Constructing a Cultural Memory Space as a Musical Narrative: “Hoş Gelişler Ola”

Öz

This study examines “Hoş Gelişler Ola” as a cultural memory practice and a site of memory within the context of Kars. This is because “Hoş Gelişler Ola” is not merely an element of cultural memory through which the people of Kars recall their shared past; it is also a site of memory where this remembrance is spatially re-enacted. The fact that the piece is performed at the conclusion of every ceremony, festival, and tourist event in Kars elevates it from being just a musical element, transforming the piece into a social ritual for remembering the past. This study aims to understand how “Hoş Gelişler Ola” is interpreted by local communities through the framework of Jan Assmann’s theory of cultural memory and Pierre Nora’s concept of lieux de mémoire (sites of memory). Data were collected through interviews and participant observations with local musicians, dancers, audiences, and business owners in Kars. A musical analysis of the piece was conducted, evaluating its melodic, rhythmic, and formal structure in the context of its relationship with its social function. This study seeks to understand how cultural memory becomes visible in space through the performance context and musical structure of “Hoş Gelişler Ola” in Kars.

Anahtar Kelimeler

• Kars
• Music
• Cultural Memory
• Memory Site
• Hoş Gelişler Ola

Bir Müziksel Anlatı Olarak Kültürel Hafıza Mekânı İnşası: “Hoş Gelişler Ola”

Öz

Bu çalışma, “Hoş Gelişler Ola” yı Kars bağlamında bir kültürel hafıza pratiği ve bir hafıza mekânı olarak ele almaktadır. Çünkü “Hoş Gelişler Ola” yalnızca Kars halkının ortak geçmişini hatırladığı bir kültürel hafıza unsuru değil, aynı zamanda bu hatırlamanın mekânsal biçimde yeniden üretildiği bir hafıza mekânıdır. Eserin Kars’ta gerçekleştirilen her türlü tören, festival ve turistik etkinliğin sonunda icra ediliyor olması, onu yalnızca bir müzikal unsur olmaktan çıkarıp, geçmişin hatırlandığı toplumsal bir ritüele dönüştürmektedir. Çalışma, Hoş Gelişler Ola’nın yerel topluluklar tarafından nasıl anlamlandırıldığını Jan Assmann’ın kültürel hafıza kuramı ve Pierre Nora’nın hafıza mekânı kavramları çerçevesinde anlamayı amaçlar. Kars’ta yerel müzisyenler, dansçılar, izlerkitle ve işletme sahipleriyle yapılan görüşmeler ve katılımcı gözlemler aracılığıyla veriler toplanmış, eserin müzikal analizi yapılarak ezgisel, ritmik ve biçimsel yapısı, onun toplumsal işleviyle kurduğu ilişki bağlamında değerlendirilmiştir. Bu çalışma, Hoş Gelişler Ola’nın Kars’taki icra bağlamı ve müzikal yapısı aracılığıyla kültürel hafızanın mekânda nasıl görünür hale geldiğini anlamaya çalışır.

Anahtar Kelimeler

• Kars
• Müzik
• Kültürel Hafıza
• Hafıza Mekânı
• Hoş Gelişler Ola

Kaynakça

1. Akın, B. (2018). Kültürel bellek ve müzik. Eurasian Journal of Music and Dance, (13), 101-117.
2. Assmann, J. (2015). Kültürel bellek eski yüksek kültürlerde yazı hatırlama ve politik kimlik. (Çev. A. Tekin) İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
3. Bektaş, E. (2021). Performans ve mekân bağlamında Kars Âşıklık geleneğinin dönüşümü (Yayınlanmamış doktora tezi). Güzel Sanatlar Enstitüsü, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
4. Eyerman, R. (2020). Şimdiki zamandaki geçmiş: Kültür ve hafızanın aktarımı’ndan. J. K. Olick, V. Vinitzky-Seroussi & D. Levy (Ed.), Kolektif Hafıza Kitabı (263-266 ss.). (Çev. Z. Can, Ü. Keskin, T. Özbek). Ankara: Dipnot Yayıncılık.
5. Halbwachs, M. (2018). Kolektif bellek. (Çev. Z. Karagöz). İstanbul: Pinhan Yayıncılık.
6. Halbwachs, M. (2017). Kolektif hafıza. (Çev. B. Barış). İstanbul: Heretik Yayınları.
7. Harvey, D. (1997). Postmodernliğin durumu. (Çev. S. Sungur). İstanbul: Metis Yayınları.
8. Kaemmer, J. E. (1998). İnsan yaşamında müzik. (Çev. Ö. Yetkin). (Yayınlanmamış çeviri).

9. Kopuzlu, N. (2016). Bir türkünün hikâyesi “Hoş gelişler ola”. Erişim adresi: http://www.ahiska.org.tr/wp-content/uploads/42_7.pdf
10. Önal, G. F. (2017). Ortadoğu ülkeleri milli marşlarının söz ve müzik biçimi açısından incelenmesi. Ulakbilge, 5(9), 153-177.
11. Say, A. (1985). Müzik ansiklopedisi. (Cilt: 4, 799). Ankara: Sanem Matbaası.
12. Salt Online, (2014, 20 Mart). Mekân ve hafıza [Video]. Youtube. Erişim adresi: https://www.youtube.com/watch?v=NFiuUhbw-wc-
13. Şahin, S. (2020). Hoş gelişler ola türküsünün hikayesi. Gazete Kars. Erişim adresi: https://www.gazetekars.com/hos-gelisler-ola-turkusunun-hikayesi-30474h.htm
14. Temur, N. (2017). Bir kültürel bellek mekânı olarak Mahtumkulu Divanı. Türkbilig, 2017(34), 173-178.
15. Topçu, M. A. (2020, 6 Haziran). Hoş gelişler ola Mustafa Kemal Paşa türküsünün hikayesi. Açık Kapı Travel Blog. Erişim adresi: https://acikkapi.travel.blog/2020/06/06/hos-gelisler-ola-mustafa-kemal-pasa-turkunun-hikayesi/
16. Ural, S. ve N. O. Arslan. (2016). Cumhuriyet devri Kars tarihi 1923-1950. Erzurum: Kişisel Yayınlar.
17. Urry, J. (2009). Turist bakışı. (Çev. T. Enis ve Y. İbrahim). Ankara: Bilgesu Yayıncılık.
18. KİŞİSEL GÖRÜŞMELER/ PERSONAL INTERVIEWS Adıgüzel, Ç. (2025, Ekim 7). Hanımeli Restoran, Kars.
19. Erginyürek, K. (2025, Ekim 8). Otel 1924, Kars.
20. Özcan Severcen A. (2025, Kasım 4). Kars Pushkin Restoran, Kars.
21. Şahbazoğlu, E. (2025, Kasım 26). Kafkas Üniversitesi Devlet Konservatuvarı, Kars.
22. Turan, S. N. (2025, Kasım 4). Kars Pushkin Restoran, Kars.
23. Ulubey, B. (2025, Kasım 4). Kars Pushkin Restoran, Kars.
24. Yıldırım, A. (2025, Ekim 3). Kafkas Üniversitesi Devlet Konservatuvarı, Kars.