The Attitudes of Fine Arts High School Students Toward Turkish Music Theory and Practice Course

Yıl 2025, Sayı: 27, 350 - 371, 31.12.2025

Aslı Yeşilgül Alay , Nadir Kara

https://doi.org/10.31722/ejmd.1655225

Öz

This study aims to examine the attitudes of Fine Arts High School music department students toward the Turkish Music Theory and Practice course in terms of demographic and contextual variables. Grounded in the premise that students’ attitudes significantly shape their academic success and motivation, the research evaluates how this course, which integrates theoretical knowledge and practical skills within an interdisciplinary framework, contributes to students’ musical development. A causal-comparative design was used in this study, which was supported by a literature review. Also, quantitative methods were utilized in this study by using SPSS 21.0. analysis program and analyzing the data through t-tests and one-way analysis of variance. Confirmatory Factor Analysis, conducted with AMOS 26, validated the structural integrity of the measurement scale, with model fit assessed through goodness-of-fit indices. The findings reveal that students’ attitudes toward the course vary significantly, influenced by factors such as gender, study habits, and satisfaction with course hours, while grade level, age, prior experiences and teacher changes showed no significant effect. These results underscore the critical role of individual differences in shaping attitudes toward music education and show the importance of contributing to the literature by demonstrating how specific contextual factors mediate students’ engagement with the Turkish music curriculum. It can be said as a proposal, to enhance this engagement, educators should design personalized learning strategies that address gender-specific needs and study habits to foster positive attitudes toward the course.

Anahtar Kelimeler

Fine Arts High School , Music , Music Education , Turkish Music , Attitude

GÜZEL SANATLAR LİSESİ ÖĞRENCİLERİNİN TÜRK MÜZİĞİ TEORİ VE UYGULAMA DERSİNE YÖNELİK TUTUMLARI

Öz

Bu çalışma, Güzel Sanatlar Lisesi müzik bölümü öğrencilerinin Türk Müziği Teori ve Uygulama dersine yönelik tutumlarını, demografik ve bağlamsal değişkenler açısından incelemeyi amaçlamaktadır. Öğrencilerin tutumlarının akademik başarılarını ve motivasyonlarını önemli ölçüde şekillendirdiği anlayıştan yola çıkan araştırma, teorik bilgi ve pratik becerileri disiplinler arası bir çerçevede bütünleştirerek bu dersin öğrencilerin müzikal gelişimlerine nasıl katkı sağladığını değerlendirmiştir. Literatür taramasıyla desteklenen bu çalışmada nedensel karşılaştırmalı bir tasarım yöntemi kullanılmıştır. Ayrıca bu çalışmada, veriler SPSS 21.0 analiz programı kullanılarak, t-testleri ve tek yönlü varyans analizi yoluyla analiz edilerek niceliksel yöntemlerden yararlanılmıştır. AMOS 26 ile gerçekleştirilen Doğrulayıcı Faktör Analizi, uyum iyiliği indeksleri aracılığıyla model uyumu değerlendirilmiş ve böylece ölçüm ölçeğinin yapısal bütünlüğü doğrulanmıştır. Bulgular, öğrencilerin derse yönelik tutumlarının cinsiyet, çalışma alışkanlıkları ve ders saatlerinden memnuniyet duyma gibi faktörlerden etkilenerek önemli ölçüde değiştiğini, ancak sınıf düzeyi, yaş, önceki deneyimler ve öğretmen değişikliklerinin anlamlı bir etki göstermediğini göstermiştir. Bu sonuçlar, bireysel farklılıkların müzik eğitimine yönelik tutumları şekillendirmedeki kritik rolünü vurgulamış ve belirli bağlamsal faktörlerin öğrencilerin Türk müzik müfredatına katılımına nasıl aracılık ettiğini göstererek literatüre katkıda bulunmanın önemini ortaya koymuştur. Öneri bağlamında denilebilir ki bu katılımı artırmak için eğitimciler, derse yönelik olumlu tutumları teşvik etmek amacıyla cinsiyete özgü ihtiyaçları ve çalışma alışkanlıklarını ele alan kişiselleştirilmiş öğrenme stratejileri tasarlayabilmelidirler.

