Laboratuvar Çalışmalarında Risk Analizi Ve Risk Değerlendirmesi

Öz

Bu çalışmada iş sağlığı ve güvenliği kapsamında belirlenen laboratuvarlarda 5X5 L Tipi Matris Yöntemi kullanılarak risk analizi araştırılmaktadır. Yapılan risk analizinde 50 risk tespit edilmekte olup bunlardan 30 tanesi (% 60) yüksek risk derecesine sahip, 18 tanesi (% 36) orta risk derecesine sahip, 2 tanesi de (% 4) düşük risk derecesine sahip olduğu tespit edilmektedir. Laboratuvar araştırmalarında oluşan bu riskleri kontrol altına almak ve etkilerini en aza düşürmek amacıyla iş sağlığı ve güvenliği kuralları uygulanmaktadır. Bu kapsamda laboratuvar çalışmalarında yapılması gerekenler aşağıdaki gibi sıralanmaktadır. Laboratuvarda görev yapan öğrenci, öğretim üyesi ve çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini alması gerekmektedir. Laboratuvar çalışmaları sırasında oluşabilecek durumlar için acil durum planları, ekipleri ve tatbikatları yapılmalıdır. Laboratuvar araştırmalarında kimyasal kullanılması, taşınması ve depolanması kayıt altına alınması gerekmektedir. Laboratuvarda havalandırma ve çalışma alanı gibi fiziki yetersizlikler ortadan kaldırılmalıdır. Kimyasal hijyen ve kaza önleme programı yapılması önerilmektedir. Bu araştırma, labaratuvar koşullarında görev yapan kişilere iş sağlığı ve güvenliği konusunda bir farkındalık sağlamak için yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• L tipi matris
• iş sağlığı
• güvenlik kuralları
• risk analizi
• risk değerlendirmesi

Risk Analysis and Risk Assessment in Laboratory Studies

Öz

In this study, risk analysis is investigated by using 5X5 L Type Matrix Method in laboratories determined within the scope of occupational health and safety. In the risk analysis, 50 risks are identified, of which 30 (60 %) have a high risk level, 18 (36 %) have a medium risk level, and 2 (4 %) have a low risk level. Occupational health and safety rules are applied to control these risks in laboratory research and to minimize their effects. In this context, the things to be done in laboratory studies are listed as follows. Students, lecturers, and laboratory staff working in the laboratory should receive occupational health and safety training. Emergency plans, teams, and drills should be made for situations that may occur during laboratory studies. Chemical use, transport, and storage must be recorded in laboratory research. Physical inadequacies such as ventilation in the laboratory and work area should be eliminated. Chemical hygiene and an accident prevention program are recommended. This study, it is aimed to raise awareness about occupational health and safety in laboratory conditions.

Anahtar Kelimeler

• L type matrix
• occupational health
• safety rules
• risk analysis
• risk assessment

Kaynakça

1. Karahan, V., Çimento Üretim Prosesinde Risk Analizi ve Risk Değerlendirmesi, Yüksek Lisans Tezi, 3-35, 2016.
2. Özkılıç, Ö. İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemleri ve Risk Değerlendirme Metodolojileri, Ajans Türk Basımevi, 3. Baskı, Ankara, 2005.
3. Ceylan, H. İmalat Sistemlerindeki İş Kazalarının Tahmini İçin Ağırlıklandırılmış Ortalamalardan Sapma Tekniği, Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, Ankara, 2000.
4. Kurt, M. İş Kazalarının Ergonomik Analizi, Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, Ankara, 1993.
5. 6331 sayılı kanun, Resmi Gazete, 28339, 2012.
6. T.C. İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği, Resmi Gazete, 28512, 29.12.2012.
7. Canel, M., and Canel, E. Laboratuvar güvenliği, Gazi Yayınevi, Ankara, 2016. Kınlı, H. Laboratuvarlarda İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Sistematiği, 3. Ulusal Laboratuvar Akreditasyonu ve Güvenliği (ULAG) Sempozyumu ve Sergisi, 2016. İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü, http://isag.calışma.gov.tr.
8. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, 5 Adımda Risk Değerlendirmesi, Yayın No:140, 2007.

9. Altın, Z. G., Dağ, M., and Aydoğmuş, E. Risk Analysis by Fine Kinney Method in a Laboratory, Journal of Physical Chemistry and Functional Materials. 1(1), 54-58, 2018.
10. Altın, Z. G., Dağ, M., Öz, A., and Aydogmus, E. Risk Analysis by FMEA Method in Hotel, In Journal of Physical Chemistry and Functional Materials. 1(1), 59-65, 2018.
11. Yalçın, Z. G., Dağ, M., and Aydoğmuş, E. Kimya Mühendisliği Öğrenci Laboratuvarında FMEA Risk Değerlendirmesi, 5. Uluslararası Mühendislik ve Teknoloji Yöntemi Kongresi, İstanbul, Türkiye, 2021.
12. Yalçın, Z. G., Dağ, M., and Aydoğmuş, E. Kimya Mühendisliği Bölüm Ofislerinde FMEA Risk Değerlendirmesi, 5. Uluslararası Mühendislik Teknoloji Yöntemi Kongresi, İstanbul, Türkiye, 2021.
13. Yalçın, Z. G., Dağ, M., Şahin, S., and Aydoğmuş, E. Fine-kinney risk analysis study in fuel laboratory with expert system implementation, 2nd International Eurasian Conference on Science, Engineering and Technology (EurasianSciEnTech 2020), Gaziantep, Türkiye, 2020.
14. Yalçın, Z. G., Dağ, M., and Aydoğmuş, E. Gübre fabrikasında 5x5 L tipi matris metoduyla risk analizi, 2nd International Eurasian Conference on Science, Engineering and Technology (EurasianSciEnTech 2020), Gaziantep, Türkiye, 2020.
15. Yalçın, Z. G., Dağ, M., and Aydoğmuş, E. Macaroni production plant is HACCP (hazard analysis of critical control points) risk study, International Conference on Physical Chemistry and Functional Materials (PCFM’18), Elazığ, Türkiye, 2018.
16. Yalçın, Z. G., Dağ, M., and Aydoğmuş, E. Risk Analysis by FMEA Method in Hotel, International Conference on Physical Chemistry and Functional Materials (PCFM’18), Elazığ, Türkiye, 2018.
17. Yalçın, Z. G., Dağ, M., and Aydoğmuş, E. FMEA Study in Fuel Laboratory, International Conference on Physical Chemistry and Functional Materials (PCFM’18), Elazığ, Türkiye, 2018.