FERYADİ HAFIZ HAKKI (İSMAİL) BEY VE ESERLERİNİN KÜLTÜREL ETKİLEŞİM BAĞLAMINDA İNCELENMESİ

Yıl 2025, Sayı: 27, 336 - 349, 31.12.2025

İnanç Aras Oruç

https://doi.org/10.31722/ejmd.1664478

Öz

Türk halk müziğinin temelinin sözlü kültüre dayanması, kuşaktan kuşağa aktarılması, yazılı kültüre sonradan geçmesi, müzik politikaları çerçevesinde şekillenmesi nedeniyle, günümüzde aynı ezgisel seyre sahip farklı sözlerden oluşan veya aynı sözlere sahip farklı ezgilerden oluşan türküler bulunmaktadır. Söz konusu durumun nedenlerinden biri türkülerin kültürel etkileşim yoluyla öğrenilmesidir. Nitekim Karabağ göçmeni olup, türkülerin milli temsilcisi olarak bilinen Feryadi Hafız Hakkı (İsmail) Bey’in icra ettiği birçok türkü, günümüzde TRT repertuvarına farklı kaynak kişilerden derlenerek kaydedilmiştir.
Bu çalışmada amaç, Türk halk müziğinin önemli temsilcisi Feryadi Hafız Hakkı (İsmail) Bey’in eserlerini kültürel etkileşim bağlamında ele almaktır. Nitel araştırma yöntemlerinden biri olan betimsel tarama modelinin kullanıldığı bu çalışmada, ayrıca netnografi yöntemi de kullanılmıştır. Çalışma Feryadi Hafız Hakkı (İsmail) Bey’in tanıtılması, kendisine ait olan eserlerin tespitedilmesi ve eserlerinin kültürel etkileşim bağlamında incelenmesi bakımından önemlidir. Elde edilen bulgular sonucunda, Feryadi Hafız Hakkı Bey’in Cumhuriyet Dönemi’nin Türk halk müziği alanındaki ilk temsilcilerinden biri olduğu, icra ettiği eserlerin yurt dışı plak şirketlerinde kayıtlı olması dolayısıyla derlemelerin farklı kaynak kişiler üzerinden yapılarak TRT repertuvarına kaydedildiği, milli ve askeri kimliğinden dolayı Anadolu’nun birçok bölgesini gezdiği için kültürel etkileşim yoluyla eserlerinin ezgileri ile ortak farklı eserlerin olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Feryadi Hafız Hakkı (İsmail) Bey , Türk Halk Müziği , Kültürel Etkileşim , Müzik , Folklor

The Analysis of Feryadi Hafız Hakkı (İsmail) Bey and His Works in the Context of Cultural Interaction

Öz

As the origin of Turkish folk music is based on oral culture, it was inherited from generation to generation, the transition to written culture occured later and it was reshaped within the framework of music policies, today there are folk songs consisting of different lyrics with the same melodic course or different melodies with the same lyrics. One of the reasons for this situation is that folk songs are learned through cultural interaction. In fact, many folk songs performed by Feryadi Hafız Hakkı (İsmail) Bey, who is a Karabakh immigrant and known as the national representative of folk songs, have been recorded in the TRT repertoire today by being collected from different source people.
The aim of this study is to examine the folk songs of Feryadi Hafız Hakkı (İsmail) Bey, an important representative of Turkish folk music, in the context of cultural interaction. In this study, in which the descriptive scanning model, one of the qualitative research methods, was used, the netnography method was also used. The study is important in terms of introducing Feryadi Hafız Hakkı (İsmail) Bey, identifying his works and examining his works in the context of cultural interaction. As a result of the findings obtained, it was determined that Feryadi Hafız Hakkı Bey was one of the first representatives of Turkish folk music in the Republic Period, that the songs he performed were recorded in foreign record companies, so the folk songs he performed were compiled from different source people in the TRT repertoire, that he had travelled to many regions of Anatolia due to his national and military identity, and therefore there were different songs in common with the melodies of his songs through cultural interaction.

Anahtar Kelimeler

Feryadi Hafız Hakkı (İsmail) Bey , Turkish Folk Music , Cultural Interaction , Music , Folklore

Kaynakça

• Babaoğlu, G. (2012). İmparatorluğun mersiyesini okuyan ses: Sivaslı Feryadi Hafız Hakkı Bey. Sultanşehir Kültür ve Sanat Dergisi. 6(14). 18-20.
• Duygulu, M. (2014). Türk halk müziği sözlüğü. İstanbul: Pan Yayıncılık
• Kaul, V., (2012). Globalisation and Crisis of Cultural Identity. Journal of Research in International Business and Management. 2(13), ss. 341-349. Erişim adresi: https://www.interesjournals.org/abstract/globalisation-and-crisis-of-cultural-identity-17621.html
• Kaya, R. (2009). Feryadi Hafız Hakkı’nın hayatı ve musiki serüveni: Feyad-ı Vatan. Hayat Ağacı (13) 22-26.
• Mak, M., & Karahasanoğlu, S. (2017). Müziğin çokkültürlü kodları: Mardin müzik kültürü örneği. UHMAD (Uluslararası Hakemli Müzik Araştırmaları Dergisi), (11), 38-67. Erişim Adresi: https://doi.org/10.17370/UHMAD.2007.1.002
• Kurt, N. (2020). Anadolu coğrafyası dışındaki Hey Onbeşli çeşitlemeleri. Etnomüzikoloji Dergisi, 3(1), 77-96. Erişim Adresi: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1208087
• Stewart, E. C. (2001). Culture of the mind: On the origins of meaning and emotion. In J. Lull (Ed.), Culture in the communication age. London, England: Routledge.
• Yarar Aksoy, N. (2023). Dijital etnografi. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
• Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık. Web Kaynakçası
• Chen, V. H. (2014). Cultural identity. Key Concepts in Intercultural Dialogue, 22. Erişim Adresi: https://centerforinterculturaldialogue.org/wp-content/uploads/2014/07/key-consept-cultural-identity.pdf
• Kurt, M. (2020, 3 Temmuz). Feryadi Hafız Bey’i ve Feryat’ı anlattı. Bizim İzmir. Erişim Adresi: https://www.bizimizmir.net/feryadi-hafiz-bey-i-ve-feryat-i-anlatti-51446
• Feryadi Hafız Hakkı (İsmail) Bey ve Feryat Sazı [Fotoğraf 1]. (2020). Erişim Adresi: https://www.bizimizmir.net/feryadi-hafiz-bey-i-ve-feryat-i-anlatti-51446