EN
TR
Derin Öğrenme ve İstatistiksel Modelleme Yöntemiyle Sıcaklık Tahmini ve Karşılaştırılması
Öz
Hava sıcaklığı tahmininin son yıllarda özellikle tarıma dayalı ekonomileriyle öne çıkan ülkeler için yüksek doğruluk içermesi önemlidir. Sürekli değişen hava şartları nedeniyle tahmin daha karmaşık hale gelmektedir. Bazı matematiksel ve istatistiksel teknikler sıcaklık tahmini sağlamada yetersiz olabilmektedir. Bu noktada derin öğrenme yöntemleri bu süreci daha başarılı hale getirmede son yıllarda kabul gören popüler yöntemler olarak karşımıza çıkmaktadır. Etkili bir iklim analizi gerçekleştiren derin yöntemler ile başarılı hava tahmini çalışmaları yapılabilmektedir. Bu makalenin amacı, meteorolojik verilere dayalı hava sıcaklığı tahmini için çeşitli derin öğrenme ve zamansal seri analizi yöntemlerinin uygulanabilirliğini göstermek ve performans sonuçlarını karşılaştırmaktır. Bu çalışmanın gerçekleştirilmesi için Türkiye’nin Doğu Anadolu Bölgesi’nde yer alan Bingöl ilinin Solhan ilçesine ait meteorolojik veriler kullanılarak, derin sinir ağı Uzun Kısa Süreli Bellek (LSTM) ve Otoregresif Entegre Hareketli Ortalama (ARIMA) modelleri ile analizler yapılmıştır. Gerçek veri kümesi üzerinde yapılan deney sonuçlarında geleceğe yönelik sıcaklık tahmininde başarılı sonuçlar elde edilmiştir. Bu modellerin tahmine dayalı performansları farklı değerlendirme metrikleri kullanılarak karşılaştırılmıştır. Gerçek değerler ile tahmini değerler arasındaki ilişkiyi gösteren R kare skoru değeri LSTM ağlarında 0.95, ARIMA modelinde ise 0.97 olarak hesaplanmıştır. Modellerin tahmin doğruluğunun yüksek olması, sıcaklık zaman serisi tahmini çalışmalarında bu modellerin başarılı bir şekilde uygulanabileceğini göstermiştir.
Anahtar Kelimeler
Teşekkür
Bu bilimsel çalışma sürecini gerçekleştirmek için gerekli verilerin kullanımına izin veren T.C. Meteoroloji Genel Müdürlüğü’ne teşekkürü borç biliriz.
Kaynakça
- Yu, X., Shi, S., & Xu, L. (2021). A spatial–temporal graph attention network approach for air temperature forecasting. Applied Soft Computing, 107888.
- Rahman, A. A., & Zhang, X. (2018). Prediction Of Oscillatory Heat Transfer Coefficient For A Thermoacoustic Heat Exchanger Through Artificial Neural Network Technique. International Journal of Heat and Mass Transfer, 124, 1088-1096.
- Haykin, S. (2010). Neural Networks and Learning Machines, 3/E. Pearson Education India.
- Öztemel, E. (2012). Yapay Sinir Ağları (3.Baskı). İstanbul: Papatya Yayıncılık.
- He, K., Ji, L., Wu, C. W. D., & Tso, K. F. G. (2021). Using SARIMA–CNN–LSTM approach to forecast daily tourism demand. Journal of Hospitality and Tourism Management, 49, 25-33.
- Torres, J. F., Hadjout, D., Sebaa, A., Martínez-Álvarez, F., & Troncoso, A. (2021). Deep Learning for Time Series Forecasting: A Survey. Big Data, 9(1), 3-21.
- Tatlı, H., & Şen, Z. (1999). A new fuzzy modelling approach for predicting the maximum daily temperature from a time series. Turkish Journal of Engineering and Environmental Sciences, 23(3), 173-180.
