Çavdarda (Secale cereale L.) Anter Kültürü ile Kallus Oluşumu ve Bitki Rejenerasyonu Üzerine Genotip, Soğuk Uygulama ve Besi Ortamlarının Etkisi
Öz
Bu çalışmada, çavdarda genotipin (diploid ve tetraploid), ön işlem (+4 oC’de 1 hafta süre ön işlem uygulanmış ve uygulanmamış) ve besin ortamlarının (MS, N6 ve NN) anter kültüründe anter tepki oranı, kallus oluşumu ve bitki rejenerasyonu üzerine etkileri incelenmiştir. Denemede kallus oluşum ortamı olarak MS ortamında 10 g/L agar, NN ortamında 8 g/L agar kullanılmış; 2,4 µmol/L Kinetin, 4,4 µmol/L BAP, 2,7 µmol/L NAA ve karbon kaynağı olarak 30,3 g/L sükroz her iki ortama ilave edilmiştir. N6 ortamına ise 5 g/L agar, 2 mg/L 2,4-D, 0,5 mg/L Kinetin, 1 mg/L IAA ve 90 g/L sükroz ilave edilmiştir. Rejenerasyon ortamı olarak modifiye edilmiş N6 ortamına 2 g/L aktif karbon, karbon kaynağı olarak 20 g/L sükroz, hormon olarak 2 mg/L kinetin, katılaştırıcı madde olarak da 5 g/L agar eklenmiştir. Araştırmada soğuk ön işlem uygulamasının anter tepki oranı ve kallus büyüklüğü üzerine olumsuz, kallus oranı ve bitki rejenerasyonu üzerine olumlu etkisi belirlenmiştir. Diğer taraftan soğuk ön uygulamasının incelenen özellikler üzerine etkisi çavdar genotiplerinde farklılık göstermiştir. Ayrıca anter tepki oranı hariç, incelenen diğer özellikler üzerine ön işlem uygulamasının etkisi önemli, genotipin etkisi ise önemsiz çıkmıştır. Besin ortamlarının etkisi ise kallus oranı ve büyüklüğü üzerinde önemli, anter tepki oranı üzerine ise önemsiz bulunmuştur. En fazla kök oluşumu ve bitki rejenerasyonu soğuk uygulamalı diploid çavdar anterlerinin MS ortamında kültüre alınması ile elde edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Afza, R., Shen, M., Zapata-Arias, F. J., Xie, J., Fundi, H. K., Lee, K. S, Bobadilla-Mucino, E. ve Kodym, A. (2000). Effect of spikelet position on rice anther culture efficiency. Plant Science, 153(2), 155-159.
- Akgün, İ. ve Altındal, N. (2015). Effects of carbohydrate sources, pre-chilling application and ploidy levels on anther culture in rye (Secale cereale L.). Academia Journal of Biotechnology, 3(6), 111-116.
- Başer, İ., Korkut, K. Z., Bilgin, O. ve Balkan, A. (2016). Anter kültürü tekniği ile ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) melez populasyonlarından doubled haploid bitkilerin elde edilmesi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 25(Özel sayı-1), 232-236.
- Bazylewska, J., Broda, Z., Mikołajczyk, S. ve Pluta, M. (2015). Induction of haploids in the genus Secale L. via androgenesis. Session I: Plant differentiation processes in the culture of somatic cells and cells of generative pathwa, BioTechnologia, 96(1), 55.
- Begheyn, R. F., Lübberstedt, T. ve Studer, B. (2016). Haploid and doubled haploid techniques in perennial ryegrass (Lolium perenne L.) to advance research and breeding. Agronomy, 6, 60.
- Cho, M. S. ve Zapata, F. J. (1990). Plant regeneration from ısolated microspores of indica rice. Plant and Cell Physiology, 31, 881-885.
- Çeliktaş, N. ve Hatipoğlu, R. (1997). Arpa (Hordeum vulgare L.) anter kültüründe genotip, soğuk uygulama süresi ve besi ortamı 2,4-D içeriğinin etkisi. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 12(2), 63-172.
- Daniel, G. (1993). Anther culture in rye: improved plant regeneration using modified MS-media. Plant Breeding, 110, 259-261.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Ağustos 2019
Gönderilme Tarihi
24 Haziran 2019
Kabul Tarihi
8 Temmuz 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Sayı: 16