Rönesans Müziği Eğitim Anlayışı: İspanyol, İtalyan ve Fransız Lavta Kaynakları Üzerine İnceleme

Öz

Bu çalışma, Luis Milán’ın El Maestro (1536), Capirola Lute Book (c.1517) ve Adrian Le Roy’un A briefe and plaine instruction (1574) adlı üç lavta kaynağındaki eğitim yaklaşımlarını inceleyerek, 16. yüzyıl müzik eğitimi anlayışının bu eserlerde nasıl yansıtıldığını ortaya koymayı ve karşılaştırmalı pedagojik incelemelere katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Çalışma, matbaanın yaygınlaşmasıyla birlikte lavta ve vihuela kitaplarının yalnızca repertuvar aktaran kaynaklar olmaktan çıkarak pedagojik işlevler üstlenmesini tarihsel bir çerçevede ele almaktadır. Literatür taramasında lavta ve vihuela repertuvarına ilişkin modern edisyonlar ile müzikolojik çalışmalar incelenmiş; söz konusu kaynakların pedagojik yönlerine dair mevcut değerlendirmeler özetlenmiştir. Araştırma, doküman analizi yöntemine dayanmaktadır. Bulgular ve yorum bölümünde eserler iki aşamada incelenmiştir. İlk aşamada yazılı yönergeler ile repertuvarın içerik ve düzen özellikleri ele alınarak kaynakların yapısal özellikleri belirlenmiştir. İkinci aşamada bu veriler betimsel olarak analiz edilerek eserlerin pedagojik yaklaşımları değerlendirilmiştir. Karşılaştırmalı değerlendirme bölümünde bulgular; içerik düzeni, öğretim yöntemleri, zorluk düzeyi ve sıralama, 16. yüzyıl müzik eğitimi anlayışını yansıtma biçimi ve modern çalgı eğitimiyle ilişkisi gibi ölçütler doğrultusunda tablolaştırılmıştır. Bulgular, teknik becerilerin bağımsız bir amaç değil, müzikal ifade ve yaratıcı üretimi destekleyen bir araç olarak ele alındığını ve öğrenme sürecinin pedagojik olarak yapılandırılmış repertuvar merkezinde şekillendiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Rönesans Müziği
• Lavta Pedagojisi
• İntabulasyon
• Vihuela
• Repertuvar

The Understanding of Music Education in the Renaissance: Spanish, Italian, and French Lute Sources

Öz

This study examines the educational approaches found in three lute sources—Luis Milán's El Maestro (1536), The Capirola Lute Book (c.1517), and Adrian Le Roy's A briefe and plaine instruction (1574)—with the aim of revealing how the sixteenth-century understanding of music education is reflected in these works and contributing to comparative pedagogical studies. Within a historical framework, it addresses the transformation of lute and vihuela books from mere repertoire collections into materials serving pedagogical functions following the spread of printing. The literature review examines modern editions and musicological studies on these sources, summarizing existing evaluations of their pedagogical aspects. The research employs document analysis. The works were examined in two stages: first, written instructions and repertoire organization were analyzed to identify the structural characteristics of each source; second, the data were interpreted descriptively to evaluate the pedagogical approaches represented. Findings were tabulated according to criteria including content organization, teaching methods, difficulty sequencing, the reflection of sixteenth-century educational principles, and their relationship to modern instrumental pedagogy. The findings indicate that technical skills are treated not as independent goals but as means supporting musical expression and creative production, and that the learning process is centered on pedagogically structured repertoire.

Anahtar Kelimeler

• Renaissance Music
• Lute Pedagogy
• Intabulation
• Vihuela
• Repertoire

Kaynakça

1. Appalachian State University. (t.y.). Chronological List of Tablatures from the 1500's. Erişim adresi: https://music.library.appstate.edu/lute/1500s
2. Beier, P. (2022). Who was Vidal? Journal of the Lute Society of America, 55, 1–23.
3. Creswell, J. W. (2017). Araştırma deseni: nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları. (S. B. Demir, Çev. Ed.). Ankara: Eğiten Kitap. (Orijinal Yayın Tarihi, 2014)
4. Çepni, S. (2012). Araştırma ve proje çalışmalarına giriş. Trabzon: Celepler Matbaacılık.
5. Ferand, E. T. (1956). [Kitap incelemesi, Compositione di meser Vincenzo Capirola. Lute-book, circa 1517, V. Capirola; O. Gombosi (Ed.)]. Notes, 14(1), 47–49. https://doi.org/10.2307/891900
6. Gásser, L. (1996). Luis Milán on sixteenth-century performance practice. Bloomington, IN: Indiana University Press.
7. Gjerdingen, R. O. (2020). Child composers in the old conservatories: How orphans became elite musicians. New York, NY: Oxford University Press.
8. Goodwin, C. (t.y.). Old Renaissance lute tutor books. Erişim adresi: https://www.lutesociety.org/pages/old-renaissance-lute-tutor-books

