Araştırma Makalesi

Yanardağ Patlamalarının Türkiye’deki FIR Sahaları Üzerine Etkisi: Volkanik Kül İçin 14 Nisan 2010 Örnek Olay İncelemesi

Cilt: 2 Sayı: 5 4 Ocak 2016
PDF İndir
EN TR

Yanardağ Patlamalarının Türkiye’deki FIR Sahaları Üzerine Etkisi: Volkanik Kül İçin 14 Nisan 2010 Örnek Olay İncelemesi

Öz

Volkanik kül bulutları patlamanın olduğu yanardağdan yüzlerce, binlerce mil uzaklara kadar hatta kıtalararası mesafeler boyunca meteorolojik şartlara bağlı olarak sürüklenebilir. Çok geniş bir hava sahasında etkili olabilir. Kül bulutları birkaç ülke, FIR (Flight Information Region-Uçuş Bilgi Bölgesi) ve kontrol sahasına yayılarak tehlike oluşturabilir. Çok geniş bir sahada etkili olan volkanik kül bulutları havacılık için hayati önem taşımaktadır. Volkanik kül bulutlarının mevcut olması veya günümüzde öngörüsü yapılan etki alanlarının tespit edilebilmesi uçuşlarda rota değişimlerine, gecikmelere ve hatta uçuş iptallerine neden olmaktadır. Bu çalışmada 2010 ile 2015 yılları arasında meydana gelen yanardağ patlamalarının Türkiye FIR Sahaları üzerindeki etkisi incelenmiştir. 5 yıllık periyotta Fransa’da bulunan Volkanik Kül Tavsiye Merkezi (VAAC-Volcanic Ash Advisory Centre) Toulouse’la koordineli çalışan Londra Volkanik Kül Tavsiye Merkezi tarafından hazırlanan Volkanik Kül Grafikleri (VAG-Volcanic Ash Graphic) kullanılmıştır. Türkiye’deki FIR Sahalarına olan etkilerin araştırılması içinde Türkiye’de bulunan Ankara FIR (LTAA) ve İstanbul FIR (LTBB) sahaları için sırasıyla Esenboğa ve Atatürk Uluslararası Havalimanları Meteoroloji Ofisleri tarafından hazırlanan SIGMET (Significant Meteorological Information) mesajları değerlendirilmiştir. Elde edilebilinen Atatürk Uluslararası Havalimanı Meteoroloji Ofisi’nin hazırlamış olduğu SIGMET mesajlarının sonuçlarına göre; 18 Nisan 2010 tarihinde  Trakya’nın kuzeyi ve Karadeniz’in güney batısı, 19 Nisan 2010 tarihinde de Karadeniz’in güney batısı uçuş seviyesi olarak 10.000 feet ile 30.000 feet arasındaki mesafeler için uçuşlara kapatılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Yazarlar, SIGMET verilerinin elde edilmesindeki desteklerinden dolayı Meteoroloji Genel Müdürlüğü’ne bağlı İstanbul Atatürk Havalimanı Meteoroloji Ofisi’nin değerli personellerine teşekkür ederler. Ayrıca Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi’nin hakemlerinin yapmış oldukları öneri ve eleştirilerinden dolayı sağladıkları katkılar için de teşekkür ederler.

Kaynakça

  1. Annanurov, S., Deniz, A., Özdemir, E.,T., (2014). İstanbul
  2. Fır Sahası İçin Sigmet ve Airmet Analizi. V. Ulusal Havacılık
  3. ve Uzay Konferansı, 8-10 Eylül 2014, Erciyes Üniversitesi,
  4. Kayseri. UHUK-2014-082.
  5. AVO (Alaska Volcano Observatory), 2015. , alıntılanma tarihi: 19.03.2015
  6. Boeing, 2000. Advances in Volcanic Ash Avoidance and Recovery: Aero Volume 9, p. 18-27
  7. Boston, 2014. , alıntılanma tarihi: 13.12.2014
  8. Dunn, M., G., Wade, D., P., 1994. Influence of Volcanic Ash Clouds on Gas Turbine Engines, in Casadevall, T. J. (ed.). "Volcanic Ash and Aviation Safety - Proceedings of the First International Symposium on Volcanic Ash and Aviation Safety" U.S. Geological Survey Bulletin 2047, p. 107-118

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

4 Ocak 2016

Gönderilme Tarihi

5 Ekim 2015

Kabul Tarihi

6 Aralık 2015

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2015 Cilt: 2 Sayı: 5

Kaynak Göster

APA
Özdemir, E. T., & Deniz, A. (2016). Yanardağ Patlamalarının Türkiye’deki FIR Sahaları Üzerine Etkisi: Volkanik Kül İçin 14 Nisan 2010 Örnek Olay İncelemesi. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 2(5), 149-154. https://izlik.org/JA84YU86NS