Araştırma Makalesi

Makine Öğrenmesi ile Hedefe Yönelik Nanoterapötiklerin Üretim Parametrelerinin Optimizasyonu

Sayı: 34 31 Mart 2022
PDF İndir
TR EN

Makine Öğrenmesi ile Hedefe Yönelik Nanoterapötiklerin Üretim Parametrelerinin Optimizasyonu

Öz

Etkin ilaç dağıtımı, daha güvenli ve verimli terapötik sonuçlar elde etmek için bir ilacın belirli bir hastalık bölgesine verilmesini ifade etmektedir. Son zamanlarda geleneksel ilaç dağıtım yöntemleri yerine ilacın etkin bir şekilde dağıtımını hedefleyen nanopartikül temelli ilaç dağıtım yöntemleri kullanılmaktadır. Etkin ilaç dağıtımını sınırlandıran nanoparçacığın yapısından ve farmakokinetik sınırlamalardan kaynaklı çeşitli faktörler bulunmaktadır. Bu faktörler nanoterapötiklerin özellikle hastalıklı kısımlarda başarılı bir şekilde birikmesini engeller ve hastalık sürecinde etkin yanıtı sınırlar. Nanoterapötik ilaçların vücuttaki dağılımında karşılaşılan temel problem, nanopartiküllerin hastalık bölgelerinde terapötik ilaç seviyelerine ulaşamamasıdır. Spesifik bir hedefe yapılamayan ilaç dağıtımı ve terapötiklerin hastalıklı bölgede yetersiz birikimi gibi engeller, ilaç geliştiricileri için zorluk olmaya devam etmektedir. İlaç dağıtımına yönelik bu engelleri başarılı şekilde aşmak için geleneksel nanoparçacıkların yeniden tasarlanılmasına ihtiyaç vardır. Nanoparçacıkların intravenöz uygulamada karşılaştığı engeller göz önüne alındığında, hedefe yönelik terapötiklerin birikimini, kandaki dolaşım süresini ve hücre membran etkileşimlerini etkileyen birçok faktör olduğu anlaşılmaktadır. Bu parametrelerden başlıcaları; nanoparçacık yüzey yapısı ve yüzey yükü, nanoparçacık boyutu, nanoparçacık şekli, nanoparçacık uygulama yöntemi ve dozudur. Bu parametreler akciğer, karaciğer, dalak ve böbrekler dahil olmak üzere farklı organlar arasındaki biyolojik dağılımı belirler. Üretilen terapötik nanoparçacıkların farmakokinetik özelliklerinin belirlenmesi, uzun zaman isteyen, yüksek teknoloji ve uzmanlık gerektiren, yüksek maliyetli testlerle mümkün olmaktadır. Bu durum ar-ge aşamasında olan çalışmalar için hem zaman hem maliyet açısından ciddi bir engel oluşturmaktadır. Bu çalışmada biyolojik dağılımı etkileyen parametrelerle ilgili yapılan çalışmalardan elde edilen veriler ele alınarak nanotıp, ilaç sektörü, biyoteknoloji gibi birçok bölümde ilerde yapılacak çalışmalar için bir veri seti oluşturulmuştur. Ayrıca istenen özelliklere göre üretilecek olan nanoparçacığın üretim parametrelerinin optimum şekilde hesaplanmasını sağlayacak akıllı bir sistem tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Freitas R. A., Jr (2002). The future of nanofabrication and molecular scale devices in nanomedicine. Studies in health technology and informatics, 80, 45–59.
  2. Torchilin V. P. (2005). Recent advances with liposomes as pharmaceutical carriers. Nature reviews. Drug discovery, 4(2), 145–160.
  3. Patel, H. M., & Moghimi, S. M. (1998). Serum-mediated recognition of liposomes by phagocytic cells of the reticuloendothelial system - The concept of tissue specificity. Advanced drug delivery reviews, 32(1-2), 45–60.
  4. Baeza, A., Ruiz-Molina, D., & Vallet-Regí, M. (2017). Recent advances in porous nanoparticles for drug delivery in antitumoral applications: inorganic nanoparticles and nanoscale metal-organic frameworks. Expert opinion on drug delivery, 14(6), 783–796.
  5. a b c d e 1.Doğrulama 9 1 0 0 0 2. Doğrulama 2 5 0 0 0 3. Doğrulama 3 1 2 1 1 4. Doğrulama 1 0 0 0 2 5. Doğrulama 0 0 0 2 1 Chen, W., Zhang, S., Yu, Y., Zhang, H., & He, Q. (2016). Structural-Engineering Rationales of Gold Nanoparticles for Cancer Theranostics. Advanced materials (Deerfield Beach, Fla.), 28(39), 8567–8585.
  6. Dykman, L. A., & Khlebtsov, N. G. (2016). Biomedical Applications of Multifunctional Gold-Based Nanocomposites. Biochemistry. Biokhimiia, 81(13), 1771–1789.
  7. N. Salah, S. Habib, A. Azam, M.S. Ansari, W.M. AL-Shawafi. (2016). Formation of Mn-doped SnO2Nanoparticles Via the MicrowaveTechnique: Structural, Optical andElectrical Properties. Nanomaterials and Nanotechnology.
  8. R.M. Patil, P.B. Shete, N.D. Thorat, S.V. Otari, K.C. Barick, A. Prasad. (2014) Superparamagnetic iron oxide/chitosan core/shells for hyperthermia application: Improved colloidal stability and biocompatibility. Journal of magnetism and magnetic materials.355.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Mart 2022

