SSCB’NİN DAĞILMASI SONRASI TÜRKİYE'YE GELEN GÖÇMENLERİN KARIŞTIKLARI SUÇLAR VE BASINA YANSIMASI (1992-2001)

Yıl 2026, Cilt: 10 Sayı: 1, 99 - 129, 16.01.2026

Gaffar Demir

Öz

Türkiye, tarih boyunca farklı dönemlerde çeşitli göç dalgalarına ev sahipliği yapmış ve bu göçlerin çeşitli sonuçlarını deneyimlemiştir. Yine yakın denebilecek bir zamanda Türkiye eski Sovyetler Birliği (SSCB) coğrafyasından önemli miktarda göç almıştır. SSCB’nin dağılmasından sonra yaşanan çatışmalar, artan ekonomik zorluklar ve siyasi belirsizlikler nedeniyle Türkiye'ye yönelen göçler gözlemlenmiştir. Bu göç dalgası, Türkiye'nin ekonomik, sosyal ve kültürel yapısında da değişikliklere yol açmıştır. Bu göçler sonucunda Türkiye’de özellikle daha fazla toplumsal imkana sahip İstanbul’da göçmen sayısında hızlı bir artış yaşanmış ve bu artışa bağlı olarak yaşanan suç oranında da yükselme gözlenmiştir. Bu çalışmada 1991-2001 yılları arasında Sovyetler Birliği’nden İstanbul’a gelen göçmenlerin karıştıkları suçlar, suç oranları ile durumun medyaya ne surette aksettiği incelenmiştir. Bu aşamada, söz konusu tarih aralığında yayımlanan ana akım gazetelerden belirlenmiş örneklem üzerinde yapılan tarama doğrultusunda ilgili haberlerin temalara bağlı olarak sıklık analizi yapılmış, eski SSCB vatandaşlarının İstanbul ili sınırlı olmak kaydıyla karıştıkları suç ve olaylarla ilgili yazılı basında yer alışları sayısal veriler olarak sunulmuştur. çalışmanın devamında elde ettiğimiz verilerden yola çıkarak ve metinlerin içeriği bağlamında nitel bir araştırma yöntemi olan betimsel analiz gerçekleştirilerek, eski SSCB vatandaşı göçmenlerin Türkçe basında ne surette temsil edildiği veya diğer deyişle resmedildiği saptanmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Sovyetler Birliği (SSCB) , Göçmen , Suç , İstanbul , Sosyal düzen.

Criminal Activities of Migrants to Turkey in the Aftermath of the Dissolution of the USSR and Their Representation in the Press (1992–2001)

Öz

Turkey has hosted various waves of migration throughout history at different times and has experienced various outcomes of these migrations. Again, in a relatively recent period, Turkey has received significant amounts of migration from the former Soviet Union (USSR). After the collapse of the USSR, conflicts, increasing economic difficulties and political uncertainties caused migrations to Türkiye. This wave of migration has also led to changes in the economic, social and cultural structure of Türkiye. As a result of these migrations, there has been a rapid increase in the number of migrants, especially in Istanbul, which has more social opportunities, and an increase in the crime rate due to this increase. This study examines the crimes that migrants who came to Istanbul from the Soviet Union between 1991 and 2001 were involved in, the crime rates and how the situation was reflected in the media. At this stage, a frequency analysis of the relevant news was conducted based on the themes in line with the scanning conducted on the sample determined from mainstream newspapers published during the relevant period. Than the coverage in the written press of crimes and incidents that former USSR citizens were involved in, limited to the province of Istanbul, was presented as numerical data. In the continuation of the study, by using the data we obtained and by conducting a descriptive analysis, which is a qualitative research method, in the context of the content of the texts, it was attempted to determine how former USSR citizen immigrants were represented or, in other words, portrayed in the Turkish press

Anahtar Kelimeler

Soviet Union (USSR) , Immigrant , Crime , Istanbul , Social order

Kaynakça

• Akalın, Ayşe E. (2015). “Kapalı Kapılar Ardındaki Gölge Emek: Türkiye’ye Eski Sovyet Bloğu Ülkelerinden Gelen Göçmen Ev İşçisi Kadınlar”, Karatahta: İş Yazıları Dergisi, http://www.dergikaratahta.com/files/1/2.pdf.
• Atasü Topçuoğlu, R. (2013). “İnsan Ticaretiyle Mücadelede Sosyal Politika ve Sosyal Hizmetlerin Gelişimi: Ukrayna Örneği”, Toplum ve Sosyal Hizmet, 24 (1).
• Başıbüyük, O. & Karakuş, Ö. (2010). “Sosyal Düzensizlik ve Toplum Destekli Güvenlik Politikaları”. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 13 (2).
• Bell, B. & Machin, S. & Fasani F. (2010). “Crime and Immigration: Evidence from Large Immigrant Waves”, CEP Discussion Paper No. 984, Centre for Economic Performance London School of Economics and Political Science, https://cep.lse.ac.uk/pubs/download/dp0984.pdf
• Durkheim, E. (2005). Suicide A Study in Sociology, çev. John. A. Spaulding and George Simpson, 2. Baskı, Routledge, London.
• Güllü, İsmail (2014). “Suç olgusuna Teorik ve Eleştirel Bir Yaklaşım”, KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 16 (Özel Sayı I).
• İçduygu, A. & Aksel, Damla B. (2012). Türkiye’de Düzensiz Göç, Uluslararası Göç Örgütü Türkiye, Ankara.
• İçduygu, A. & Erder, S. & Gençkaya, Ömer F. (2014). Türkiyenin Uluslararası Göç Politikaları, 1923-2023: Ulus-Devlet Oluşumundan Ulus-Ötesi Dönüşümlere, MiReKoç Proje Raporları 1/2014. İstanbul.
• Karasu, Mithat A. (2018). “Suç Korkusu, Göç ve Suriyeli Sığınmacılar: Şanlıurfa Örneği” Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 1 (3).
• Kızmaz, Z. (2002). Bazı Sosyal Değişkenler Bağlamında Doğu Anadolu Bölgesinde Suç ve Suçluluk, (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Elazığ.
• Kızmaz, Z. (2018). “Göç ve Suç Arasında Bir İlişki Var mı?: Bütüncül Bir Bakış”, Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7 (2).
• Kim, Sang-Weon (2003). Anomie, Institutions, and Crime: The Role of Social Institutions in the Relationship Between Socioeconomic Change and Crime in Russia, (Unpublished PhD Thesis), University of Oklahoma, Oklahoma.
• Mills, C. (2016). Sosyolojik Tahayyül, çev. Ömer Küçük, Hil Yayınları, İstanbul.
• Nunziata, L. (2015). “Immigration and crime: evidence from victimization data”, Journal of Population Economics, 28. https://www.jstor.org/stable/44280377
• Odabaşı, S. (2021). “The Economics of Crime and Immigration: A Panel Data Analysis”, Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (45), syf. 387-399.
• Polat S. Alpman & Yarcı, S. (2018). “Suç, Göç ve Kimlik: Suç Teorilerinde Göç Olgusu”, Turkish Studies, 13 (18).
• Shaw, Clifford R. & Mckay, Henry D. (1942). Juvenile Delinquency And Urban Areas: A Study of Rates of Delinquents in Relation to Differential Characteristics of Local Communities in American Cities Behaviour research fund monographs, Univers∑∑ity Of Chicago Press. Chicago.