Araştırma Makalesi

Raf Atama Yönetimi için Tamsayılı Programlama Destekli Meta-Sezgisel Algoritmalar

Sayı: 41 30 Kasım 2022
PDF İndir
EN TR

Raf Atama Yönetimi için Tamsayılı Programlama Destekli Meta-Sezgisel Algoritmalar

Öz

Perakendeciliğin en karmaşık yönlerinden biri olan perakende raf alanı yönetimi, ürünlerin hangi miktarlarda ne zaman ve nerede teşhir edileceğini belirlemek ve değişen piyasa şartlarını dikkate alarak belirlenen sergilemeyi dinamik olarak güncellemek olarak tanımlanabilir. Önemli bir problem olmasına rağmen ürünlerin dikdörtgensel yerleşimini maksimum kâr amacıyla gerçekleştiren çalışmalar sınırlıdır. Bu çalışmada raf alanı tahsisi ve sergileme problemi için ürünlerin dikdörtgensel sergilenme adetlerinin belirlenmesi ürün kalınlıkları da dikkate alınarak gerçekleştirilmiş ve kârın maksimizasyonu amaçlanmıştır. İki boyutlu raf alanı tahsisi problemi çözümü için tamsayılı programlama ile genetik algoritma (TP-GA) ve tamsayılı programlama ile ateş böceği algoritması (TP-ABA) meta-sezgiselleri birlikte kullanılarak iki matsezgisel algoritma geliştirilmiştir. Bir kitabevinden alınan gerçek veriler kullanılarak oluşturulan veri seti ile matsezgisellerin performansları karşılaştırılmıştır. TP-GA ve TP-ABA matsezgiselleri ile sırasıyla ortalama %4,47 ve %4,57 optimale yakın çözümler elde edilmiştir. Geliştirilen matsezgiseller ile 900’e kadar ürünlü problemler çözülebilmiştir. İki boyutlu raf atama probleminde başarılı olan bu matsezgisel yöntemler, kitabevinde kitapların yerleşimi, perakendecilikte ürün ailelerinin yerleşimi veya İnternet sitelerinde reklamların gösterimi gibi benzer özellik taşıyan problemlerin çözümünde de kullanılabilir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

217M920

Teşekkür

Bu çalışma, TÜBİTAK tarafından 3001 Programı kapsamında 217M920 numaralı proje ile desteklenmiştir.

Kaynakça

  1. Bai, R. (2005). An investigation of novel approaches for optimising retail shelf space allocation (Doktora Tezi). University of Nottingham. Erişim adresi: http: //www.cs.nott.ac.uk/~pszgxk/papers/BaiPhDThesis.pdf
  2. Bai, R. ve Kendall, G. (2008). A Model for Fresh Produce Shelf Space Allocation and Inventory Management with Freshness Condition Dependent Demand. INFORMS Journal on Computing, 20(1), 78–85.
  3. Bai, R., van Woensel, T., Kendall, G. ve Burke, E. K. (2013). A new model and a hyper-heuristic approach for two-dimensional shelf space allocation. 4OR, 11(1), 31–55. doi:10.1007/S10288-012-0211-2.
  4. Bianchi-Aguiar, T. (2015). The Retail Shelf Space Allocation Problem:New Optimization Methods Applied to a Supermarket Chain (Doktora Tezi). Porto University. Erişim adresi: https://www.proquest.com/pqdtglobal/ docview/1914884710/51880A1B027E4DC8PQ.
  5. Bianchi-Aguiar, T., Silva, E., Guimaraes, L., Carravilla, M. A. ve Oliveira, J. F. (2018). Allocating products on shelves under merchandising rules: Multi-level product families with display directions. Omega (United Kingdom), 76, 47–62. doi:10.1016/j.omega.2017.04.002.
  6. Bianchi-Aguiar, T., Hübner, A., Carravilla, M. A. ve Oliveira, J. F. (2021). Retail shelf space planning problems: A comprehensive review and classification framework. European Journal of Operational Research, 289(1), 1–16. doi: 10.1016/j.ejor.2020.06.018.
  7. Buttle, F. (1984). Merchandising. European Journal of Marketing, 18(6–7), 104–123.
  8. Chandon, P., Hutchinson, J. W., Bradlow, E. T. ve Young, S. H. (2009). Does In-Store Marketing Work? Effects of the Number and Position of Shelf Facings on Brand Attention and Evaluation at the Point of Purchase. Journal of Marketing, 73(6), 1–17. doi:10.1509/jmkg.73.6.1.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Kasım 2022

Gönderilme Tarihi

25 Mayıs 2022

Kabul Tarihi

23 Eylül 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Sayı: 41

Kaynak Göster

APA
Bayazıt, B., Uçarkuş, G., Çağlar Gençosman, B., & Beğen, M. A. (2022). Raf Atama Yönetimi için Tamsayılı Programlama Destekli Meta-Sezgisel Algoritmalar. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 41, 100-117. https://doi.org/10.31590/ejosat.1121006
AMA
1.Bayazıt B, Uçarkuş G, Çağlar Gençosman B, Beğen MA. Raf Atama Yönetimi için Tamsayılı Programlama Destekli Meta-Sezgisel Algoritmalar. EJOSAT. 2022;(41):100-117. doi:10.31590/ejosat.1121006
Chicago
Bayazıt, Beray, Gülnihal Uçarkuş, Burcu Çağlar Gençosman, ve Mehmet A. Beğen. 2022. “Raf Atama Yönetimi için Tamsayılı Programlama Destekli Meta-Sezgisel Algoritmalar”. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, sy 41: 100-117. https://doi.org/10.31590/ejosat.1121006.
EndNote
Bayazıt B, Uçarkuş G, Çağlar Gençosman B, Beğen MA (01 Kasım 2022) Raf Atama Yönetimi için Tamsayılı Programlama Destekli Meta-Sezgisel Algoritmalar. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi 41 100–117.
IEEE
[1]B. Bayazıt, G. Uçarkuş, B. Çağlar Gençosman, ve M. A. Beğen, “Raf Atama Yönetimi için Tamsayılı Programlama Destekli Meta-Sezgisel Algoritmalar”, EJOSAT, sy 41, ss. 100–117, Kas. 2022, doi: 10.31590/ejosat.1121006.
ISNAD
Bayazıt, Beray - Uçarkuş, Gülnihal - Çağlar Gençosman, Burcu - Beğen, Mehmet A. “Raf Atama Yönetimi için Tamsayılı Programlama Destekli Meta-Sezgisel Algoritmalar”. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi. 41 (01 Kasım 2022): 100-117. https://doi.org/10.31590/ejosat.1121006.
JAMA
1.Bayazıt B, Uçarkuş G, Çağlar Gençosman B, Beğen MA. Raf Atama Yönetimi için Tamsayılı Programlama Destekli Meta-Sezgisel Algoritmalar. EJOSAT. 2022;:100–117.
MLA
Bayazıt, Beray, vd. “Raf Atama Yönetimi için Tamsayılı Programlama Destekli Meta-Sezgisel Algoritmalar”. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, sy 41, Kasım 2022, ss. 100-17, doi:10.31590/ejosat.1121006.
Vancouver
1.Beray Bayazıt, Gülnihal Uçarkuş, Burcu Çağlar Gençosman, Mehmet A. Beğen. Raf Atama Yönetimi için Tamsayılı Programlama Destekli Meta-Sezgisel Algoritmalar. EJOSAT. 01 Kasım 2022;(41):100-17. doi:10.31590/ejosat.1121006