Anahtar Kelimeler

Güzel Sanatlar Lisesi , Müzik , Müzik Eğitimi , Türk Müziği , Tutum

Kaynakça

• Akdağoğlu, T. (2024). Günümüz popülizminde Türk müziği dinleyicisinin korunması ve geleneğin aktarılması: yöntemler ve yaklaşımlar. Yegah Müzikoloji Dergisi, 7(1), 35-47. https://doi.org/10.51576/ymd.1447374
• Aktaş, Y. (2017). Türk müziği eğitiminde repertuvar dersinin yeri ve önemi. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(-ERTE Özel Sayısı), 71-81. https://doi.org/10.12780/usaksosbil.373855
• Albayrak, C. ve Bulut, D. (2021). Güzel sanatlar lisesi viyolonsel öğrencilerinin bireysel çalgı çalışma alışkanlık düzeylerinin karşılaştırılması. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 9(26), 159-179. https://doi.org/10.33692/avrasyad.895640
• Bayram, N. (2010). Yapısal Eşitlik Modellemesine Giriş Amos Uygulamaları. İstanbul: Ezgi Kitabevi.
• Bayrı, R. ve Çağlar, E. (2024). Güzel sanatlar liselerindeki öğrencilerin çalgı derslerine yönelik tutumlarının incelenmesi. Uluslararası Sosyal Bilimlerde Yeni Ufuklar Dergisi, 1(2), 84-93.
• Biber Öz, N. (2001). İnsanın kültürel gelişiminde müzik eğitiminin önemi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 101-106.
• Blunch, N. J. (2008). Introduction to structural equation modelling: Using SPSS and AMOS. Los Angeles: Sage Publications.
• Bozkaya, İ. (2001). Çağdaş Müzik Eğitimi ve Temel Özellikleri, Müzikte 2000 Sempozyumu, G. Ay (Ed.), Ankara, Kültür Bakanlığı Yayınları.
• Brown, T. A. (2006). Confirmatory factor analysis for applied research. New York: Guilford Press.
• Duatepe, A. ve Çilesiz, Ş. (1999). Matematik tutum ölçeği geliştirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(17), 45-52.
• Durak, M. ve Yücetoker, İ. (2023). Müzik eğitimi anabilim dalında okuyan öğrencilerin Batı Müziği Teori ve Uygulama dersine yönelik bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi. Sosyal Bilimler EKEV Akademi Dergisi, 96, 141-154. https://doi.org/10.17753/sosekev.1386895
• Fraenkel, J., Wallen, N. ve Hyun, H. (2012). How to design and evaluate research in education. Eighth Edition, McGraw Hill, New York.
• George, D. ve Mallery, P. (2014). IBM SPSS for windows 23 step by step: A simple guide and reference, 17.0 update (14a ed.) New York. 1-388.
• Güçlü Tükü, N. (2024). Güzel sanatlar liseleri geleneksel Türk müziği koro eğitimine yönelik uzman görüşleri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 23(89), 1-21. https://doi.org/10.17755/esosder.1223595
• Güdek, B. ve Yılmaz, D. (2017). Güzel sanatlar lisesi öğrencilerinin çalgı çalışma yöntemlerini kullanma düzeyleri. The Journal of Academic Social Science, 5(53), 43-53.
• Hooper, D., Coughlan, J., ve Mullen, M. (2008). Evaluating model fit: A synthesis of the structural equation modelling literature. In 7th European Conference on research methodology for business and management studies, 195-200.
• İnan, E. (2010). Anadolu güzel sanatlar lisesi müzik öğrencilerinin müziksel işitme okuma yazma dersi ile ilgili tutumlarının bazı değişkenlere göre incelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı, İstanbul.
• Kademli Güçlü, B. (2022). Güzel sanatlar lisesinde öğrenim gören öğrencilerin piyano dersine yönelik tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Balıkesir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Müzik Eğitimi Ana Bilim Dalı, Balıkesir.
• Kan, A. ve Akbaş, A. (2005). Lise öğrencilerinin kimya dersine yönelik tutum ölçeği geliştirme çalışması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(2), 227-237.
