Araştırma Makalesi

Drenaj Alan-Oran Metodu Kullanılarak Nehir Akım Verilerinin Yanlılık Düzeltmesi ile Doğruluğunun İncelenmesi

Sayı: 34 31 Mart 2022
PDF İndir
EN TR

Drenaj Alan-Oran Metodu Kullanılarak Nehir Akım Verilerinin Yanlılık Düzeltmesi ile Doğruluğunun İncelenmesi

Öz

Su kaynaklarının planlanma süreçleri içerisinde havza modelleme çalışmalarında kullanılabilecek meteorolojik ve hidrolojik parametrelerin detaylı bir şekilde araştırılması oldukça önemlidir. Özellikle baraj, gölet, köprü, menfez gibi su yapıları tasarlanırken, uzun periyotları kapsayan verilerin eksiksiz olması, noksan olması halinde ise uygun yöntemlerle tahmin edilebilmesi gerekmektedir. Ancak birçok sebepten ötürü bu verilerin tam olamadığı görülebilmektedir. Eğer akım ölçümü su yapısının planlandığı yerde yapılamıyor ise mevcut verilerin istenilen bölgeye doğru bir şekilde taşınabilmesi gerekebilir. Bu kapsamda Drenaj Alan-Oran (DAR) yöntemi, bahsedilen ölçümlerin taşınmasında kullanılan metotlardan biridir. Bu çalışmada, Doğu Akdeniz Havzası’ndaki Elektrik İşleri Etüt İdaresi (EİEİ) tarafından işletilmiş olan 1712, 1717 ve 1721 nolu Akım Gözlem İstasyonlarının (AGİ) gözlemlenmiş akım verilerinden faydalanılmıştır. 1987-2011 yılları arası aylık akım verileri değerlendirilmiş olup, 1712 nolu istasyonun verileri, birbirlerinden farklı uzaklıktaki 1717 ve 1721 nolu istasyonların bulunduğu konuma DAR metodu ile taşınmıştır. Elde edilen değerler orijinal (ham) veriler ile karşılaştırılarak yöntemin doğruluğu sınanmıştır. Ayrıca Yanlılık Düzeltmesi (Bias Correction) uygulandığında taşınan verilerin gözlenen veriler ile ne oranda yakınsak olduğu irdelenmiştir. Çalışma sonucunda Yanlılık Düzeltmesi ile ortaya konan hesapların düzeltme yapılmadan taşınan değerlere göre orijinal veriler açısından daha yakın değerler verdiği görülmüştür. Dolayısı ile su kaynaklarının doğru ve etkili yönetimi aşamaları düşünüldüğünde eksik akımların tamamlanması çalışmalarında havza genelindeki eşdeğer gözlem istasyonları verilerinin drenaj alanlarına göre düzeltmeleri yapılarak taşınmasının tasarım ve maliyet hesaplamalarına olumlu anlamda etki yapabileceği öngörülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Bu çalışmayı hazırlarken, değerli yardımları için Adana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü öğrencilerinden Kutbettin ÖZCAN’a çok teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. R. Bakış, ve S. Göncü, “Akarsu debi ölçümlerinde eksik verilerin tamamlanması: Zap Suyu Havzası Örneği” Anadolu Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi A- Uygulamalı Bilimler ve Mühendislik, vol. 16(1), pp. 63-79, 2015. doi: 10.18038/btd-a.45640
  2. R. Bakış, F. Ç. Şirin, ve Y. Bayazıt, “Akım gözlem istasyonları için Alan- Oran metodunun doğruluğunun analizi” İklim Değişikliği ve Çevre, vol. 5(2), pp. 8-15, 2020.
  3. K. Saplıoğlu, T. S. K. Öztürk, ve F. A. Şenel, “Eksik hidrolojik verilerin simbiyotik organizmalar arama algoritması ile tahmini” Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, vol. 6(1), pp. 93-104, 2020.
  4. USGS Bureau of Reclamation, Evaluation of Drainage- Area Ratio Method Used to Estimate Streamflow for the Red River of the North Basin, North Dakota and Minnesota, 2005.
  5. K. Ergen, ve E. Kentel, “An integrated map correlation method and multiple-source sites drainage-area ratio method for estimating streamflows at ungauged catchments: A case study of the Western Black Sea Region, Turkey” Journal of Environmental Management, vol. 166, pp. 309-320, 2016.
  6. M. U. Yılmaz, ve B. Önöz, “Evaluation of statistical methods for estimating missing daily streamflow data” Teknik Dergi, vol. 30(6), pp. 9597-9620, 2019. https://doi.org/10.18400/tekderg.421091
  7. M. U. Yılmaz, ve B. Önöz, “A comparative study of statistical methods for daily streamflow estimation at ungauged basins in Turkey” Water MDPI, vol. 12(2), 459, pp. 1-22, 2020. https://doi.org/10.3390/w12020459
  8. F. Saka, ve H. T. Babacan, “Discharge estimation by drainage area-ratio method at some specific discharges for 2251 stream gauging station in East Black Sea Basin, Turkey” Journal of Investigations on Engineering & Technology, vol. 2(1), pp. 22-25, 2019.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Mart 2022

