An Analysis of Halil Karaduman's Performance of Sadi Işılay's Muhayyerkürdi Instrumental Piece

Öz

The present study aimed to determine the performance techniques and interpretive choices adopted by the acclaimed artist Halil Karaduman in his recording of Sadi Işılay's Muhayyerkürdi Instrumental Piece. The performance examined was sourced from his seminal 1990 album, Kanun Taksimleri. The study employed a rigorous qualitative case study design alongside the descriptive analysis method for processing the research data. A key step in the methodology involved the detailed transcription of Karaduman's entire performance into musical notation by the researchers to facilitate precise examination. Analysis revealed that Karaduman utilized a sophisticated and extensive catalog of techniques, including: çarpma, chord, broken chord, double stop, broken double stop, damla, mandal glissando, mızrap glissando, tremolo, double-stop tremolo, octave, octave tremolo, mandal vibrato, süpürme mızrap, and arpeggio. Interpretively, he significantly elaborated upon the work, adding various notes to the core melody, structuring parts using octaves in a dynamic question-and-answer format, and richly embellishing the music with chromatic passages. Crucially, he avoided monotony by performing the teslims and hanes with different performance techniques and continuous variations each time. The overall conclusion is that Halil Karaduman demonstrated an exceptionally rich performance of the piece, both on a technical and melodic level.

Anahtar Kelimeler

• Halil Karaduman
• Sadi Işılay
• Muhayyerkürdi Instrumental Piece
• Performance Techniques
• Kanun

Halil Karaduman’ın Sadi Işılay’ın Muhayyerkürdi Saz Semaisi İcrasının Analizi

Öz

Bu araştırmanın amacı, Halil Karaduman’ın, Sadi Işılay’ın Muhayyerkürdi Saz Semaisi’nin icrasında kullandığı icra tekniklerinin ve eserin icrasındaki yorumunun belirlenmesidir. Bu bağlamda, Halil Karaduman’ın, Kanun Taksimleri (1990) albümündeki Sadi Işılay’ın Muhayyerkürdi Saz Semaisi’ni icra ettiği kayıt icra yorumu ve icrada kullandığı teknikler açısından incelenmiştir. Bu araştırmada, nitel araştırma desenlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde, betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Halil Karaduman’ın, Sadi Işılay’ın Muhayyerkürdi Saz Semaisi icrası araştırmacılar tarafından notaya alınarak incelenmiştir. Bu araştırma sonucunda, Halil Karaduman’ın, Sadi Işılay’ın Muhayyerkürdi Saz Semaisi’nin icrasında çarpma, akor, kırık akor, çift ses, kırık çift ses, damla, mandal glissando, mızrap glissando, tremolo, çift sesli tremolo, oktav, oktav tremolo, mandal vibrato, süpürme mızrap ve arpej tekniklerini kullandığı belirlenmiştir. Buna ek olarak Karaduman’ın, eserin melodisine çeşitli notalar ekleyerek, oktav kullanarak soru cevap şeklinde ve kromatik pasajlarla süsleyerek icra ettiği tespit edilmiştir. İcracının, teslimleri her seferinde farklı icra teknikleri ve varyasyonlarla yorumladığı ve böylece monotonluktan kaçındığı gözlemlenmiştir. Ayrıca icracının, eserin hanelerinin icrasında da farklı icra teknikleri kullanarak ve eserin ana melodisine çeşitli notalar ve kromatik pasajlar ekleyerek monoton bir icradan kaçındığı belirlenmiştir. Bu araştırma sonucunda, Halil Karaduman’ın Sadi Işılay’ın Muhayyerkürdi Saz Semaisi icrasında teknik ve melodik açılardan zengin bir icra sergilediği söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• Halil Karaduman
• Sadi Işılay
• Muhayyerkürdi Saz Semaisi
• İcra Teknikleri
• Kanun

Destekleyen Kurum

Yok.

Etik Beyan

Bu araştırmada, etik kurul izni alınması gereken uygulamaya dayalı bir durum bulunmamaktadır.

Teşekkür

Yok.

