İklim Değişimi Senaryoları ve Tür Dağılım Modeline Göre Kızılcık Türünün (Cornus mas L.) Odun Dışı Orman Ürünleri Kapsamında Değerlendirilmesi
Öz
İklim değişimi bugün dünya üzerindeki tüm canlıları etkilemekte ve doğanın dengesini değiştirmektedir. Doğanın dengesinin bozulması, içindeki tüm canlı unsurların değişim ve dönüşümünü ifade ederken insan refahı, ekosistem hizmetleri ve biyoçeşitlilik bağlamında da ciddi kayıplar anlamına gelmektedir. Bu bağlamda son yıllarda odun dışı orman ürünleri ile ilgili yapılan sosyo-ekonomik çalışmaların yanı sıra ekolojik çalışmalarında arttığı görülmektedir. Bu kapsamda kızılcık türü (Cornus mas L.) odun dışı orman ürünleri kapsamında katma değeri oldukça yüksek bir tür olarak öne çıkmaktadır. Ancak, C. mas. L’nin habitatını şekillendiren önemli çevresel faktörler hakkında az şey bilinmektedir. Bu nedenle çalışmada, yüksek çözünürlüklü çevresel veriler kullanılarak C. mas L.’nin Türkiye’deki mevcut yayılış alanları ve iklim değişimine bağlı olarak geliştirilen senaryolara göre gelecek projeksiyonu MaxEnt 3.4.1 programı kullanılarak modellenmiştir. Modellemede CCSM4 (The Community Climate System Model) 2050 ve 2070 yılı RCP (Representive Concentration Pathway) 4.5 ve RCP 8.5 iklim senaryosu kullanılarak oluşturulmuş 19 biyoklimatik değişken kullanılmıştır. Çalışma bulgularına göre, C. mas L.’nin günümüz tahmini potansiyel habitatı mevcut coğrafi dağılımı ile büyük ölçüde uyuşmaktadır. Jackknife testinin sonuçlarına göre C. mas L.’nin potansiyel dağılımında en yüksek kazancı olan çevresel değişken bio7 (yıllık sıcaklık oranı (Bio5-Bio6))’dır. İhmal edildiğinde kazancı en çok azaltan çevresel değişken ise bio15 (mevsimsel yağış miktarı (değişim katsayısı)) olmuştur. RCP 4.5 2050 ve 2070 projeksiyonları ile RCP8.5 2050 projeksiyonunda C. mas L.’nin yayılış alanının artmakta, RCP 8.5 2070 projeksiyonunda ise yayılış alanı azalmaktadır. C. mas L. gelecekte büyük bir habitat kaybına uğramamakta ancak coğrafi dağılışını Türkiye’nin kuzey ve kuzey batı bölgelerine doğru değiştirmekte ve buralardaki yayılışını genişletmektedir. Bu durum odun dışı orman ürünleri kapsamında değerlendirildiğinde ekonomik açıdan önem taşıyan, gıda güvenliğine katkı sağlayan ve kırsal kalkınma çalışmalarında kullanılan bir tür olarak C. mas L.’nin önemini daha da artırmaktadır. Bu nedenle iklim değişikliği ve türlerin etkileşimine yönelik daha kapsamlı çalışmalar yapılmalı ve bu etkileşimler sosyal ve ekonomik açılardan da değerlendirilmelidir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akyol, A. & Tanas, E.K. (2019). Rehabilitasyon eylem planları çerçevesinde kızılcık (Cornus mas L.) rehabilitasyon çalışmalarının sosyo-ekonomik katkılarının irdelenmesi: Dursunbey Orman İşletme Müdürlüğü örneği. Turkish Journal of Forestry, 20(2): 101-109.
- Arbuckle, J.G., Morton, L.W. & Hobbs, J. (2013). Farmer beliefs and concerns about climate change and attitudes toward adaptation and mitigation: Evidence from Iowa. Climatic Change, 118(3-4): 551-563.
- Arslan, E.S. (2019). İklim değişimi senaryoları ve tür dağılım modeline göre kentsel yol ağaçlarının ekosistem hizmetleri bağlamında değerlendirilmesi: Robinia pseudoacacia L. örneği. Turkish Journal of Forestry, 20(2): 142-148.
- Baytop, T. (1984). Türkiye’de Bitkiler ile Tedavi. İstanbul Üniversitesi Basımevi, Yayın No: 3255, İstanbul.
- CESM, (2019). Community Earth System Model. http://www.cesm.ucar.edu/models/ccsm4.0/, Erişim Tarihi: 25.04.2019.
- Davis, P.H., (1982). Flora of Turkey and the Aegean Islands. Vol. :I-IX, Edinburgh University Press, London.
- Davis, P.H., Tan, K. & Mill, R. (1988). Flora of Turkey and tha Aegean Islands. Vol. :X (supplement), Edinburgh University Press, London.
- Dülgeroğlu, C. & Aksoy, A. (2018). Predicting impacts of climate change on geographic distribution of Origanum minutiflorum Schwarz & P.H. Davis using maximum entropy algorithm. Erzincan University Journal of Science and Technology, 11(2):182-190.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2019
Gönderilme Tarihi
3 Eylül 2019
Kabul Tarihi
27 Eylül 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Sayı: 17
Cited By
Habitat suitability mapping of stone pine (Pinus pinea L.) under the effects of climate change
Biologia
https://doi.org/10.2478/s11756-020-00594-9Predicting the current and future suitable habitat distribution of the medicinal tree Oroxylum indicum (L.) Kurz in India
Journal of Applied Research on Medicinal and Aromatic Plants
https://doi.org/10.1016/j.jarmap.2021.100309MaxEnt Modeling for Predicting the Current and Future Potential Geographical Distribution of Quercus libani Olivier
Sustainability
https://doi.org/10.3390/su12072671Distribution of rose hip (Rosa canina L.) under current and future climate conditions
Regional Environmental Change
https://doi.org/10.1007/s10113-020-01695-6Erken Çocukluk Eğitiminde İklim Değişikliği
Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.54600/igdirsosbilder.1132048Predicting the Potential Distribution Area of the Platanus orientalis L. in Turkey Today and in the Future
Sustainability
https://doi.org/10.3390/su141811706Random Forest regresyon algoritması ile Pistacia terebinthus L.’nin mevcut ve gelecek potansiyel yayılış alanlarının tahmini
Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.17474/artvinofd.1298275Modeling of the Potential Distribution Areas Suitable for Olive (Olea europaea L.) in Türkiye from a Climate Change Perspective
Agriculture
https://doi.org/10.3390/agriculture14091629Tür Dağılım Modellemesinde Makine Öğrenme Yöntemleri
Ecological Perspective
https://doi.org/10.53463/ecopers.20240253Flowering Patterns of Cornus mas L. in the Landscape Phenology of Roadside Green Infrastructure Under Climate Change Conditions in Serbia
Sustainability
https://doi.org/10.3390/su17125334Modeling of Potential Distribution of Castanea sativa Mill. in Bolu Regional Directorate of Forestry Depending on Climate Variables
Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi
https://doi.org/10.58816/duzceod.1656326Zonguldak Yöresi'nde Defne (Laurus nobilis L.) Üretiminin Sürdürülebilirliği: Üretici Algıları, Ekonomik Beklentiler ve Hasat Yöntemlerinin Analizi
Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.17474/artvinofd.1783048