Siirt İli ve İlçelerindeki Seracılık Potansiyelin CBS Kullanılarak Belirlenmesi ve Üreticilere Öneriler

Öz

Siirt ili ve ilçelerinde temel geçim kaynağı hayvancılık olup, bitkisel üretimde en fazla Antep fıstığı (Pistacia vera) yetiştiriciliği yapılmaktadır. İldeki su kaynakları ve yağış yetersizliği nedeniyle kuru tarım yapılmaktadır. Bu durum gelir olanaklarını sınırlamaktadır. İlin gerek tarımsal açıdan yeter düzeyde olmaması gerekse kırsaldan diğer illere göçü büyük bir sosyal sorun olarak görülmektedir.  Bu problemi önlemek için bitkisel üretimde tarımsal destekler artırılmış, projeler hükümet tarafından desteklenmiştir. Ancak seracılığın yaygınlaştırılması için yapılan projelerde gerek iklim koşullarının dikkate alınmaması gerekse uygun lokasyonlar seçilmemesinden kaynaklı seracılık yörede benimsetilememiştir. Bu çalışmada, seracılığın Siirt ili ve ilçelerinde yapılması durumunda uygun lokasyon analizlerinin (İklim ve topografya) Coğrafi bilgi sistemi ile haritalanması yapılmıştır. Bu sayede ilin mevcut potansiyelinin arttırılması amaçlanmaktadır. Çalışma analizleri açık kaynak kodlu QuantumGIS yazılımı ile yapılmıştır. İklim verilerini içeren raster veri seti Worldclimate veri tabanından elde edilmiştir. Sıcaklık ve yağış verilerini içeren bu setler 1km² çözünürlüktedir (30 saniye). Bölge için sıcaklık ve yağış değerleri içeren raster haritaların oluşturulmasından sonra, iklim verileri uygun, kısmen uygun ve uygun olmayan sınıflar olarak üç kategoriye ayrılmıştır. Uygun alanların belirlenmek için, serada ihtiyaç duyulan iklim ve yapısal özellikler literatürden elde edilmiş ve raster analizi yapılmıştır. Çalışma sonuçlarına göre Merkez, Kurtalan ve Baykan ilçesi seracılık için kısmen uygun görülmekte olup, diğer ilçeler uygun görülmemektedir. Ancak bu ilçelerde de oluşabilecek kar ve rüzgar yüküne karşılık seraların yapısal olarak güçlendirilmiş profiller ile yapılması ayrıca seraların ısıtılması için alternatif enerji kaynaklarının gerekli olduğu ortaya çıkmıştır. Şu anda seralar için kullanılan alanlar QuantumGIS ile oluşturulan haritalardaki sonuçlarla örtüşmektedir. Ayrıca, bu çalışmanın sonuçlarına göre bölgedeki üreticiler için yapısal ve pratik önerilerde bulunulmuştur. 

Anahtar Kelimeler

• Siirt,Seracılık,Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS),Çok Kriterli Karar Analizi (ÇKKA)

Determination of Greenhouse Potential in Siirt Province and Districts by Using GIS and Recommendations to Producers

Abstract

The main source of income is livestock, and the most cultivated plant is pistachio (Pistacia vera) for agricultural purposes in Siirt and districts. Dry agriculture is practiced due to lackness of water sources and rainfall in the province. This limits the possibilities of generating income. The province is not sufficient in terms of agricultural production and migration from rural to other provinces is seen as a big social problem. In order to prevent this problem, agricultural supports have been increased and projects have been supported by government. However, greenhouse cultivation has not been adopted well enough in the region due to the fact that the climatic conditions are not perfectly suitable and the appropriate locations are not selected in the projects. In this study, appropriate location analyzes for greenhouses (climate and topography) were mapped with the geographical information system. In this way, it is aimed to increase the existing potential of the greenhouses of the province. An analysis was performed on open source QuantumGIS software during the study. The bioclimatic raster data set containing the climate data for the are were obtained from the World climate database. These sets, which contain temperature and precipitation data, are resolution 30 arc-seconds 1 km². After the formation of raster maps containing temperature and rainfall values ​​for the region, the climatic data are separated into three categories as suitable, partly suitable and unsuitable classes. In order to determine suitable areas, climate and structural features required for the greenhouse were obtained from the literature and the raster analysis was made. According to the results of the study, City center, Kurtalan, and Baykan were considered partially suitable for greenhouse cultivation and other districts were not suitable. However, due to the snow and wind loads that may occur in these districts, It has been found that greenhouses need to be constructed with structurally reinforced profiles and alternative energy sources are necessary for heating greenhouses. With the maps created by QuantumGIS, the areas that are currently being used for greenhouses are overlapping with results. In addition, according to the results of this study, structural and practical recommendations were made for the producers in the region.

