Temel Bileşen Analizi Yöntemleri Kullanarak Parkinson Hastalığının Otomatik Teşhisi
Öz
Parkinson rahatsızlığı çok
yavaş ilerleyen sinsi bir beyin hastalığıdır. Bu hastalığın teşhis yöntemleri
arasında kişilere ait seslerin analizi de bulunmaktadır. Ses analizi ile
Parkinson’nun en erken tespiti kullanılan çeşitli yöntemler sayesinde mümkün olmaktadır.
Bu çalışma kapsamında 188 Parkinson hastası ve 64 sağlıklı kişiye ait
kaydedilmiş ses sinyallerine Ayarlanabilir Q-faktör Dalgacık Dönüşümü (AQDD)
metodu uygulanması sonucunda elde edilen özellikler kullanılmıştır. AQDD
özelliklerine, boyut indirgeme yöntemlerinden temel bileşen analizi (TBA) ve
bunun çeşitlerinden olan kernel TBA (KTBA) ile olasılıksal TBA (OTBA)
uygulanmıştır. Daha sonra boyutları indirgenen yeni veri gruplarına ayrı ayrı
k-kat çapraz doğrulama yöntemi uygulanarak eğitim-test verileri elde
edilmiştir. Sonraki aşamada ise, boyut indirgeme yöntemlerinin etkinliğinin
araştırılması için veriler rastgele orman (RO) algoritması ile ayrı ayrı
sınıflandırılmış ve elde edilen sonuçlar ayrıca istatistiksel ölçütlerle
yorumlanmıştır. Sınıflandırma sonuçları açısından boyut azaltma yöntemleri
içerisinde en başarılısı %87.56 doğruluk oranı ile OTBA olmuştur. Ayrıca bu
yöntem sonucunda ROC ve PRC alan değerleri yaklaşık 0.95 bandına ulaşarak hasta
ve sağlıklı sınıf ayrışımının mükemmele yaklaştığını kanıtlamıştır. Gerçek
yaşam uygulamalarına uygun olan bu çalışmanın performans sonuçları, aynı
verinin kullanıldığı literatürdeki tek çalışma ile kıyaslanmış ve bu çalışmada
diğer çalışmaya nazaran daha yüksek istatistiksel oranların elde edildiği görülmüştür.
Ayrıca verilerin kaydedildiği kişi sayısının literatürdeki diğer çalışmalara
göre yüksek oluşu çalışmanın bu alandaki önemini arttırmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- K. Rana. (2014). Parkinson Hastalığı [Online]. Available:http://www.noroloji.org.tr/TNDData/Uploads/files/ parkinson%20hastal%C4%B1%C4%9F%C4%B1.pdf.
- S. Özekmekçi, H. Apaydın, S. Oğuz, & İ. Zileli. (2013). Parkinson Hastalığı Hasta ve Yakınları İçin El Kitabı. İstanbul, Turkey: Bayçınar Tıbbi Yayıncılık ve Reklam Hiz. Tic. Ltd. Şti, p. 98.
- J. W. Langston. (2002). Parkinson’s disease: current and future challenges. Neurotoxicology, vol. 23, no. 4-5, pp. 443-450.
- J. Parkinso. (1817). An essay on the shaking palsy (Printed by Whittingham and Rowland for Sherwood, Neely, and Jones). ed: London.
- J. Jankovic. (2008). Parkinson’s disease: clinical features and diagnosis. Journal of neurology, neurosurgery & psychiatry, vol. 79, no. 4, pp. 368-376.
- H. Gümüş, Z. Akpınar, & O. Demir. (2013). Erken evre Parkinson hastalığında motor olmayan semptomların değerlendirilmesi. Türk Nöroloji Dergisi, vol. 19, no. 3, pp. 97-103.
- Y. Akgün & S. Peker. (2010). Tremor tedavisinde cerrahi girişimler. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, vol. 1 (3), no. 3, pp. 123-127.
- B. Harel, M. Cannizzaro, & P. J. Snyder. (2004). Variability in fundamental frequency during speech in prodromal and incipient Parkinson's disease: A longitudinal case study. Brain and cognition, vol. 56, no. 1, pp. 24-29.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Ağustos 2019
Gönderilme Tarihi
21 Mayıs 2019
Kabul Tarihi
1 Haziran 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Sayı: 16
Cited By
Parkinson Hastalığının Derecesi ile Yürüyüş Değişkenliği Arasındaki İlişkinin Bulanık Tekrarlılık Grafiğine Göre Araştırılması
European Journal of Science and Technology
https://doi.org/10.31590/ejosat.699099Parkinson Hastalığı Tespitinde Farklı Boyutsallık İndirgeme Yöntemlerinin Karşılaştırılması
European Journal of Science and Technology
https://doi.org/10.31590/ejosat.655795Makine Öğrenme Yöntemleri ile Semen Kalitesi Tahmini
European Journal of Science and Technology
https://doi.org/10.31590/ejosat.668500Chemometric determination of common cold infection drugs in human urine
Reviews in Analytical Chemistry
https://doi.org/10.1515/revac-2022-0040Determination of Alzheimer’s Drugs in a Human Urine Sample by Different Chemometric Methods
International Journal of Analytical Chemistry
https://doi.org/10.1155/2024/5535816