Kafka Yayınları, s. 48.

9. Duranti, L.; Rogers, C. (2014). Archives in a Digital Society, Montreal https://www.proquest.com/scholarly-journals/archives-digital-society/docview/1506140826/se-2?accountid=10699 adresinden 02.02.2024 tarihinde erişildi.
10. Erkan, S. (2019). Dans Yazımı Eğitiminde Teknolojik Boyut: Benesh Notation Editor, International Journal of Contemporary Educational Studies (IntJCES), https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/817711 adresine 20.12.2023 tarihinde erişilmiştir.
11. Ertürk, K.L. ve Küçük, M.E. (2010). Bilimsel Bilginin Görünürlüğü: Hacettepe Üniversitesi’nde Açık Erişim Farkındalığı. Türk Kütüphaneciliği, 24 (1): 63-93.
12. İnceoğlu, S.; Şentürk B. (2014) Dijital Çağda Arşivci: Sahip Olması Gereken Temel Yetkinlikler ve Roller, Bilgi Dünyası 15 (2). https://bd.org.tr/index.php/bd/article/view/97/90 adresinden 30.01.2023 tarihinde erişilmiştir.
13. Özbağ, D. (2010). Ulusal Dijital Kültür Mirasının Korunması ve Arşivlenmesine Yönelik Kavramsal Bir Model Önerisi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Ankara.
14. Öztemiz, S. (2016). Open Access to Digitized Cultural Heritage Products in Turkey: A Model Offer. Phd Dissertation, s.72, Ankara, 2016.
15. Öztemiz, S. ve Yılmaz B. (2017). Kültürel Bellek Kurumlarında Dijitalleştirme: Kültürel Miras Ürünlerine Yönelik Uygulamalar Üzerine Bir Araştırma, DTCF Dergisi 57.1.
16. Rubidge, S. (2006). Sensuous Geographies and Other Installations: Interfacing the Body and Technology. In: Broadhurst, S., Machon, J. (eds) Performance and Technology. Palgrave Macmillan, London. https://doi.org/10.1057/9780230288157_9
17. Şahin, İ. D. (2010). Yerel Kültür Mirasının Dijitalleştirilmesi ve Halk Kütüphaneleri: Yalova Örneği. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Ankara: Hacettepe Üniversitesi.
18. Whatley, S. (2022). Embodied Cultural Property: Comtemporary and Traditional Dance Practices, International Journal of Cultural Property, 29 (2), UK: Cambridge Press, doi: 10.1017/S0940739122000108.
19. Whatley, S.; Warney, R. (2009). Born Digital; Dance in the Digital Age, International Journal of Performance Arts and Digital Media, Volume 5 Number 1 doi: 10.1386/padm.5.1.51/1.
20. Yalçınkaya, B. (2019). “Değişen Paradigmada Dijital Arşivler”, Bilgi Merkezleri Kütüphaneler-Arşivler- Müzeler (Ed. Mehmet Ali Akkaya-Hüseyin Odabaş), İstanbul: Hiper Yayın, ss. 689-730.
21. Yanar, A.; Karadeniz, C.; Tekkök Karaöz, B. (2021). Müzelerin Geleceğine Dijital Bir Bakış: Bir Çevrim İçi Serginin Çağdaş Müzecilik Yaklaşımlarıyla Analizi. Unimuseum, 4 (1), 1-9.