Araştırma Makalesi

Kente Kazandırılan Yeni Yaşam Alanları

Sayı: 16 31 Ağustos 2019
PDF İndir
EN TR

Kente Kazandırılan Yeni Yaşam Alanları

Öz

Göçebe hayattan yerleşik hayata geçişte, ilk yerleşim yeri olarak ticaret veya tarım için en uygun koşulların olduğu bereketli, su kıyılarının tercih edildiği görülmektedir. Zaman içinde nüfus artmaya başlamış, yeni göçler ile bu artış desteklenmiştir. Şehirin biçimlenmesindeki ana etkenler; sanayileşme, yeni kurulan sirkülasyon ağları, ticaretteki artış oluşturmuştur. Sanayileşme ile kurulan fabrikalar, hava ve kara sikülasyon ağları gibi şehri diğer şehirler ile iletişime geçiren kamusal alanlar şehir hayatını aksatmayacak şekilde konumlanmıştır. Bazı şehirler ise kurulan fabrikaların yanında oluşmuş ve biçimlenmiştir. Tarım ile uğraşan toplumlar ise tarım arazileri ve ulaşım ağlarına yakın yerleri yerleşim için benimsemiştir. Şehirler bu şartlara bağlı olarak giderek genişlemiş ve yayılmıştır. Ancak teknolojik gelişmeler, sanayileşme, seri üretim teknolojileri gibi değişiklikler, bunların yanı sıra fabrikaların oluşturdukları kirlilik ve atıklar, yer altı kaynaklarının tükenmesi gibi değişimler geniş metrekareler kaplayan bu yapıları ve alanları kullanım dışı bırakmıştır. Bunların yanı sıra şehrin yayılması ile birlikte öncesinde şehrin dışında yerleşmiş olan bazı geniş metrekareli fonksiyonlar artık şehrin içinde kalmıştır. Aktif olarak işlevini devam ettiren bu fonksiyonlar (fabrikalar, ulaşım binaları gibi) ise ihtiyaca bağlı olarak yapılması gereken kendi iç büyümelerindeki gelişimi sağlayamamakta ve konumları nedeniyle de şehir sirkülasyonunda negatif bir etki yaratmaktadır. İşlevini yitirmiş olanlar ise atıl ve terkedilmiş bir şekilde kendi kendini tüketmekte ve şehir içinde istenmeyen bir alan haline gelerek, güvenlik açısından sorunlar oluşturmaktadır. Bu çalışmada, öncesinde şehrin dışında konumlanan ancak gelişmelere bağlı olarak şehrin içinde kalmış geniş metrekarelere sahip işlevini yitirmiş atıl kalmış alanların yeniden işlevlendirilmesi üzerine çalışılmıştır. Yeniden işlevlendirilerek kentin ve kentlinin hayatına katılan bu alanların önceki fonksiyonları ve yeni fonksiyonlarının neler olduğu araştırılmıştır ve kentliye ve kente katkı sağlayabilmesi için yapılan çözümler ve yöntemler, yurtdışı örnekleri üzerinden incelenmiştir. Sonuç olarak şehir merkezinde yeralan ve geniş metrekareler kaplayan, işlevsiz, mevcut bir alanın atıl halindenkurtarılıp yeniden yaşama aktarılması aşamasındaki ana etkenin ne olması gerektiği ortaya konmuştur.  Sonuç bölümünde İstanbul kentindeki dönüşüm örnekleri irdelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adedeji, O.H., 2011. Human Settlement and Development Lecture Notes, UNAAB, Abeokuta, Nijerya.
  2. Akkar, M., 1997. “Kent Planlamasında Kamu Arazileri”, Özelleştirme ve Kamu Arazileri içinde, ed. Serdar Karaduman, Gülten Kubin, Ankara: TMMOB Şehir Plancıları Odası Yayınları.
  3. Altuntaş, N., 1997. “Siyasal Katılımda Bir Değişim Modeli: Gecekondularda Araçsal Katılımdan Özerk Katılıma Dönüşüm”, Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  4. Baykara, T., 2002. “Sosyal yapı ve Şehir Hayatı”, Yeni Türkiye Dergisi, Mayıs-Haziran 2002
  5. Demir, E., 2018. “Sanayi Devrimi ve Kent”, Kent Sosyolojisi Ders Notları, Ankara Üniversitesi, Ankara.
  6. Dinçer, Y., 1999. “Kent, Kentleşme ve Kent Planlaması, Sivil Toplum İçin Kent, Siyaset ve Demokrasi Seminerleri”, Demokrasi Kitaplığı-WALD Yayınları, İstanbul. Enlil, Z., 2011. Kent ve Planlama Tarihi Ders Notları, Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul.
  7. Graner, A., 2017. “Why should we deal with abandoned urban spaces?”, https://www.urbanet.info/abandoned-urban-spaces/
  8. Güney, Z., 2007. “Kamusal Alan Nedir? Kamusal Mekan Nedir?” www.arkitera.com

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Ağustos 2019

Gönderilme Tarihi

3 Temmuz 2019

Kabul Tarihi

24 Temmuz 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Sayı: 16

Kaynak Göster

APA
Kayacan, T., Özel, Y., & Kayacan, B. (2019). Kente Kazandırılan Yeni Yaşam Alanları. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 16, 679-687. https://doi.org/10.31590/ejosat.592411

Cited By