Keywords

• Siirt,Greenhouse,Geographical Information Systems (GIS),Multi-Criteria Decision Analysis (MCDA)

Kaynakça

1. Anonymous, (2010). Karacadağ Development Agency TRC2 (Diyarbakır, Şanlıurfa) Renewable Energy Report http://eng.harran.edu.tr/~aktacir/Karacadag_Rapor_07032011.pdf (Turkish) Accessed date: 27.09.2018
2. Anonymous, (2017). Siirt Directorate of Agriculture and Forestry Directorate of Plant Production Records (Turkish)
3. Anonymous, (2018). General Directorate of Meteorology (MEVBIS) Climate data between in Siirt 1991-2017 (Turkish)
4. Baytorun, A.N., Gügercin, Ö. (2015). Improving Energy Efficiency in Greenhouses. Cukurova University Journal of Faculty of Engineering and Architecture, 30 (2): 125-135. http://dergipark.gov.tr/download/article-file/211157 (Turkish) Accessed date: 05.11.2018
5. Boyacı, S., Akyüz, A., Baytorun, A.N., Çaylı, A. (2016). Determination of the Agricultural Potential of Kirsehir Province in Nevsehir Journal of Science and Technology Volume 5 (2) 142-157 2016 DOI: 10.17100 / nevbiltek.284738 (Turkish)
6. Boyacı S (2018) Determination of the Heat Requirement of Greenhouses for Kırşehir and Antalya Provinces and Comparison of Energy Sources Used in Heating. Kahramanmaraş Sütçü İmam University Journal of Agriculture and Nature 21 (6), 976-986. doi: 10.18016 / ksutarimdoga.vi.464627 (Turkish)
7. Doğaka, (2015). Eastern Mediterranean Development Agency TR63 Region Greenhouse (Coverage Plant Breeding) Sector Report 2015.pdf http://www.dogaka.gov.tr/Icerik/Dosya/www.dogaka.gov.tr_622_LK5L43WG_Seracilik-ortualti-Bitki-Yetistiriciligi-Sektor-Raporu-2015.pdf Accessed date:5.11.2018 (Turkish)
8. Eker M.M. (2012) Target in geothermal greenhouses, 30 thousand hectares. Geothermal Municipalities Magazine Number 6. s.5-14. http://jkbb.org.tr/User_Files/jkbb_dergi_6.pdf Access date: 11.02.2019 (Turkish)

9. Filiz, M., Coşkun, M. (1996) Developing Technologies in Greenhouse Air Conditioner Regulation and Shading in Greenhouses. 6th International Congress on Agricultural Mechanisation and Energy. 2-6.9.1996 (Turkish) Ankara – Türkiye
10. GTOPO, (2018). Global 30 Arc-Second Elevation Data (https://lta.cr.usgs.gov/GTOPO30) Access date:30.01.2019
11. Malczewski, J., (1999), GIS and Multicriteria Decision Analysis, John Wiley & Sons, Inc., New York. https://www.kisa.link/Lzv2 Accessed date: 11.02.2019
12. Öneş, A., (1986). Greenhouses Building Technics Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları, No:970, (Turkish) Ankara
13. Özturk, D. and Batuk, F., (2007) Decision with Very High Criterion and Criteria Weights ", Sigma Engineering and Science Journal, 25, 86-98.
14. Saltuk B, Aydın Y, Mikail N (2018) Siirt University Scientific Research and Projects Unit (BAP) Siuzir 2017/18 Research Project Final Report Data (Turkish)
15. Sönmez, N.K., Sarı, M., (2004). Basic Principles of Geographical Information Systems and Application Areas, BATEM, 21(1), 54-68.
16. Yağanoğlu A.V. ve Örüng İ. (1997). Developments in Greenhouse and Greenhouse Types (Turkish) 2. Greenhouses Symposium, 31 May-01 June 1997, Kütahya (Turkish)
17. Yüksel, A.N. (2000). Greenhouses Building Technics. Hasad publications İstanbul (Turkish)
18. Worldclim, (2018). Global Climate Data. (www.worldclim.org) Accessed date: 30.01.2019
19. Zabeltitz, Chr.Von. (2011). Integrated Greenhouse Systems for Mild Climates. Springer Verlag Berlin Heidelberg page 302 https://www.kisa.link/LlZf Accessed date: 01.11.2018.