Gönderilme Tarihi

17 Şubat 2022

Kabul Tarihi

23 Şubat 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Sayı: 34

Kaynak Göster

APA
Değerli, S., & Turhan, E. (2022). Drenaj Alan-Oran Metodu Kullanılarak Nehir Akım Verilerinin Yanlılık Düzeltmesi ile Doğruluğunun İncelenmesi. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 34, 100-104. https://doi.org/10.31590/ejosat.1075180
AMA
1.Değerli S, Turhan E. Drenaj Alan-Oran Metodu Kullanılarak Nehir Akım Verilerinin Yanlılık Düzeltmesi ile Doğruluğunun İncelenmesi. EJOSAT. 2022;(34):100-104. doi:10.31590/ejosat.1075180
Chicago
Değerli, Serin, ve Evren Turhan. 2022. “Drenaj Alan-Oran Metodu Kullanılarak Nehir Akım Verilerinin Yanlılık Düzeltmesi ile Doğruluğunun İncelenmesi”. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, sy 34: 100-104. https://doi.org/10.31590/ejosat.1075180.
EndNote
Değerli S, Turhan E (01 Mart 2022) Drenaj Alan-Oran Metodu Kullanılarak Nehir Akım Verilerinin Yanlılık Düzeltmesi ile Doğruluğunun İncelenmesi. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi 34 100–104.
IEEE
[1]S. Değerli ve E. Turhan, “Drenaj Alan-Oran Metodu Kullanılarak Nehir Akım Verilerinin Yanlılık Düzeltmesi ile Doğruluğunun İncelenmesi”, EJOSAT, sy 34, ss. 100–104, Mar. 2022, doi: 10.31590/ejosat.1075180.
ISNAD
Değerli, Serin - Turhan, Evren. “Drenaj Alan-Oran Metodu Kullanılarak Nehir Akım Verilerinin Yanlılık Düzeltmesi ile Doğruluğunun İncelenmesi”. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi. 34 (01 Mart 2022): 100-104. https://doi.org/10.31590/ejosat.1075180.
JAMA
1.Değerli S, Turhan E. Drenaj Alan-Oran Metodu Kullanılarak Nehir Akım Verilerinin Yanlılık Düzeltmesi ile Doğruluğunun İncelenmesi. EJOSAT. 2022;:100–104.
MLA
Değerli, Serin, ve Evren Turhan. “Drenaj Alan-Oran Metodu Kullanılarak Nehir Akım Verilerinin Yanlılık Düzeltmesi ile Doğruluğunun İncelenmesi”. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, sy 34, Mart 2022, ss. 100-4, doi:10.31590/ejosat.1075180.
Vancouver
1.Serin Değerli, Evren Turhan. Drenaj Alan-Oran Metodu Kullanılarak Nehir Akım Verilerinin Yanlılık Düzeltmesi ile Doğruluğunun İncelenmesi. EJOSAT. 01 Mart 2022;(34):100-4. doi:10.31590/ejosat.1075180

Cited By