• Kara, N. ve Yeşilgül Alay, A. (2025). Güzel sanatlar liselerinde öğrenim gören öğrencilerin çalgı eğitimi dersine yönelik tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Yegah Müzikoloji Dergisi, 8(1), 352-372. https://doi.org/10.51576/ymd.1621470
• Kenny, D. A. (2010). Measuring model fit. Erişim adresi: http://davidakenny.net/cm/fit.htm
• Kılınçer, Ö. (2009). Anadolu Güzel Sanatlar Liseleri müzik bölümü öğrencilerinin piyano dersine yönelik tutumlarının incelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Malatya.
• Kline, T. J. B. (2005). Psychological testing: A practical approach to design and evaluation. Thousand Oaks: Sage Publications Inc.
• Kopar, S. V. (2016). Anadolu Lisesi öğrencilerinin müzik derslerindeki Türk müziği konularına ilişkin tutumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
• Laçin, G. ve Göncü, İ. Ö. (2024). Güzel sanatlar lisesi müzik bölümü öğrencilerinin çoksesli koro dersine yönelik tutumlarının incelemesi (Güneydoğu Anadolu Bölgesi Örneği). Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 44(3), 2449-2471. https://doi.org/10.17152/gefad.1472296
• MacCallum, R. C. ve Sehee, H. (1997). Power analysis in covarience structure modeling using GFI and AGFI. Multivariate Behavioral Research, 2(32), 193-210.
• Okan, S. (2014). Güzel sanatlar lisesi öğrencilerinin keman dersine yönelik tutumları. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 3(3), 234-243.
• Piji Küçük, D. ve Kar, H. (2021). Müzik öğretmeni adaylarının bireysel çalgı çalışma alışkanlıkları. Kesit Akademi Dergisi, 7(28), 402-432.
• Sağır, A. ve Öztürk, B. (2015). Sosyolojik bağlamda müzik ve kimlik: Karabük Üniversitesi örneği. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 121-154.
• Schumacker, R. E. ve Lomax, R. G. (2004). A beginner's guide to structural equation modeling. Psychology Press.
• Sümer, N. (2000). Yapısal eşitlik modelleri: Temel kavramlar ve örnek uygulamalar. Türk Psikoloji Yazıları.
• Şengün Taşçı, A. (2021). Türkiye’deki güzel sanatlar liselerinin müzik dersi öğretim programlarının öğrenci alan seçimi üzerindeki etkileri üzerine bir araştırma. Rast Musicology Journal, 9(1), 2496-2515. https://doi.org/10.12975/rast/pp2496-2515
• Tabachnick, B. G. ve Fidell, L. S. (2001). Using multivariate statistics (4. baskı). Boston: Allyn and Bacon.
• Tabachnick, B. G. ve Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics. USA: Pearson Education Limited.
• Tavşancıl, E. (2006). Tutumların ölçülmesi ve SPSS ile veri analizi. Ankara: Nobel Yayınevi.
• Tezbaşaran, A. A. (1997). Likert tipi ölçek geliştirme kılavuzu. Ankara: Türk Psikologlar Derneği Yayınları.
• Thompson, B. (2004). Exploratory and confirmatory factor analysis: Understanding concepts and applications. American Psychological Association.
• Tufan, E. ve Güdek, B. (2008). Piyano dersi tutum ölçeğinin geliştirilmesi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(1), 75-90.
• Turan Engin, D. (2019). Çalgı tutum ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (48), 30-42.
• Umuzdaş, M. ve Baş, A. H. (2020). Güzel sanatlar liseleri öğrencilerinin piyano dersine ilişkin görüşleri (Tokat Güzel Sanatlar Lisesi Örneği). Yegah Musiki Dergisi, 3(2), 154-174.
• Varış, F. (1996). Eğitimde program geliştirme. Ankara: Alkım Yayıncılık.
• Yeşilgül Alay, A. ve Batmaz, H. Ç. (2023). Milli kimliğin devamında müziğin etkisi (Türk Müziği Örnekleri). Uluslararası İletişim ve Sanat Dergisi, 4(8), 33-47. http://dx.doi.org/10.29228/iletisimvesanat.67664