Son Üç Yılda Geliştirilen Metasezgisel Algoritmalar Hakkında Kısa Bir İnceleme
Öz
Optimizasyon bir problemin olabilecek farklı çözümleri arasından en iyi sonucu verenin bulunmasıdır. Optimizasyon problemlerinin çözümünde birçok algoritma kullanılmaktadır. Optimizasyon algoritmaları genel olarak sezgisel optimizasyon algoritmaları ve matematiksel optimizasyon algoritmaları olarak ikiye ayrılmaktadır. Matematiksel optimizasyon algoritmaları, tüm çözüm kümesini tarayarak çözüme ulaşmayı amaçlarken, sezgisel optimizasyon algoritmaları ise, çözüm kümesine sezgisel olarak yaklaşmakta ve en iyi çözüme yada en iyiye yakın bir çözüme ulaşmayı amaçlamaktadır. Çözüm kümesi geniş olan problemlerde matematiksel optimizasyon algoritmalarının kullanımı maliyetlidir. Bu tip problemlerin çözümünde, sezgisel optimizasyon algoritmaları daha avantajlı olup daha fazla tercih edilmektedir. Bir optimizasyon algoritmasının her tür problem veya test fonksiyonu üzerinde başarılı olması beklenemez. Bu nedenle hangi tür problemin hangi algoritma ile daha iyi çözüldüğünün belirlenmesi gerekmektedir. Günümüzde temel sezgisel metotların birleşerek etkili kullanımı sonucunda Metasezgisel isimli algoritmalar geliştirilmiştir. Bu algoritmalar, yüksek seviyeli çalışma ortamında, verimli arama işlemleri kullanarak çözüm uzayındaki optimum çözüme daha hızlı şekilde ulaşmaktadır. Metasezgisel optimizasyon tekniklerinin kullanımının yaygın olması nedeniyle, günümüzde birçok yeni metasezgisel optimizasyon algoritmaları önerilmektedir. Önerilen bu algoritmalar üzerinde geliştirmeler ve hibrit çalışmalar da yapılmaktadır. Bu çalışmada, literatürde son üç yılda (2017-2019) önerilmiş olan, Harris Hawks Optimizasyon Algoritması (HHO), Satin Bowerbird Optimizasyon Algoritması (SBO), Optimal Foraging Algoritması (OFA), Butterfly Optimizasyon Algoritması (BOA), Pity Beetle Algoritması (PBA) ve Collective Decision Optimizasyon Algoritması (CDOA) ele alınmıştır. Geliştirilen bu yeni optimizasyon algoritmalarının esinlendikleri alan, çalışma mantıkları ve arama stratejileri incelenerek sunulmuştur. Gerçekleştirilen bu derlemenin metasezgizel optimizasyon problemleri alanında yapılacak olan çalışmalara ışık tutacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- A Saha, A. B. (2018). CDO - A New Metaheuristic Algorithm Towards the Solution of Transient Stability Constrained Optimal Power Flow. International IEEE.
- Arora S, S. S. (2018). Node Localization in Wireless Sensor Networks Using Butterfly Optimization Algorithm. COMPUTER ENGINEERING AND COMPUTER SCIENCE.
- Asghar Heidari, S. M. (2019). Harris hawks optimization: Algorithm and applications. Future Generation Computer Systems, 849–872.
- Bednarz, J. (1988). Cooperative Hunting Harris' Hawks. American Association for the Advancement of Science., 1525-1527.
- Blair RB, L. A. (1997). Butterfly Diversity And Human Land Use:Species Assemblages Along An Urban Grandient. Biol Conserv, 113–125.
- C Tian, Y. H. (2018). A Novel Wind Speed Forecasting System Based On Hybrid Data Preprocessing And Multi-Objective Optimization. Applied energy.
- Coleman SW, P. G. (2004). Variable Female Preferences Drive Complex Male Displays. Research Gate.
- Çelik, Y. (2013). Optimizasyon Problemlerinde Bal Arılarının Evlilik Optimizasyonu Algoritmasının Performansının Geliştirilmesi. Doktora Tezi. Konya, Türkiye: Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Yüksel Çelik
Bu kişi benim
0000-0002-7117-9736
İlker Yıldız
Bu kişi benim
0000-0002-1575-2673
Alper Talha Karadeniz
*
Bu kişi benim
0000-0003-4165-3932
Yayımlanma Tarihi
31 Ekim 2019
Gönderilme Tarihi
1 Ağustos 2019
Kabul Tarihi
25 Ekim 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019
Cited By
TAVLAMA BENZETİMİ ALGORİTMASI İLE GENİŞ ÖLÇEKLİ KABLOSUZ ALGILAYICI AĞLARDA LEACH PROTOKOLÜNÜN OPTİMİZASYONU
Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi
https://doi.org/10.21923/jesd.824663Artificial Intelligence Applications for Friction Stir Welding: A Review
Metals and Materials International
https://doi.org/10.1007/s12540-020-00854-yShort-Term Streamflow Forecasting Using Hybrid Deep Learning Model Based on Grey Wolf Algorithm for Hydrological Time Series
Sustainability
https://doi.org/10.3390/su14063352River Flow Forecasting Using the Gated Recurrent Unit Model with Hybrid Particle Swarm Optimization: The Case Study of Ceyhan Basin
European Journal of Science and Technology
https://doi.org/10.31590/ejosat.1131657COMPARISON OF THE SUCCESS OF META-HEURISTIC ALGORITHMS IN TOOL PATH PLANNING OF COMPUTER NUMERICAL CONTROL MACHINE
Surface Review and Letters
https://doi.org/10.1142/S0218625X22501268Lifetime Optimization of the LEACH Protocol in WSNs with Simulated Annealing Algorithm
Wireless Personal Communications
https://doi.org/10.1007/s11277-023-10746-0A Meta-Heuristic Algorithm-Based Feature Selection Approach to Improve Prediction Success for Salmonella Occurrence in Agricultural Waters
Tarım Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.15832/ankutbd.1302050COMPARISON OF METAHEURISTIC ALGORITHMS WITH DIFFERENT PERFORMANCE CRITERIA
Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.54365/adyumbd.1344257Kolektif Karar Optimizasyonu Algoritması ile I-Kesitli Kirişin Düşey Deplasman Minimizasyonu
Doğu Fen Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.57244/dfbd.1494064Hybridization of the Snake Optimizer and Particle Swarm Optimization for continuous optimization problems
Engineering Science and Technology, an International Journal
https://doi.org/10.1016/j.jestch.2025.102077A novel approach for classifying LEV motor bearing faults using a PSO-optimized CNN model and parameters based on transfer learning
Evolving Systems
https://doi.org/10.1007/s12530-025-09710-zGrid tabanlı optimizasyon yönteminde uygun çözümün bulunmasında yenilikçi bir yaklaşım geliştirilmesi
Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1308301