9. Griffiths, J. (1983). The vihuela fantasia: A comparative study of forms and styles (Yayımlanmamış doktora tezi). Monash University, Melbourne, Avustralya. Erişim adresi: https://www.academia.edu/1562569/The_vihuela_fantasia_a_comparative_study_of_forms_and_styles
10. Griffiths, J. (2010). Juan Bermudo, self-instruction and the amateur instrumentalist. R. E. Murray Jr., S. F. Weiss ve C. J. Cyrus (Ed.), Music education in the Middle Ages and the Renaissance içinde (126–137. ss.). Bloomington, IN: Indiana University Press.
11. Griffiths, J. (2021). Historical pedagogy and the lute: Education to match aspirations. J. Griffiths ve S. Wirth (Ed.), Teaching and studying the lute: International Conference Bremen 2019 içinde (1–21. ss.). Frankfurt: Deutsche Lautengesellschaft, Lute Society of America.
12. Jacobs, C. (1991). Ornamentation in Spanish Renaissance vocal music. Performance Practice Review, 4(2), Article 3. https://dx.doi.org/10.5642/perfpr.199104.02.03
13. Le Roy, A. (1574). A briefe and plaine instruction to set all musicke of eight divers tunes in tablature for the lute (F. Ke., Çev.). Londra: James Rowbotham.
14. Le Roy, A. (1977). Les instructions pour le luth (1574) (J. Jacquot, P.-Y. Sordes ve J.-M. Vaccaro, Ed.). Paris: Éditions du Centre national de la recherche scientifique.
15. Marchi, L. (t.y.). The Vincenzo Capirola Lute Book: Background. Erişim adresi: https://italian.newberry.t-pen.org/essay/027
16. Marincola, F. (1983). The instructions from Vincenzo Capirola’s lute book: A new translation. The Lute, 23(2), 23–28.
17. Massip, C. (1979). [Kitap incelemesi, Les instructions pour le luth (1574), A. Le Roy; J. Jacquot, P.-Y. Sordes ve J.-M. Vaccaro (Ed.)]. Bulletin des bibliothèques de France, 24(6), 327–328. Erişim adresi: https://bbf.enssib.fr/consulter/bbf-1979-06-0327-028
18. Milán, L. (1971). El maestro (C. Jacobs, Ed.). University Park, PA: Pennsylvania State University Press.
19. Milán, L. (1974). El maestro: Opere complete per vihuela (R. Chiesa, Ed.). Milano: Edizioni Suvini Zerboni.
20. Milán, L. (1995). El Maestro (R. Jarchow, Ed.). Glinde: Jarchow Verlag.
21. Minamino, H. (2014). The first printed lute instruction, Petrucci’s Regola. The Lute: The Journal of the Lute Society, 52, 30–50. Erişim Adresi: https://escholarship.org/uc/item/5q56j4c4
22. Oxford Reference. (t.y.). Canto de órgano. The Oxford Companion to Music içinde. Erişim adresi: https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/oi/authority.20110803095546996
23. Parrott, A. (2022). The pursuit of musick: Musical life in original writings & art c. 1200–1770. Londra: Taverner.
24. Smith, H. (2008). Introduction. A. Reyerman (Ed.), Libro de música de vihuela de mano intitulado El Maestro içinde (3. ss.). Lübeck: Tree Edition. Erişim Adresi: https://storage.googleapis.com/lsa-files/wp-content/uploads/tree-files/Milan_El-Maestro-Part1_.pdf
25. Sutton, J. (1965). [Tez incelemesi, Printed English lute instruction books, 1568–1610, W. S. Casey]. Current Musicology, 1(1), 202–207. Erişim Adresi: https://journals.library.columbia.edu/index.php/currentmusicology/article/download/3643/1465/6219