ENFORMASYON ÇAĞINDA GÖZETİM TOPLUMU: FACEBOOK CAMBRIDGE ANALYTICA SKANDALI

Öz

Bilgi ve iletişim teknolojilerinin gelişmesiyle birlikte internetin her alana yayılması, beraberinde enformasyon çağını başlatarak gözetim toplumu ve bunun yarattığı söz konusu dijital mahremiyet ihlali tartışmalarının önünü açmıştır. Enformasyon çağında, yeni iletişim teknolojileri ile ortaya çıkan katılımcı kültürün parçası olan bireylerin, dijital emek ile oluşturdukları verilerin hükümetler ve sermaye sahipleri tarafından metalaştırılarak kullanılması ve kişiselleştirilmiş hedefli reklamcılık faaliyetleri kapsamında filtre balonu yaratarak siyasi propaganda amacı ile demokratik süreçlerdeki yönelimlerine etkileri incelenmiştir. Bu bağlamda 2016 ABD seçimleri ile ortaya çıkan Facebook Cambridge Analytica Skandalı araştırmanın örneklemi olarak seçilmiş ve literatür taraması yapılarak incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• : Gözetim Toplumu
• Dijital Mahremiyet
• Facebook Cambridge Analytica Skandalı.

Kaynakça

1. Aksoy, A. ve Türkölmez, O.(2020). Dijital Çağa Demokrasiyi Çağırmak: Cambridge Analytica Skandalı. Journal of Political Administrative and Local Studies Cilt:3, Sayı:1 s.41-59 https://dergipark.org.tr/tr/pub/jpaljournal/issue/54233/697244
2. Arık, M.B ve Arık,E. (2020). Facebook’un Dönüşen Mahremiyet Yaklaşımı: Gelecek Mahremiyettir. Intermedia International e-Journal, 7(13), 447-461 DOI NO: 10.21645/intermedia.2020.91 https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1381240
3. Bereket, Ö. (2018). Yöndeşen Medya ve Dijital Emek Sömürüsü. Panorama Khas Dergisi, 28(1), 20-22 https://panorama.khas.edu.tr/uploads/pdf/28-sayi.pdf
4. Çaycı, A.E. ve Çaycı, B.(2016). İletişimin Dijitalleşmesi: Dijital Gözetim ve Mahremiyet. İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi. 1(2), 157-169 https://dergipark.org.tr/tr/pub/inifedergi/issue/45222/566363
5. Doğan, K., Arslantekin, S. (2016). Büyük veri: Önemi, Yapısı ve Günümüzdeki Durum. DTCF Dergisi, 56(1), 15-36. http://dtcfdergisi.ankara.edu.tr/index.php/dtcf/article/view/4/1357
6. Ergen, Y(2018). Büyük Veri, Sosyal Medya ve Etik: Facebook Örneğinde Bir Değerlendirme, Yeni Düşünceler Dergisi, cilt:10 s:53-64
7. Ersöz, B . (2020). Yeni Nesil Web Paradigması-Web 4.0 . Bilgisayar Bilimleri ve Teknolojileri Dergisi , 1 (2) , 58-65 . https://dergipark.org.tr/tr/pub/bibted/issue/57253/796030
8. Gürdal, E . (2021). Dijital Kamu Diplomasisi Mi Dijital Gözetim Mi? . Mecmua , (11) , 417-434 . DOI: 10.32579/mecmua.865689

9. İspir, N. Ve Kucur, B.A. (2019). Yakınsama Kültürü ve Transmedya Hikaye Anlatıcılığı. Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi Uluslararası Hakemli Dergisi. 27(2), 161-171 https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1510369
10. Karlıdağ, S . (2014). Yeni İletişim Teknolojileri ve Mahremiyet: E-Belediyeler Kişisel Bilgileri Koruyor Mu? . Erciyes İletişim Dergisi , 3 (4) , 102-120 . DOI: 10.17680/akademia.v3i4.5000012420
11. Kıyan, Z. (2015). Eskimeyen Bir Tartışma: İzleyici Metası. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (24), 230-255 DOI: 10.31123/akil.437485
12. Narin, B . (2018). Kişiselleştirilmiş Çevrimiçi Haber Akışının Yankı Odası Etkisi, Filtre Balonu ve Siberbalkanizasyon Kavramları Çerçevesinde İncelenmesi . Selçuk İletişim Dergisi , 11 (2) , 232-251 . DOI: 10.18094/josc.340471
13. Oğuz, T . (2018). Platon’un Mağarası’ndan Sosyal Medyaya Gerçekliğin Görünümü: Filtre Balonu Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi Uluslararası Hakemli Dergisi. Kurgu, 26 (2), 1-10. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kurgu/issue/59638/859498
14. Pariser, E. (2011). The Filter Bubble: What the Internet is Hiding from You. New York: Penguin
15. Uzunoğlu, S. (2015). Yeni Medyada Dijital Emek Sömürüsü: Tüketiciden Ürketiciye Yeni Medya, Yeni Sömürü Pratikleri. E-journal of Intermedia. 2(1), 181-194 https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/91443
16. Ünal Miçoğulları, S. (2018). Yeni Ekonomide Dijital Emek. International Journal of Labour Life and Social Policy, 1(1), 5-17 https://dergipark.org.tr/tr/pub/ijllsp/issue/38122/439891
17. Ünlü, A. (2020). Habermasçı Kamusal Alanın İmkanı: Sosyal Medya Üzerine Bir İnceleme. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Anabilim Dalı, Ankara
18. Yengin,D. (2014). Yeni Medya ve Dokunmatik Toplum. İstanbul, Derin Yayınları.
19. Yıldırım, O. (2020). Katılımcı Kültürü Eleştirmek: “Dr. Younan Nowzaradan ile İlgili Caps, Tweet ve Ekşi Sözlük Entrylerinin Değerlendirilmesi”, Kritik İletişim Çalışmaları Dergisi, 2020 İlkbahar 01, 13-22 https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1072801