Following The Trail of Sound: Wolf Dietrich

Yıl 2025, Sayı: 27, 446 - 468, 31.12.2025

Songul Karahasanoglu

https://doi.org/10.31722/ejmd.1684983

Öz

The Anatolia is a culturally rich area that has attracted the interest of music researchers. Wolf Dietrich, was born in 1938 and deceased on 22 November 2014. Dietrich, who devoted his life to music research, was an archivist who loved music and its study, and whose work was influenced by comparative musicology and ethnomusicology. Shaped by the research approaches of his time, he conducted field collections abroad, in line with the approaches of “comparative musicologists”. The field collection was highly successful largely due to the high-quality equipment he employed, which enabled him to produce technically advanced recordings. Furthermore, his work extended far beyond mere sound recording: he systematically classified his materials, kept detailed field notebooks, prepared catalogues and indexes, and later integrated these recordings into the music industry through the production of radio programmes. In this article, I will focus on Wolf Dietrich, a German researcher who specialised in folk music, recorded folk music from 1966 to 2014, and yet remains relatively unknown in Türkiye and the international musicology community. This study is based on my ongoing research into Dietrich’s personal collection, which he donated in 2013—one year before his passing—to the Westfälische Wilhelms-Universität (WWU) in Münster, Germany, as well as on interviews I conducted with ethnomusicologists who knew and worked with him. My aim is to introduce Dietrich and his collection as a representative of the non-academic researcher profile, and to highlight his unique position within the broader context of "German researchers focused on Anatolia”.

Anahtar Kelimeler

Wolf Dietrich , Folk Music , Archive , Compilation , Balkans , Ethnomusicology , Wolf Dietrich , Folk Music , Archive , Compilation , Türkiye , Balkans , Ethnomusicology , Comparative Musicology

SESİN PEŞİNDE: WOLF DIETRICH

Öz

Anadolu müzik araştırmacılarının ilgisini çeken, kültürel açıdan oldukça zengin bir bölgedir. Wolf Dietrich, 1938 yılında dünyaya gelir, 22 Kasım 2014’te hayatını kaybeder. Yaşamını müzik araştırmalarına adamış olan Dietrich, müziği ve onu araştırmayı çok seven, karşılaştırmalı müzikoloji ve etnomüzikolojiden etkilenen iyi bir arşivci idi. Bir yandan dönemin araştırma anlayışının “karşılaştırmalı müzikologların” etkisinde kalarak başka ülkelerden derleme yapmıştı. Derlemede oldukça başarılıydı, çünkü kullandığı ekipmanlar çok kaliteliydi, dolayısıyla teknik açıdan üst düzey kayıtlar ortaya çıkarmıştı, ama sadece kayıt almakla kalmamış, bunları düzenli bir şekilde tasnif etmiş, defterler tutmuş, fihristler hazırlamış ve sonraları bu kayıtları müzik endüstrisinin içine sokmuş ve radyo programları yapmıştı. Bu makalede, halk müzikleri üzerine yoğunlaşan, 1966 yılından 2014 yılına değin halk müziklerini kaydeden, bununla beraber Türkiye’de ve uluslararası müzikoloji camiasında pek tanınmayan bir Alman araştırmacıya, Wolf Dietrich’e odaklanacağım. Bu çalışma, Dietrich’in vefatından bir yıl önce, 2013’te, Münster – Almanya’daki Westfälische Wilhems-Universität’e (WWU) bağışladığı kişisel koleksiyonunda yürüttüğüm ve hâlen devam etmekte olan araştırmaya ve Dietrich’i tanıyan, onunla birlikte çalışmış etnomüzikologlarla yaptığım görüşmelerden elde ettiğim bilgilere dayanmaktadır. Amacım, akademi dışı araştırmacı profilinin temsilcisi olarak Dietrich’i ve koleksiyonunu tanıtmak, ait olduğu “Anadolu’ya odaklanmış Alman araştırmacılar” geniş çerçevesi içindeki özgün konumunu ortaya koymaktır.

Anahtar Kelimeler

Wolf Dietrich , Halk Müziği , Arşiv , Derleme , Türkiye , Balkanlar , Etnomüzikoloji , Karşılaştırmalı Müzikoloji

Destekleyen Kurum

Bu araştırmayı Westfälische Wilhelms-Universität desteklemiştir.

Kaynakça

• Baumann, M. P., & Çiftçi, N. (2021). Türk müziğine adanmış ömür (E. D. Yavuz, Çev.). Berlin: VWB.
• Bumke, P. J. (2022). Mankerek Doğu Dersim’de / Tunceli’de köy hayatı, 1974 – 1978 (M. Greve, Der.). İstanbul: Max Weber Stiftung.
• Campbell, D. (2006). Bagpipes of Greece – Recordings by Wolf Dietrich. The Chanter. Erişim adresi: https://www.bagpipesociety.org.uk/articles/2006/chanter/spring/bagpipes-of-greece-recordings-by-wolf-dietrich/
• Frith, S. (2000). The discourse of world music. G. Born & D. Hesmondhalgh (Ed.), Western music and its others içinde (ss. 305-323). Berkeley: University of California Press.
• Fujie, L. (1995). [Review of the CD Turquie. Musiques villageoises d’Anatolie, by K. Reinhard, U. Reinhard & W. Dietrich]. Yearbook for Traditional Music, 27, 213. doi:10.2307/768151
• Greve, M., & Şahin, Ö. (2021). Anlatılamazı ifade etmek: Yeni Dersim sound’unun oluşumu. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
• Kennedy, M., & Bourne, J. (2004). The concise Oxford dictionary of music. Erişim adresi: https://www.encyclopedia.com/arts/dictionaries-thesauruses-pictures-and-press-releases/hoerburger-felix
• Said, E. (2003). Şarkiyatçılık. İstanbul: Metis Yayınları.
• Cottrell, S. J. (2010). Ethnomusicology and the music industries: An overview. Ethnomusicology Forum, 19(1), 3-25.
• Yavuz, E. D. (2020). Felix von Luschan ve 1902 Zincirli kayıtları. E. D. Yavuz (Haz.), Fonograf alanda: Erken dönem karşılaştırmalı müzikoloji çalışmaları ve Türkiye içinde (ss. 81-98). İstanbul: Berceste Yayınları.