Fiziksel Değişimlerin Li-ion Batarya Üzerine Etkilerinin İncelenmesi
Öz
Batarya teknolojilerindeki
ilerlemeler ile birlikte li-ion bataryaların ağırlık, hacim başına
depoladıkları enerji miktarı artmakta ve kontrol sistemlerinde önemli
gelişmeler meydana gelmektedir. Bunun yanında li-ion batarya fiyatlarının
düşmesi ile elektrikli araçlardan kullanıcı elektroniğine kadar birçok alanda
li-ion bataryaların kullanım oranının arttığı görülmektedir. Ancak bu
bataryaların yüksek performanslı kullanımı için sağlık, doluluk durumlarının
sürekli takibi ve denetlenmesi gerekmektedir. Bu denetleme yaygın olarak
hücrelerin gerilim, akım ve sıcaklık değerini kullanarak yapılmaktadır. Buna
karşılık bataryanın güvenlik durumunun takibinde hücrelerin şişmesi ve fiziksel
yıpranmalarında bir fonksiyon girdisi olarak kullanılması gerekmektedir.
Özellikle taşınabilir telefon, bilgisayar gibi cihazlarda kullanıcının doğrudan
bataryaya temas etmesi güvenlik problemi yaratmaktadır. Kullanıcıların sahip
olduğu farklı şarj cihazları kullanma, hızlı şarj ve şarj esnasında kullanım
alışkanlıkları sebebiyle bu güvenlik problemleri artmaktadır. Ayrıca elektrikli
araçlarda seri/paralel paketlenen hücreler şişerek komşu hücreler üzerindeki
basıncı arttırmaktadır. Yapılan çalışmada gerinime bağlı değişimlerin
gözlemlenmesi ve etkilerinin incelenmesi amacıyla yüksek hassasiyetli gerinim,
sıcaklık sensörü ve Z-Wave haberleşme modülüne sahip bir sistem tasarlanmıştır.
Pazarda yaygın olarak kullanılan bir taşınabilir telefonun bataryası üzerinde
yaşlandırma testleri yapılmış ve 4.58 mm şişme sağlanmıştır. Fiziksel değişime
maruz kalmış batarya ile yeni bataryanın davranışları aynı şarj/deşarj
döngülerine tabi tutularak şişmenin etkileri sunulmuştur. Yapılan ölçümler ile
sıcaklık, şişme miktarı, açık devre gerilimi ve şarj/deşarj süresinin değişim
miktarları detaylıca belirtilmiştir. Şişmeye maruz kalmış bataryanın şarj ve
deşarj sırasında şişme miktarının değişimi ile yüzeyde ortaya çıkan yüksek
sıcaklıklar sebebiyle kullanıcı için tehlikelerin ortaya çıktığı
gösterilmiştir. Bu durum taşınabilir telefonlar ve bilgisayarlarda bir güvenlik
faktörü olarak şişmeninde sürekli takip edilmesi gerekliliğini ortaya
çıkarmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Berecibar, M. ve ark., 2016. Critical review of state of health estimation methods of li-ion batteries of real applications. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 56: 572-587.
- Castillo, E.C., Niedermeier, F. & Jossen, A., 2016. Calculation of the state of safety (SOS) for lithium ion batteries. Journal of Power Sources, 324: 509-520.
- Chen, X. ve ark., 2012. An overview of lithium-ion batteries for electric vehicles. 10th International Power & Energy Conference, Ho Chi Minh, Vietnam: 230-235.
- Cheng, X. & Pecht, M., 2017. In situ stress measurement techniques on li-ion batery electrodes: a review. Energies, 591(10): 1-19.
- Farmer, J. ve ark., 2014. Wireless battery management system for safe high-capacity energy storage. Materials Research Society Spring Meeting, San Francisco, California: 1-5.
- Gor, G.Y. ve ark., 2015. Swelling and softening of lithium-ion battery seperators in electrolyte solvents. Journal of Power Sources, 294: 167-172.
- Hoque, M.A. & Tarkoma, S., 2015. Sudden drop in the battery level? Understanding smartphone state of charge anomaly. HotPower’15, Monterey, CA: 1-15.
- Horiba, T., 2014. Lithium-ion battery system. Proceedings of the IEEE, 102(6): 939-950.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
31 Ağustos 2019
Gönderilme Tarihi
9 Nisan 2019
Kabul Tarihi
16 Mayıs 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Sayı: 16