EN
TR
X-Ray Görüntülerinden Covid-19 Tespiti için Hibrit Bir Derin Öğrenme Yaklaşımı
Öz
Covid-19 salgını tüm dünyada hayatı durma noktasına getirdi ve binlerce can aldı. Salgın ile mücadelede en önemli unsur erken teşhistir. Erken teşhisle enfekte olan kişi karantinaya alınarak bulaş hızı ve ölüm oranı düşürülebilir. Günümüzde Covid-19’un teşhisinde PCR (Polymerase Chain Reaction- Polimeraz Zincir Reaksiyonu) testlerinden ve akciğer X-Ray görüntülerinden faydalanılmaktadır. Bu çalışmada Covid-19 teşhisinde uzmanlara yardımcı olabilmek amacıyla X-Ray görüntülerinden bir teşhis metodolojisi tasarlanmıştır. Metodolojinin ilk aşamasında ön eğitimli SqueezeNet mimarisi ile X-Ray görüntülerinden oluşan veri setinden öznitelikler çıkarılır. İkinci aşamada çıkarılan özniteliklere en yakın bileşen analizi (neighborhood component analysis (NCA)) uygulanarak mevcut öznitelik setinden gürültülü olanlar elimine edilir. Son aşamada ise, destek vektör makineleri ile gürültüden arındırılmış öznitelik seti üzerinde Covid-19 tespiti gerçekleştirilir. Önerilen metodolojinin performans analizi 5 farklı veri seti üzerinde birden çok derin öğrenme mimarileri ile karşılaştırılarak yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar incelendiğinde önerilen metodolojinin daha başarılı sonuçlar aldığı görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ardakani, A. A., Kanafi, A. R., Acharya, U. R., Khadem, N. ve Mohammadi, A. (2020). Application of deep learning technique to manage Covid-19 in routine clinical practice using CT images: Results of 10 convolutional neural networks. Computers in Biology and Medicine, 121(103795), 1-9. doi: https://doi.org/10.1016/j.compbiomed.2020.103795
- Ayhan, S. ve Erdoğmuş, Ş. (2014). Destek vektör makineleriyle sınıflandırma problemlerinin çözümü için çekirdek fonksiyonu seçimi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 9(1), 175-201. https://dergipark.org.tr/tr/pub/oguiibf/issue/5712/76473
- Bozkurt, F. (2021). Derin öğrenme tekniklerini kullanarak akciğer X-ray görüntülerinden Covid-19 tespiti. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (24), 149-156. doi: 10.31590/ejosat.898385
- Chowdhury, M. E., Rahman, T., Khandakar, A., Mazhar, R., Kadir, M. A., Mahbub, Z. B., Islam, K. R., Khan, M. S., Al- Emadi, N., Reaz, M. R ve Islam, T. I (2020). Can AI help in screening viral and Covid-19 pneumonia?. IEEE Access,8, 132665-132676. doi: 10.1109/ACCESS.2020.3010287.
- Cortes, C. ve Vapnik, V. (1995). Support-vector networks. Machine Learning, 20(3), 273-297. doi: http://dx.doi.org/10.1007/BF00994018
- Covid chestxray dataset. Github. Erişim Tarihi: 7 Ağustos 2022, https://github.com/ieee8023/covid-chestxray-dataset
- Covid-19 detection X-ray dataset. Kaggle. Erişim Tarihi: 7 Ağustos 2022, https://www.kaggle.com/datasets/darshan1504/covid19-detection-xray-dataset
- Covid-19 radiography database. Kaggle. Erişim Tarihi: 7 Ağustos 2022, https://www.kaggle.com/datasets/tawsifurrahman/covid19-radiography-database
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
19 Kasım 2023
Yayımlanma Tarihi
15 Aralık 2023
Gönderilme Tarihi
8 Ocak 2023
Kabul Tarihi
24 Eylül 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Sayı: 52