Gönderilme Tarihi

7 Mart 2022

Kabul Tarihi

18 Mart 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Sayı: 34

Kaynak Göster

APA
Karasekreter, N., Gündüz, Ş., Kağa, S., & Yaman, S. (2022). Makine Öğrenmesi ile Hedefe Yönelik Nanoterapötiklerin Üretim Parametrelerinin Optimizasyonu. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 34, 693-700. https://doi.org/10.31590/ejosat.1084311
AMA
1.Karasekreter N, Gündüz Ş, Kağa S, Yaman S. Makine Öğrenmesi ile Hedefe Yönelik Nanoterapötiklerin Üretim Parametrelerinin Optimizasyonu. EJOSAT. 2022;(34):693-700. doi:10.31590/ejosat.1084311
Chicago
Karasekreter, Naim, Şeyda Gündüz, Sadık Kağa, ve Süleyman Yaman. 2022. “Makine Öğrenmesi ile Hedefe Yönelik Nanoterapötiklerin Üretim Parametrelerinin Optimizasyonu”. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, sy 34: 693-700. https://doi.org/10.31590/ejosat.1084311.
EndNote
Karasekreter N, Gündüz Ş, Kağa S, Yaman S (01 Mart 2022) Makine Öğrenmesi ile Hedefe Yönelik Nanoterapötiklerin Üretim Parametrelerinin Optimizasyonu. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi 34 693–700.
IEEE
[1]N. Karasekreter, Ş. Gündüz, S. Kağa, ve S. Yaman, “Makine Öğrenmesi ile Hedefe Yönelik Nanoterapötiklerin Üretim Parametrelerinin Optimizasyonu”, EJOSAT, sy 34, ss. 693–700, Mar. 2022, doi: 10.31590/ejosat.1084311.
ISNAD
Karasekreter, Naim - Gündüz, Şeyda - Kağa, Sadık - Yaman, Süleyman. “Makine Öğrenmesi ile Hedefe Yönelik Nanoterapötiklerin Üretim Parametrelerinin Optimizasyonu”. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi. 34 (01 Mart 2022): 693-700. https://doi.org/10.31590/ejosat.1084311.
JAMA
1.Karasekreter N, Gündüz Ş, Kağa S, Yaman S. Makine Öğrenmesi ile Hedefe Yönelik Nanoterapötiklerin Üretim Parametrelerinin Optimizasyonu. EJOSAT. 2022;:693–700.
MLA
Karasekreter, Naim, vd. “Makine Öğrenmesi ile Hedefe Yönelik Nanoterapötiklerin Üretim Parametrelerinin Optimizasyonu”. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, sy 34, Mart 2022, ss. 693-00, doi:10.31590/ejosat.1084311.
Vancouver
1.Naim Karasekreter, Şeyda Gündüz, Sadık Kağa, Süleyman Yaman. Makine Öğrenmesi ile Hedefe Yönelik Nanoterapötiklerin Üretim Parametrelerinin Optimizasyonu. EJOSAT. 01 Mart 2022;(34):693-700. doi:10.31590/ejosat.1084311