Araştırma Makalesi

Türkçe Metin Madenciliği için Dikkat Mekanizması Tabanlı Derin Öğrenme Mimarilerinin Değerlendirilmesi

Sayı: 34 31 Mart 2022
PDF İndir
EN TR

Türkçe Metin Madenciliği için Dikkat Mekanizması Tabanlı Derin Öğrenme Mimarilerinin Değerlendirilmesi

Öz

Son yıllarda, hesaplama maliyetlerindeki düşüşler ve veri hacmindeki artışlar ile, büyük veri üzerinde etkin öğrenme modelleri oluşturmaya yönelik derin sinir ağı modelleri alanında önemli başarımlar elde edilmeye başlanmıştır. Derin sinir ağı mimarileri, duygu analizi, metin sınıflandırma, makine çevirisi gibi doğal dil işleme problemlerinin yanı sıra, konuşma tanıma, bilgisayarla görme gibi birçok alanda başarıyla uygulanmaktadır. Metin sınıflandırma problemlerinde, tekrarlayan sinir ağları, uzun kısa süreli bellek mimarisi ve geçitli tekrarlayan birim gibi mimariler etkin bir biçimde kullanılmaktadır. Tekrarlayan sinir ağları (RNN), uzun süreli bağımlılıkları öğrenirken verimli değildir. Bu mimaride, belirteçler sırayla işlenir ve her belirteçten sonra görülen verileri temsil eden bir durum vektörü elde edilir. RNN tabanlı mimariler, kaybolan gradyan sorunu nedeniyle, uzun tümcelerin sonundaki durumun genellikle erken gözlemlenen belirteçlere ilişkin bilgi içermemesi sorununa neden olur. Dikkat mekanizması, bir modelin tümcedeki daha önceki bir noktanın durumuna doğrudan bakmasını ve bundan yararlanabilmesini olanaklı kılar. Böylelikle, tüm durumlara erişilebilir ve mevcut belirteçle öğrenilmiş bazı ilgi ölçütlerine göre, çok uzaktaki ilgili belirteçler hakkında daha net bilgi sağlanarak, daha etkin bir metin modelleme gerçekleştirilebilir. Dikkat mekanizması, makine çevirisi, metin özetleme başta olmak üzere birçok doğal dil işleme görevinde başarıyla uygulanmaktadır. Bu çalışmada, Türkçe duygu analizi için dikkat mekanizması tabanlı derin öğrenme mimarilerinin başarımları karşılaştırmalı olarak incelenmektedir. Deneysel analizlerde, tekrarlayan sinir ağı, uzun kısa süreli bellek mimarisi (LSTM), geçitli tekrarlayan birim mimarisi (GRU), küresel dikkat mekanizması tabanlı LSTM, kendine dikkat mekanizması tabanlı LSTM, hiyerarşik dikkat mekanizması tabanlı LSTM, küresel dikkat mekanizması tabanlı GRU, kendine dikkat mekanizması tabanlı GRU ve hiyerarşik dikkat mekanizması tabanlı GRU değerlendirilmiştir. Dikkat mekanizması tabanlı mimarilerin, duygu analizi için doğru sınıflandırma oranını önemli ölçüde artırdığı gözlenmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

İzmir Katip Çelebi Üniversitesi

Proje Numarası

2022-GAP-MÜMF-0030

Teşekkür

Bu araştırma, İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Bilimsel Araştırma Koordinasyon birimi (BAP) tarafından desteklenmiştir (Proje no: 2022-GAP-MÜMF-0030).

Kaynakça

  1. Deng, L., & Liu, Y. (Eds.). (2018). Deep learning in natural language processing. Springer.
  2. Onan, A., & Korukoğlu, S. (2017). A feature selection model based on genetic rank aggregation for text sentiment classification. Journal of Information Science, 43(1), 25-38.
  3. Liu, B. (2012). Sentiment analysis and opinion mining. Synthesis lectures on human language technologies, 5(1), 1-167.
  4. Tan, S., & Zhang, J. (2008). An empirical study of sentiment analysis for chinese documents. Expert Systems with applications, 34(4), 2622-2629.
  5. Munkhdalai, T., & Yu, H. (2017, April). Neural tree indexers for text understanding. In Proceedings of the conference. Association for Computational Linguistics. Meeting (Vol. 1, p. 11). NIH Public Access.
  6. Yang, Z., Yang, D., Dyer, C., He, X., Smola, A., & Hovy, E. (2016, June). Hierarchical attention networks for document classification. In Proceedings of the 2016 conference of the North American chapter of the association for computational linguistics: human language technologies (pp. 1480-1489).
  7. Yin, Y., Song, Y., & Zhang, M. (2017, September). Document-level multi-aspect sentiment classification as machine comprehension. In Proceedings of the 2017 conference on empirical methods in natural language processing (pp. 2044-2054).
  8. Lin, Z., Feng, M., Santos, C. N. D., Yu, M., Xiang, B., Zhou, B., & Bengio, Y. (2017). A structured self-attentive sentence embedding. arXiv preprint arXiv:1703.03130.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Mart 2022

Gönderilme Tarihi

3 Mart 2022

Kabul Tarihi

5 Mart 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Sayı: 34

Kaynak Göster

APA
Onan, A. (2022). Türkçe Metin Madenciliği için Dikkat Mekanizması Tabanlı Derin Öğrenme Mimarilerinin Değerlendirilmesi. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 34, 403-407. https://doi.org/10.31590/ejosat.1082379
AMA
1.Onan A. Türkçe Metin Madenciliği için Dikkat Mekanizması Tabanlı Derin Öğrenme Mimarilerinin Değerlendirilmesi. EJOSAT. 2022;(34):403-407. doi:10.31590/ejosat.1082379
Chicago
Onan, Aytuğ. 2022. “Türkçe Metin Madenciliği için Dikkat Mekanizması Tabanlı Derin Öğrenme Mimarilerinin Değerlendirilmesi”. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, sy 34: 403-7. https://doi.org/10.31590/ejosat.1082379.
EndNote
Onan A (01 Mart 2022) Türkçe Metin Madenciliği için Dikkat Mekanizması Tabanlı Derin Öğrenme Mimarilerinin Değerlendirilmesi. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi 34 403–407.
IEEE
[1]A. Onan, “Türkçe Metin Madenciliği için Dikkat Mekanizması Tabanlı Derin Öğrenme Mimarilerinin Değerlendirilmesi”, EJOSAT, sy 34, ss. 403–407, Mar. 2022, doi: 10.31590/ejosat.1082379.
ISNAD
Onan, Aytuğ. “Türkçe Metin Madenciliği için Dikkat Mekanizması Tabanlı Derin Öğrenme Mimarilerinin Değerlendirilmesi”. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi. 34 (01 Mart 2022): 403-407. https://doi.org/10.31590/ejosat.1082379.
JAMA
1.Onan A. Türkçe Metin Madenciliği için Dikkat Mekanizması Tabanlı Derin Öğrenme Mimarilerinin Değerlendirilmesi. EJOSAT. 2022;:403–407.
MLA
Onan, Aytuğ. “Türkçe Metin Madenciliği için Dikkat Mekanizması Tabanlı Derin Öğrenme Mimarilerinin Değerlendirilmesi”. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, sy 34, Mart 2022, ss. 403-7, doi:10.31590/ejosat.1082379.
Vancouver
1.Aytuğ Onan. Türkçe Metin Madenciliği için Dikkat Mekanizması Tabanlı Derin Öğrenme Mimarilerinin Değerlendirilmesi. EJOSAT. 01 Mart 2022;(34):403-7. doi:10.31590/ejosat.1082379

Cited By