Characteristic properties of gypsum sample of Balıkesir Region and its usage areas

Öz

The gypsum (plaster) chemical compound is a mineral variety with calcium sulphate (CaSO4.2H2O). In Turkey, there are reserves millions of tons of gypsum deposits in various provinces. One of the major mineral deposits is Balikesir-Susurluk Gypsum and it is known that it has about 1.000.000 tons reserves. The fields of use of gypsum are quite extensive. Among the most important ones are; white paint and filling materials, cement industry, medicine, dentistry, chemical industry and agriculture as soil regulator. If gypsum production is considered, it is constructed as open pit or well-gallery. The raw ore coming from the quarry is usually crushed at the desired size in the crushers. Then it is heat treated for 2-3 hours at maximum 160 °C in the oven. The burned gypsum is cooled, milled and bagged for sale. In this study; the sample of gypsum (Balıkesir-gypsum) has been determined chemical analysis, density analysis, thin section analysis, SEM images and X-ray analyzes.

Anahtar Kelimeler

• Gypsum
• plaster
• characterization
• Balikesir

Balıkesir Bölgesine ait jips(alçıtaşı) örneğinin karakteristik özellikleri ve kullanım alanları

Öz

Jips(Alçıtaşı) kimyasal bileşimi kalsiyum sülfat (CaSO₄+2H₂O) olan bir mineral çeşididir. Türkiye' nin çeşitli illerinde jips yatakları milyonlarca ton rezervlerde bulunmaktadır. Başlıca maden yataklarından birisi de Balıkesir-Susurluk Jips sahası olup, yaklaşık 1.000.000 ton rezerve sahip olduğu bilinmektedir. Jipsin kullanım alanları oldukça geniştir. Bunların en önemlileri arasında; beyaz boya ve dolgu malzemesi yapımı, çimento sanayi, tıp, dişçilik, kimya sanayi ve tarımda toprak düzenleyicisi olarak kullanımı yer almaktadır. Alçı taşı üretimi ele alınırsa, açık işletme veya kuyu-galeri şeklinde yapılmaktadır. Ocaktan gelen ham cevher genellikle kırıcılarda istenilen boyuta indirildikten sonra fırında maksimum 160 °C’ de 2-3 saat ısıl işleme tabi tutulduktan sonra yakılan alçı taşı soğutulup, öğütülür ve torbalanarak satışa sunulmaktadır. Bu çalışmada; Balıkesir bölgesine ait Jips(Alçıtaşı) örneğinin kimyasal analizleri, yoğunluk analizleri, ince kesit analizleri, SEM görüntüleri ve X-Ray analizleri yapılarak karakteristik özellikleri belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Jips
• alçıtaşı
• karakterizasyon
• Balıkesir

Kaynakça

1. Bates, R. L., 1969. "Geology of the Industrial Rocks And Minerals", Dover Publications, New York, 459 s.
2. İstanbulluoğlu, Y. S., 1997. "Alçıtaşı ve Anhidrit Üzerine Bir Çalışma" Madencilik Dergisi, Haziran-Eylül, 36, 2-3.
3. http://bilimkentmadencilik.com.tr/urunlerimiz.html(erişim:01.10.2018)
4. http://cevherhazirlama.com/belgeler/endustriyel_hammaddeler.pdf (erişim tarihi 01.10.2018)
5. http://www.maden.org.tr/meslegimiz/oik626.pdf (erişim : 10.10.2018)
6. http://www.marbleport.com/dogal-kaynaklar/89/alitasi-jips (erişim:10.10.2018)
7. https://www.gelgez.net/alci-nedir-alci-nasil-olusur-ozellikleri-nelerdir-nerelerde-kullanilir(erişim: 10.10.2018)
8. http://alcitasijps.blogspot.com/(erişim:10.10.2018)

9. http://www.balikesir.gov.tr/madencilik (erişim:10.10.2018)
10. Çayırlı, H., 1991. "Alçıtaşı ve Türkiye Alçıtaşı Yatakları", Ulusal Alçı Kongresi Bildiriler Kitabı, İstanbul, s. 7 -14.
11. Helvacı, C, "Kestelek ve Sultançayır Borat Yataklarının Mineral Toplulukları ve Oluşumları", Ahmet Acar Jeolojisi Simpozyumu. Ç.Ü. Müh. Mim. Fak.Jeo.Müh.Böl., Adana, 1989.
12. Gündoğan İ., Helvacı C., 1993, "Sultançayır (Susurluk-Balıkesir) Boratlı Jips Havzasının Jeolojisi, Mineralojisi Ve Ekonomik Potansiyeli" Türkiye Jeoloji Bülteni, C. 36,159-172, Geological Bulletin of Turkey, V. 36, 159-172.
13. http://www.jips.info.tr/(erişim tarihi 10.10.2018)
14. http://www.naturpa.com/?newUrun=1&Id=1113607&CatId=bs417595&Fstate=&/Toprakd%C3%BCzenleyici-(Bereket-Jips) (erişim tarihi 08.10.2018)
15. http://www.mta.gov.tr/v3.0/bilgi-merkezi/alci-tasi (erişim tarihi 10.10.2018)
16. http://www.hccmaden.net/jips-alci-tasi/(erişim:10.10.2018)
17. Appleyard, F. C., 1975. "Gypsum and Anhydrite", Industrial Minerals and Rocks, New York, s. 185-199.
18. http://www.mabetas.com.tr/p42-hazir-beton-bilesenleri (erişim: 12.10.2018)