- Bilgili, M., & Sahin, B. (2009). Prediction of long-term monthly temperature and rainfall in Turkey. Energy Sources, Part A: Recovery, Utilization, and Environmental Effects, 32(1), 60-71.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Kasım 2021
Gönderilme Tarihi
24 Ekim 2021
Kabul Tarihi
29 Ekim 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Sayı: 28
APA
Sevinç, A., & Kaya, B. (2021). Derin Öğrenme ve İstatistiksel Modelleme Yöntemiyle Sıcaklık Tahmini ve Karşılaştırılması. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 28, 1222-1228. https://doi.org/10.31590/ejosat.1014106
AMA
1.Sevinç A, Kaya B. Derin Öğrenme ve İstatistiksel Modelleme Yöntemiyle Sıcaklık Tahmini ve Karşılaştırılması. EJOSAT. 2021;(28):1222-1228. doi:10.31590/ejosat.1014106
Chicago
Sevinç, Aynur, ve Buket Kaya. 2021. “Derin Öğrenme ve İstatistiksel Modelleme Yöntemiyle Sıcaklık Tahmini ve Karşılaştırılması”. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, sy 28: 1222-28. https://doi.org/10.31590/ejosat.1014106.
EndNote
Sevinç A, Kaya B (01 Kasım 2021) Derin Öğrenme ve İstatistiksel Modelleme Yöntemiyle Sıcaklık Tahmini ve Karşılaştırılması. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi 28 1222–1228.
IEEE
[1]A. Sevinç ve B. Kaya, “Derin Öğrenme ve İstatistiksel Modelleme Yöntemiyle Sıcaklık Tahmini ve Karşılaştırılması”, EJOSAT, sy 28, ss. 1222–1228, Kas. 2021, doi: 10.31590/ejosat.1014106.
ISNAD
Sevinç, Aynur - Kaya, Buket. “Derin Öğrenme ve İstatistiksel Modelleme Yöntemiyle Sıcaklık Tahmini ve Karşılaştırılması”. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi. 28 (01 Kasım 2021): 1222-1228. https://doi.org/10.31590/ejosat.1014106.
JAMA
1.Sevinç A, Kaya B. Derin Öğrenme ve İstatistiksel Modelleme Yöntemiyle Sıcaklık Tahmini ve Karşılaştırılması. EJOSAT. 2021;:1222–1228.
MLA
Sevinç, Aynur, ve Buket Kaya. “Derin Öğrenme ve İstatistiksel Modelleme Yöntemiyle Sıcaklık Tahmini ve Karşılaştırılması”. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, sy 28, Kasım 2021, ss. 1222-8, doi:10.31590/ejosat.1014106.
Vancouver
1.Aynur Sevinç, Buket Kaya. Derin Öğrenme ve İstatistiksel Modelleme Yöntemiyle Sıcaklık Tahmini ve Karşılaştırılması. EJOSAT. 01 Kasım 2021;(28):1222-8. doi:10.31590/ejosat.1014106
Cited By
Stock Price Prediction Using Long-Short-Term Memory Network
Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.31200/makuubd.1164099Kripto Para Fiyatlarının Tahmini: ARIMA-GARCH ve LSTM Yöntemlerinin Karşılaştırılması
Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi
https://doi.org/10.29106/fesa.1380870Wind speed prediction using LSTM and ARIMA time series analysis models: A case study of Gelibolu
Turkish Journal of Engineering
https://doi.org/10.31127/tuje.1431629PREDICTING KONYA'S AIR TEMPERATURE: GENETIC PROGRAMMING, GRADIENT BOOSTING AND RANDOM FOREST APPROACHES
Uluslararası Sürdürülebilir Mühendislik ve Teknoloji Dergisi
https://doi.org/10.62301/usmtd.1577839Rainfall Classification Using Machine Learning Algorithms on Data Mining Platforms
IEEE Canadian Journal of Electrical and Computer Engineering
https://doi.org/10.1109/ICJECE.2025.3558882Deprem Şiddet Tahmini İçin Derin Öğrenme Yöntemlerinin Karşılaştırılması ve Model Önerisi
Afyon Kocatepe University Journal of Sciences and Engineering
https://doi.org/10.35414/akufemubid.1511843