Kaynakça

1. İstediğin formata göre yeni listeyi de düzenledim. Satır sonlarındaki kopmaları birleştirdim, yazar ve yıl bilgilerini tek satırda topladım ve her kaynak arasında birer satır boşluk bıraktım. Direkt kopyalayıp kullanabilirsin:
2. Ak, A. Ş. (2018). Türk musikisi tarihi. Ankara: Kültür Bakanlığı.
3. Akdoğu, O. (1996). Türk müziğin’de türler ve biçimler. İzmir: Ege Üniversitesi Basımevi.
4. Akkuş, S. (2004). Türk müziğinde Halil Karaduman ve Göksel Baktagir’in müzik ve kanun sazındaki eğilimleri ve yönelişleri. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
5. Aksungur, A. U. (2010). Kanun sazının icrası öğretim teknikleri karşılaştırılmalı kanun metodu analizleri ve kanun eğitimi etütleri. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.
6. Aksoy, T. (2025). Kanun icrasındaki süsleme tekniklerinin kullanımına yönelik tespitler. Artistic View Journal, 1(1), 25-38.
7. Aydoğdu, T. (2020). Kanun metodu. Ankara: Dorlion Yayınları.
8. Bayrakçı, Ö. F. (2020). Bir sazın hikâyesi: Ustalarının gözünden kanun yapımcılığının dünü bugünü. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 7(13), 9-40.

9. Çini, S. (2024). Kanun taksimlerine yönelik alıştırmaların kanun eğitiminde kullanılmasına ilişkin bir alan araştırması: Halil Karaduman örneği. (Yayımlanmamış doktora tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
10. Çini, S., ve Güçlü, O. (2024). Halil Karaduman’ın hüzzam, uşşak ve zavil makamındaki taksimlerinin müziksel analizleri. Trk Dergisi, 5(2), 87–111.
11. Çini, S. (2025). Halil Karaduman’ın muhayyer taksiminin teknik ve makamsal olarak incelenmesi. Yegah Müzikoloji Dergisi, 8(1), 182-210. https://doi.org/10.51576/ymd.1614917
12. Doğruöz, M. D. (2024). Kanun eğitimi 1. İzmir: Ege Üniversitesi Basım ve Yayınevi.
13. Durmaz, A. (2023). Sadi Işılay ve muhayyerkürdî saz semai. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, (143), 111-120.
14. Erdoğan, E. (2010). Kanun icrası tekniği bakımından Erol Deran taksimleri üzerine bir araştırma. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Erciyes Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü, Kayseri.
15. Erdoğan, E. (2022). Kanun icracılığında “Çektirme Tekniği” ve kullanımına yönelik bir çalışma. Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi, 6(3), 948-962.
16. Gürtunca, N. (2023). Geleneksel Türk sanat müziğinde geçiş taksimi örneğinde Sadi Işılay’ın muhayyerkürdi keman taksiminin incelemesi. Eurasian Journal of Music and Dance, (23), 154-165. https://doi.org/10.31722/ejmd.1366717
17. Kahyaoğlu, Y. (2011). Kanun sazı öğretiminde klasik Türk müziği saz eseri formlarının fonksiyonlarının incelenmesi. (Yayımlanmamış doktora tezi). İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Malatya.
18. Karaduman, H. (2020). Kanun metodu (3. Baskı). İstanbul: Alfa Basım Yayım.
19. Kostak Toksoy, A. (2006). Kanun eğitiminde teknik çalışma ve süsleme elemanlarını içeren etütler. (Yayımlanmamış sanatta yeterlik tezi). İstanbul Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
20. Kozak, İ. A. (2022). Ahmet Meter’in kanun taksimlerindeki teknik ve melodik özelliklerin tespiti aracılığıyla ileri icraya yönelik araştırma önerileri. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Müzik ve Güzel Sanatlar Üniversitesi Müzik ve Güzel Sanatlar Enstitüsü, Ankara.
21. Malçok, B., ve Özden, E. (2024). Aka Gündüz Kutbay’ın ney icra tekniğinin incelenmesi: Muhayyerkürdî Saz Semaisi örneği, İdil, (113), 7-39.
22. Özalp, N. (2000). Türk mûsikîsi tarihi (II. Cilt). İstanbul: Millî Eğitim Basımevi.
23. Özkan, İ. H. (2015). Türk mûsıkîsi nazariyatı ve usûlleri kudüm velveleleri (8. Baskı). İstanbul: Ötüken.
24. Öztuna, Y. (1969). Türk bestecileri ansiklopedisi. İstanbul: Hayat Yayınları.
25. Şimşek, H. (2009). Eğitim tarihi araştırmalarında yöntem sorunu. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 42(1), 33-51.
26. Vural, F. (2019). Kanuni Hacı Arif Bey ve kanuni Vecihe Daryal taksimlerinin icra tekniklerinin analizi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Okan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
27. Yin, R. K. (2017). Durum çalışması araştırması uygulamaları (Çev. Prof. Dr. İlhan Günbayı). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.